1
00:00:11,678 --> 00:00:15,182
ĐƯỢC DẪN DẮT BỞI DAVID ATTENBOROUGH

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Chắc chắn một trong những loài động vật
đáng chú ý nhất từng tồn tại,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
và tất nhiên một trong những loài
nổi tiếng nhất, là khủng long.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Khủng long bạo chúa.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Một loài động vật kích thích
trí tưởng tượng của tất cả chúng ta.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Đó là loài động vật nào vậy?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Trông nó như thế nào? Nó sống ra sao?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Giờ đây, nghiên cứu khoa học
đã trả lời được những câu hỏi đó.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
Và không chỉ về Khủng long bạo chúa,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
mà còn các loài khác sống cùng với nó.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
Và công nghệ hình ảnh mới nhất
cho phép chúng ta tái tạo chúng.

12
00:01:01,436 --> 00:01:05,440
Trái đất, 66 triệu năm về trước.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Bầu trời
đầy những con vật khổng lồ biết bay.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
Dưới biển, những loài bò sát khổng lồ
tuần tra dưới vùng nước sâu.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
Còn trên mặt đất, mọi loài khủng long,

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
tất cả đang vật lộn để tồn tại.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Giờ đây chúng ta đã biết quá nhiều
về một thế giới do khủng long thống trị.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
Đây là câu chuyện của chúng.

19
00:01:55,365 --> 00:02:01,371
Hành Tinh Thời Tiền Sử

20
00:02:04,374 --> 00:02:09,922
Những Thế Giới Băng

21
00:02:13,509 --> 00:02:15,719
Cuộc sống ở điều kiện khắc nghiệt nhất

22
00:02:15,802 --> 00:02:19,765
ở vùng viễn Bắc và Nam của Trái Đất.

23
00:02:22,476 --> 00:02:27,898
Tuy nhiên, khủng long đã định cư được
ở các vùng địa cực.

24
00:02:30,442 --> 00:02:35,322
Ở vùng viễn Bắc của châu Mỹ,
kẻ săn mồi bé xíu này, con dromaeosaur,

25
00:02:35,405 --> 00:02:39,826
đã tồn tại được ba tháng
trong cảnh gần như hoàn toàn tối tăm.

26
00:02:41,453 --> 00:02:44,790
Và giờ đây, cuối cùng, mùa xuân đã đến.

27
00:02:53,090 --> 00:02:55,342
Nó có một bộ lông,

28
00:02:55,425 --> 00:02:58,011
để nó có thể tự tạo ra thân nhiệt

29
00:02:58,095 --> 00:03:00,097
và cần giữ lại nhiều nhiệt nhất có thể.

30
00:03:01,932 --> 00:03:06,270
Một thách thức đối với mọi loài khủng long
ở những vùng giá lạnh này.

31
00:03:10,148 --> 00:03:12,943
Khi nó nhanh chóng di chuyển
trên bề mặt tuyết,

32
00:03:13,026 --> 00:03:17,364
nó kiểm tra các nơi
mà trước đó nó đã tìm thấy thức ăn.

33
00:03:21,159 --> 00:03:26,790
Ở thế giới băng này,
không cơ hội nào là quá nhỏ để mà bỏ qua.

34
00:03:35,632 --> 00:03:38,635
Và để thành công, như thường lệ,

35
00:03:38,719 --> 00:03:44,016
ta cần tính toán… thời điểm tốt.

36
00:03:50,814 --> 00:03:52,983
Dù vào thời điểm này của lịch sử Trái Đất,

37
00:03:53,066 --> 00:03:55,903
các vùng địa cực tương đối ấm áp,

38
00:03:56,486 --> 00:04:02,910
tuy nhiên, những vùng đất này được chế ngự
bởi thay đổi khắc nghiệt theo mùa.

39
00:04:06,747 --> 00:04:10,417
Khi mặt trời lần đầu mọc sau gần ba tháng,

40
00:04:12,586 --> 00:04:16,507
mỗi con vật phải sẵn sàng
để tận dụng ánh sáng ban ngày

41
00:04:17,216 --> 00:04:19,343
và những ngày ấm hơn sắp đến.

42
00:04:24,681 --> 00:04:27,017
Lũ dromaeosaur nhỏ phải hợp tác với nhau,

43
00:04:28,101 --> 00:04:30,896
nếu chúng định săn con mồi lớn.

44
00:04:35,734 --> 00:04:38,278
Và đây là cơ hội đầu tiên của chúng
trong mùa này.

45
00:04:40,280 --> 00:04:42,824
Một bầy hadrosaur.

46
00:04:45,619 --> 00:04:49,331
Những con khủng long mỏ vịt này
năm nào cũng đi qua nơi này.

47
00:04:51,834 --> 00:04:56,046
Những con du cư tìm kiếm thực vật tươi tốt
do mùa xuân mang lại.

48
00:05:06,557 --> 00:05:08,058
Chúng rất to.

49
00:05:08,141 --> 00:05:12,479
Cơ hội duy nhất mà lũ dromaeosaur sẽ có
là tập hợp thành nhóm.

50
00:05:19,069 --> 00:05:22,948
Phía trước chúng là một con sông,
mà cả bầy sẽ phải vượt qua.

51
00:05:37,171 --> 00:05:40,757
Và lũ dromaeosaur biết rằng
có con sẽ không bao giờ vượt qua được.

52
00:05:59,109 --> 00:06:04,865
Khi mùa đông dần qua,
nước băng tan bắt đầu chảy rất mạnh.

53
00:06:08,577 --> 00:06:12,915
Cả bầy phải lội qua
con sông sâu chảy xiết này.

54
00:06:15,959 --> 00:06:18,795
Những con đầu đàn cố gắng
chọn lối vượt qua an toàn nhất.

55
00:06:27,137 --> 00:06:29,598
Cả bầy thận trọng theo sau.

56
00:06:31,850 --> 00:06:34,728
Con non bám sát bố mẹ.

57
00:06:35,979 --> 00:06:39,066
Đặt nhầm chân ở đây
có thể khiến chúng mất mạng.

58
00:06:41,985 --> 00:06:45,906
Các con trưởng thành,
đang chờ đến lượt, trở nên lo lắng.

59
00:06:46,698 --> 00:06:49,952
Chỗ thắt cổ chai này
cho lũ dromaeosaur một cơ hội.

60
00:07:03,632 --> 00:07:05,801
Mục tiêu của chúng sẽ là những con non.

61
00:07:18,480 --> 00:07:20,983
Nỗi hoảng sợ bắt đầu lan ra khắp bầy.

62
00:07:27,948 --> 00:07:32,244
Cái lẽ ra là pha vượt sông đầy trật tự
biến thành hỗn loạn.

63
00:07:37,583 --> 00:07:40,210
Các con bố mẹ và con non bị tách ra.

64
00:08:19,249 --> 00:08:20,876
Một pha thoát hiểm may mắn.

65
00:08:26,298 --> 00:08:30,802
Chúng xốc lại đội hình
và tiếp tục hành trình.

66
00:08:34,556 --> 00:08:38,018
Lũ dromaeosaur
dường như đã bỏ lỡ cơ hội...

67
00:08:40,354 --> 00:08:43,232
nhưng con sông đã làm xong
phần việc với chúng.

68
00:08:45,567 --> 00:08:47,569
Lúc nào cũng có tổn thất.

69
00:08:49,238 --> 00:08:54,284
Đó là bữa tiệc linh đình. Và nhiều thức ăn
hơn những kẻ săn mồi này có cả mùa đông.

70
00:09:02,918 --> 00:09:07,089
Trong thế giới băng,
cơ hội theo mùa thế này là ngắn ngủi.

71
00:09:07,589 --> 00:09:11,343
Mùa xuân thì ngắn,
còn mùa hè sẽ sớm kết thúc.

72
00:09:13,595 --> 00:09:17,933
Có rất nhiều việc cần làm trước khi
những thách thức của mùa đông trở lại.

73
00:09:24,648 --> 00:09:29,027
Ở hạ nguồn, khi lòng sông rộng hơn
và bắt đầu chảy chậm lại,

74
00:09:29,111 --> 00:09:32,531
sông bắt đầu chở nặng phù sa,

75
00:09:32,614 --> 00:09:35,367
và một hệ thống đảo xuất hiện.

76
00:09:39,454 --> 00:09:42,207
Có những con vật tranh thủ lúc này

77
00:09:42,291 --> 00:09:45,210
tập hợp để thực hiện nghi lễ mùa xuân.

78
00:09:49,381 --> 00:09:52,843
Cuối cùng, mùa xuân đã đến thật rồi.

79
00:09:59,057 --> 00:10:02,728
Hàng chục con Ornithomimus đang chuẩn bị

80
00:10:02,811 --> 00:10:05,355
cho giây phút quan trọng nhất
trong năm của chúng.

81
00:10:08,108 --> 00:10:13,447
Những con khủng long trông giống đà điểu
kỳ lạ này chọn những hòn đảo an toàn

82
00:10:13,530 --> 00:10:19,244
để đào hố nông,
giai đoạn đầu của quá trình làm tổ.

83
00:10:23,582 --> 00:10:25,083
Khi các con cái đến,

84
00:10:25,167 --> 00:10:29,421
chúng sẽ chọn giao phối với
những con đực làm tổ đẹp nhất.

85
00:10:40,307 --> 00:10:44,811
Những con đến muộn
thấy nơi này đã kín rồi.

86
00:10:53,570 --> 00:10:56,782
Chỗ duy nhất còn lại là mép hòn đảo.

87
00:10:59,535 --> 00:11:02,955
Và tìm nơi làm tổ mới chỉ là bắt đầu.

88
00:11:08,293 --> 00:11:10,420
Khi cuối cùng trứng được đẻ,

89
00:11:10,504 --> 00:11:13,924
chúng sẽ cần được giữ ấm
trong một thảm thực vật.

90
00:11:25,519 --> 00:11:29,231
Tìm được đủ nguyên liệu làm tổ không dễ...

91
00:11:32,484 --> 00:11:36,655
đó là lý do có con Ornithomimus
phải đi ăn trộm.

92
00:11:51,795 --> 00:11:54,381
Một lợi thế khi đến muộn

93
00:11:54,464 --> 00:11:57,342
là láng giềng của nó
đã làm hết những việc nặng.

94
00:12:26,538 --> 00:12:30,667
Một cái tổ không được canh chừng
là quá cám dỗ.

95
00:12:34,171 --> 00:12:37,633
Ở những đàn như thế này,
ăn trộm có thể là chuyện bình thường

96
00:12:38,133 --> 00:12:41,637
đến mức có những nguyên liệu làm tổ
thỉnh thoảng,

97
00:12:41,720 --> 00:12:44,973
sẽ có ở hầu hết các tổ trên đảo.

98
00:12:46,475 --> 00:12:48,352
Nhưng ăn trộm là mạo hiểm.

99
00:12:53,106 --> 00:12:54,191
Bị bắt quả tang.

100
00:13:01,740 --> 00:13:04,451
Một cặp hadrosaur đi ngang qua.

101
00:13:07,871 --> 00:13:10,415
Chúng sẽ ăn các cành cây có lá.

102
00:13:12,459 --> 00:13:15,671
Nên ta phải bảo vệ được tài sản của mình.

103
00:13:22,886 --> 00:13:27,182
Có thể mất vài năm
mới hoàn thiện được kỹ năng làm tổ.

104
00:13:29,393 --> 00:13:33,438
Nhưng thành công không chỉ
phụ thuộc vào kinh nghiệm.

105
00:13:39,152 --> 00:13:43,365
Ở một đàn đông đúc thế này,
lúc nào cũng có thể có một nạn nhân khác.

106
00:13:54,293 --> 00:13:58,672
Đối với Ornithomimus, những hòn đảo
trên sông này sẽ là nơi trú ẩn

107
00:13:58,755 --> 00:14:02,092
cho cả trứng và con non khi trứng nở.

108
00:14:07,764 --> 00:14:13,061
Xa hơn nữa về phía Bắc, nhiệt độ thấp hơn
và điều kiện khắc nghiệt hơn.

109
00:14:14,271 --> 00:14:18,442
Thế mà đó lại là nơi
lũ hadrosaur có mào đang đến

110
00:14:19,026 --> 00:14:21,904
để tận dụng một địa điểm đặc biệt.

111
00:14:22,738 --> 00:14:25,240
Một địa điểm mang lại một thứ đặc biệt.

112
00:14:30,996 --> 00:14:35,334
Những chiếc cổ dài của lũ khủng long này
đặc biệt duyên dáng

113
00:14:35,417 --> 00:14:36,710
và được đặt thành tên cho chúng.

114
00:14:39,338 --> 00:14:42,257
Olorotitan, "Thiên Nga Khổng Lồ".

115
00:14:44,092 --> 00:14:48,388
Tiếng gọi của chúng được phóng đại
bởi mào rỗng trên đầu.

116
00:15:03,028 --> 00:15:07,449
Chúng đang đến một trong những
khu vực núi lửa lớn nhất thế giới.

117
00:15:17,251 --> 00:15:20,128
Đó là một nơi nguy hiểm và thù địch.

118
00:15:32,975 --> 00:15:37,354
Nhưng lũ Olorotitan này quay lại đó,
hết năm này đến năm khác...

119
00:15:39,565 --> 00:15:44,653
vì núi lửa giữ nền đất thật ấm.

120
00:15:53,579 --> 00:15:55,956
Nên đây là nơi chúng làm tổ.

121
00:16:26,486 --> 00:16:32,159
Cát núi lửa ấm được dùng làm lò ấp trứng.

122
00:16:35,829 --> 00:16:41,502
Và vài tuần sau khi cả đàn đến, trứng nở.

123
00:16:56,767 --> 00:17:00,062
Lũ hadrosaur chăm sóc
con mình rất cẩn thận.

124
00:17:05,192 --> 00:17:08,362
Chúng mang về rất nhiều cây cỏ cho con ăn.

125
00:17:13,700 --> 00:17:17,079
Mỗi cái tổ có thể chứa đến hơn 20 con non.

126
00:17:30,342 --> 00:17:35,222
Những con non này ra đời vào thời điểm
mùa hè ngắn ngủi nhưng nhiều thức ăn.

127
00:17:37,099 --> 00:17:40,602
Được tiếp sức bởi mặt trời
không lặn trong nhiều tuần,

128
00:17:41,603 --> 00:17:44,356
cỏ tháp bút ở đây mọc rất nhanh

129
00:17:44,439 --> 00:17:48,068
và đủ để cho cả bầy ăn.

130
00:17:50,237 --> 00:17:55,117
Những loài cây cỏ này chứa nhiều
dưỡng chất hơn loại cỏ tươi tốt nhất.

131
00:18:00,038 --> 00:18:04,459
Và vào những ngày hè dài,
lũ hadrosaur con lớn rất nhanh.

132
00:18:05,043 --> 00:18:09,047
Chúng có thể đạt tới một nửa kích thước
của con trưởng thành trong năm đầu tiên.

133
00:18:11,133 --> 00:18:13,844
Hiện tại, những đầm lầy núi lửa này

134
00:18:13,927 --> 00:18:16,889
là nơi màu mỡ nhất hành tinh.

135
00:18:19,850 --> 00:18:21,393
Cả ở trên...

136
00:18:23,520 --> 00:18:26,523
và ở dưới mặt nước.

137
00:18:28,567 --> 00:18:33,488
Nhưng chính sự sinh sản đó
mang lại vấn đề cho lũ hadrosaur.

138
00:18:35,532 --> 00:18:39,995
Những cái ao nông và ấm
là nơi sinh sản hoàn hảo

139
00:18:40,078 --> 00:18:42,331
cho muỗi.

140
00:18:48,086 --> 00:18:53,008
Hàng năm, thiên đường này
biến thành địa ngục sống.

141
00:18:56,386 --> 00:18:59,723
Lũ hadrosaur có lớp da rất mỏng,

142
00:18:59,806 --> 00:19:03,769
nên không có khả năng bảo vệ nhiều
trước các loài côn trùng hút máu.

143
00:19:10,609 --> 00:19:12,945
Bị chọc tức liên tục khiến chúng khó ăn,

144
00:19:13,028 --> 00:19:15,531
và chúng bị yếu đi một cách nguy hiểm.

145
00:19:17,074 --> 00:19:21,703
Còn lũ con non có thể bị mất máu
đến mức có thể đe dọa đến tính mạng.

146
00:19:27,709 --> 00:19:32,047
Cuối cùng, cả đàn buộc phải đi tiếp
để thoát khỏi lũ muỗi.

147
00:19:37,344 --> 00:19:40,889
Nếu con non không theo kịp,
con mẹ phải bỏ lại chúng.

148
00:20:02,536 --> 00:20:07,499
Khi chúng lên cao hơn,
gió mạnh hơn khiến chúng dịu bớt.

149
00:20:09,585 --> 00:20:13,005
Nhưng chỉ đối với những con
có thể đi xa đến thế.

150
00:20:26,059 --> 00:20:32,274
Trong số hàng trăm con hadrosaur mới sinh,
chỉ có một trên mười con sống sau năm đầu.

151
00:20:34,735 --> 00:20:38,947
Nhưng đó là những con có cơ hội
đi đến giai đoạn trưởng thành.

152
00:21:10,145 --> 00:21:12,898
Làm tổ ở thung lũng núi lửa này,

153
00:21:12,981 --> 00:21:17,486
bố mẹ cho con non của mình
khởi đầu tốt nhất trong đời.

154
00:21:22,533 --> 00:21:27,204
Dù mùa hè vùng địa cực ấm áp
và ngắn ngủi là giai đoạn dồi dào,

155
00:21:27,788 --> 00:21:30,123
nó cũng có thể mang lại nguy hiểm.

156
00:21:33,418 --> 00:21:37,714
Khí nóng bốc lên và bị nhiễm điện.

157
00:21:39,800 --> 00:21:44,012
Và nó thường xuyên gây ra
những cơn dông dữ dội.

158
00:21:54,231 --> 00:21:55,899
Ở phía Bắc châu Mỹ,

159
00:21:55,983 --> 00:21:59,570
thực vật phát triển tươi tốt
nhờ liên tục hứng ánh nắng

160
00:21:59,653 --> 00:22:02,364
giờ đây trở nên khô như rang.

161
00:22:10,706 --> 00:22:13,584
Hầu hết động vật bỏ trốn ngọn lửa.

162
00:22:15,002 --> 00:22:18,380
Nhưng với vài con,
thảm họa này mang lại cơ hội.

163
00:22:23,802 --> 00:22:27,472
Con khủng long dài hơn 1,8 m này,
con điểu long răng khía,

164
00:22:27,556 --> 00:22:30,726
là một trong những thành viên nhỏ hơn
của họ khủng long chân thú.

165
00:22:42,946 --> 00:22:47,868
Cặp mắt to của nó rất tinh,
kể cả trong làn khói mờ mờ này.

166
00:22:49,369 --> 00:22:53,457
Và với kích thước này, nó có một trong
những bộ não lớn nhất hành tinh.

167
00:22:58,921 --> 00:23:05,010
Đó là kẻ săn mồi thông minh,
thích nghi nhanh, thành công nhất Bắc cực.

168
00:23:15,896 --> 00:23:17,689
Ở rìa đám cháy,

169
00:23:17,773 --> 00:23:22,486
lũ điểu long răng khía tập hợp để săn
những con thú đang cố thoát khỏi ngọn lửa.

170
00:23:31,411 --> 00:23:35,374
Bất cứ thứ gì khiến lửa lan rộng
lại tạo thêm cơ hội

171
00:23:35,457 --> 00:23:38,585
cho một trong những kẻ săn mồi
Bắc cực tài tình nhất thời của nó.

172
00:24:10,200 --> 00:24:11,243
Thành công.

173
00:24:26,758 --> 00:24:28,677
Mùa hè ngắn ngủi đã qua,

174
00:24:28,760 --> 00:24:34,057
những cánh rừng còn sót lại
sau những vụ cháy mùa hè bắt đầu đổi màu.

175
00:24:40,355 --> 00:24:45,319
Đây là những cành lá sum suê cuối thu
trước khi hàng tháng trời tăm tối bắt đầu.

176
00:24:54,453 --> 00:24:58,916
Ở Nam Cực, băng bám vào
những ngọn núi cao nhất

177
00:24:58,999 --> 00:25:00,834
và kể cả vào những tháng hè.

178
00:25:03,212 --> 00:25:09,301
Nhưng giờ đây, nhiệt độ đang giảm
và ngày đang ngắn lại,

179
00:25:09,843 --> 00:25:13,847
mùa đông địa cực một lần nữa
lan rộng khắp vùng đất này.

180
00:25:32,366 --> 00:25:35,577
Các loài động vật giờ đây
phải chuẩn bị cho sự trở lại của nó.

181
00:25:47,798 --> 00:25:52,427
Nam bán cầu
có các loài khủng long của chính nó.

182
00:26:00,102 --> 00:26:06,149
Ba con này là con Antarctopelta non,
một loài khủng long nhỏ ăn thực vật.

183
00:26:09,945 --> 00:26:14,157
Chúng cũng là một trong những động vật
được bọc thép khủng nhất thế giới.

184
00:26:22,040 --> 00:26:25,043
Kể cả thế, các con non ở bên nhau
thì an toàn hơn.

185
00:26:33,218 --> 00:26:34,678
Ở vùng cực Nam này,

186
00:26:34,761 --> 00:26:39,266
thực vật mà chúng dựa vào
ngừng mọc trong nhiều tháng liền.

187
00:27:04,541 --> 00:27:09,713
Khi mùa đông tới, những con thiếu niên này
nghỉ ngơi nhiều hơn.

188
00:27:19,806 --> 00:27:24,394
Trú ẩn cùng nhau giúp giữ nhiệt,
và do đó là năng lượng.

189
00:27:27,356 --> 00:27:32,236
Với các chi trước rất khỏe,
chúng có thể mở rộng hang trú đông này.

190
00:27:41,119 --> 00:27:44,581
Nhưng mỗi lần quay lại,
chúng lại phát triển to hơn một chút.

191
00:27:48,126 --> 00:27:51,547
Hang của chúng có vẻ hơi nhỏ hơn,

192
00:27:52,840 --> 00:27:58,220
và sự gắn kết anh em
bắt đầu phai nhạt dần.

193
00:28:15,362 --> 00:28:19,533
Đối với mỗi con vật đang lớn,
đây là thời điểm dễ tổn thương.

194
00:28:24,538 --> 00:28:27,416
Thời điểm mà chúng cần tách riêng

195
00:28:27,499 --> 00:28:33,338
và mỗi con phải có những bước thử đầu tiên
để tìm lãnh thổ riêng cho mình.

196
00:28:50,105 --> 00:28:54,401
Những bầy hadrosaur
một lần nữa lại lên đường.

197
00:28:58,071 --> 00:29:01,867
Còn rất ít thứ để ăn,
những con động vật ăn cỏ này trở lại

198
00:29:01,950 --> 00:29:05,162
để tìm kiếm thức ăn
ở những vùng đất ấm hơn...

199
00:29:13,670 --> 00:29:18,383
bỏ lại các loài khác
chịu đựng mùa đông lạnh giá của địa cực.

200
00:29:32,481 --> 00:29:34,316
Tìm được lãnh thổ phù hợp

201
00:29:34,399 --> 00:29:38,195
có thể đưa động vật đi xa khỏi
nơi mà cuộc sống của chúng bắt đầu.

202
00:29:39,988 --> 00:29:43,492
Đó là cuộc tìm kiếm
mà nhiều con sẽ không tồn tại.

203
00:29:55,379 --> 00:29:59,424
Một lãnh thổ tốt phải có một nơi
để trú ẩn trong đó.

204
00:30:02,010 --> 00:30:03,762
Có lẽ là một cái hang.

205
00:30:11,854 --> 00:30:14,273
Kể cả vào những tháng lạnh nhất,

206
00:30:14,356 --> 00:30:17,818
nhiệt độ ở hầu hết các hang
hầu như không thay đổi.

207
00:30:21,655 --> 00:30:25,409
Nhưng nó không phải kẻ đầu tiên
bị cái hang này thu hút.

208
00:30:30,372 --> 00:30:33,083
Cái hang này sáng rực.

209
00:30:46,763 --> 00:30:51,476
Đây là mồi nhử tí hon của loài ruồi ăn nấm

210
00:30:51,560 --> 00:30:55,355
phát ra ánh sáng
để thu hút con mồi côn trùng.

211
00:31:09,536 --> 00:31:11,455
Đây là nơi hoàn hảo

212
00:31:11,538 --> 00:31:16,043
cho một con Antarctopelta
tránh thời tiết mùa đông tồi tệ nhất.

213
00:31:18,003 --> 00:31:22,883
Nó sẽ an toàn bên dưới
những con ruồi ăn nấm kỳ lạ này...

214
00:31:24,551 --> 00:31:29,097
trong khi ở bên ngoài, tuyết bắt đầu rơi.

215
00:31:39,024 --> 00:31:43,695
Vào những tháng lạnh nhất,
cực Bắc của Bắc cực có thể đóng băng

216
00:31:43,779 --> 00:31:47,199
thành xứ sở mùa đông diệu kỳ ngoạn mục.

217
00:31:50,327 --> 00:31:54,831
Không phải con khủng long nào
cũng chọn cách bỏ đi hoặc tìm nơi trú ẩn.

218
00:31:56,291 --> 00:31:59,503
Loài lớn nhất có sức khỏe để chịu đựng.

219
00:32:03,173 --> 00:32:05,384
Lũ Pachyrhinosaur.

220
00:32:06,552 --> 00:32:11,390
Loài động vật ăn cỏ nặng hai tấn
với cái đầu bọc thép kỳ quái.

221
00:32:12,724 --> 00:32:15,060
Chúng tìm kiếm nơi trú ẩn trong rừng,

222
00:32:15,143 --> 00:32:18,105
tước những chiếc lá cuối cùng
từ những cái cây đang ngủ

223
00:32:18,188 --> 00:32:20,899
và đào qua lớp dương xỉ để tìm quả rụng.

224
00:32:25,404 --> 00:32:27,155
Mùa thu động đực đã qua,

225
00:32:29,283 --> 00:32:34,663
nhưng những con đực ít ưu thế hơn
vẫn cố gắng chiến đấu vì cấp bậc xã hội.

226
00:32:36,582 --> 00:32:38,876
Nhưng chúng quên mất kẻ nào đứng đầu.

227
00:32:46,216 --> 00:32:50,220
Con đực già này vẫn là một thế lực ghê gớm

228
00:32:50,304 --> 00:32:52,639
và là kẻ mà ít ai dám thách thức.

229
00:33:01,565 --> 00:33:05,861
Những con đực đánh nhau
chẳng có thời gian để ăn hay nghỉ ngơi.

230
00:33:07,070 --> 00:33:11,617
Thức ăn giờ đây đã khan hiếm,
thật khó để hồi sức,

231
00:33:11,700 --> 00:33:14,077
và vết thương thì lâu lành hơn.

232
00:33:17,706 --> 00:33:19,333
Còn tồi tệ hơn...

233
00:33:21,960 --> 00:33:27,382
con thú ăn thịt hùng mạnh nhất Bắc cực
lúc nào cũng lảng vảng.

234
00:33:39,561 --> 00:33:41,605
Nanuqsaurus.

235
00:33:45,234 --> 00:33:47,861
Chi nhỏ hơn có họ với Khủng long bạo chúa,

236
00:33:47,945 --> 00:33:51,949
nó vẫn đủ lớn
để tấn công một con pachyrhinosaur.

237
00:34:01,834 --> 00:34:05,712
Đối với những kì phùng địch thủ cổ đại,
trong điều kiện này,

238
00:34:05,796 --> 00:34:11,760
cuộc chiến sẽ được quyết định
không phải bởi bất ngờ, mà là chiến lược.

239
00:34:26,775 --> 00:34:30,821
Giữa đám cây, thật khó để cả đàn hiệp lực.

240
00:34:32,197 --> 00:34:34,867
Các cá thể có thể mau chóng bị cô lập.

241
00:34:38,996 --> 00:34:45,918
Bầy khủng long sợ hãi này
rút lui chiến thuật về bãi đất trống.

242
00:34:48,922 --> 00:34:51,049
Lũ nanuqsaur rút theo.

243
00:35:13,947 --> 00:35:18,827
Ngoài này, cả bầy sẽ có thể
siết chặt hàng ngũ

244
00:35:18,911 --> 00:35:24,333
và hình thành bức tường đầu bọc thép
và cơ bắp không thể xuyên thủng.

245
00:35:40,432 --> 00:35:42,643
Trận bão tuyết khiến tình hình tồi tệ hơn.

246
00:35:47,147 --> 00:35:48,982
Một sự bế tắc khó chịu.

247
00:35:51,443 --> 00:35:54,780
Những cuộc đối đầu này
có thể kéo dài nhiều ngày.

248
00:36:11,588 --> 00:36:15,300
Cả bầy nên an toàn
chỉ cần chúng ở bên nhau.

249
00:36:18,720 --> 00:36:21,974
Nhưng lũ nanuqsaur vẫn chờ thời cơ...

250
00:36:24,184 --> 00:36:27,479
và thỉnh thoảng thử thách tìm điểm yếu.

251
00:36:42,494 --> 00:36:45,581
Trận bão tuyết giờ đang
mang lại sự đình chiến tạm thời.

252
00:37:07,352 --> 00:37:13,901
Nhưng ngay khi nó qua đi,
cuộc chiến lại tiếp tục.

253
00:37:21,783 --> 00:37:23,744
Trong cuộc đối đầu căng thẳng này,

254
00:37:24,453 --> 00:37:28,123
chỉ cần một con thú mất thế thủ...

255
00:37:30,667 --> 00:37:33,837
là sự hoảng loạn mau chóng lan truyền.

256
00:37:38,842 --> 00:37:42,513
Cả bầy bỏ trốn,
những con thú ăn thịt này có một cơ hội.

257
00:37:54,858 --> 00:37:56,568
Khi cuộc đuổi bắt tiếp tục,

258
00:37:56,652 --> 00:38:00,489
một con đực mệt mỏi
không bắt kịp những con còn lại.

259
00:38:05,661 --> 00:38:11,500
Cho tới khi nó chỉ có thể
quay lại đối mặt với những kẻ tấn công.

260
00:38:33,647 --> 00:38:37,651
Một con pachyrhinosaur đã thua cuộc.

261
00:38:41,864 --> 00:38:44,950
Cuộc chiến sẽ tiếp diễn cả mùa đông.

262
00:38:50,122 --> 00:38:53,083
Các con thú ở đây giờ phải đối mặt với
nhiều tháng tăm tối hoàn toàn

263
00:38:53,166 --> 00:38:58,714
trước khi mặt trời trở lại và khiến
những sinh vật lạ thường này dịu bớt

264
00:39:00,215 --> 00:39:02,926
trong thế giới của băng.

265
00:39:11,810 --> 00:39:13,770
Tiếp theo trong Hành Tinh Thời Tiền Sử,

266
00:39:13,854 --> 00:39:17,983
một con vật khổng lồ biết bay
to bằng con hươu cao cổ săn mồi

267
00:39:18,066 --> 00:39:21,695
giữa những ngọn cây đan xen
của khu rừng thời tiền sử.

268
00:39:22,988 --> 00:39:25,532
Và dưới tán cây của hành tinh xanh này,

269
00:39:25,616 --> 00:39:31,246
khủng long phục kích, khoe mẽ,
và còn đi dưới lòng đất.

270
00:39:31,330 --> 00:39:34,416
Để khám phá khoa học
phía sau những câu chuyện này,

271
00:39:34,499 --> 00:39:38,921
hãy vào trang web của chương trình
Hành Tinh Thời Tiền Sử.

272
00:41:06,967 --> 00:41:08,969
Biên dịch: Ngan Tran