1
00:00:11,678 --> 00:00:15,182
డేవిడ్ అటెన్బరో
సమర్పణ

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
భూమి మీద ఇప్పటివరకూ జీవించిన జీవరాశులలో
ఖచ్చితంగా అత్యంత ప్రత్యేకమైనదీ,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
అత్యంత ప్రముఖమైనదీ, డైనోసార్.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
టైరనోసారస్ రెక్స్.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
ఈ జంతువు మన అందరిలోనూ ఒక ఊహను ప్రేరేపించగలదు.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
ఇది ఏ రకమైన జంతువు?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
అది ఎలా ఉండేది? ఎలా జీవించేది?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
ఇప్పుడు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అందిస్తున్నాయి.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
అవి కేవలం టి. రెక్స్ కి సంబంధించి మాత్రమే కాదు,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
దానితో పాటు జీవించిన
ఇతర జీవరాశుల గురించి కూడా తెలియజేస్తున్నాయి.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
వాటిని సజీవంగా దర్శించడానికి ఆధునికమైన
ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడుతోంది.

12
00:01:01,436 --> 00:01:05,440
భూగ్రహం, 66 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
ఆకాశం అంతా భారీ పక్షులతో నిండిపోయింది.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
సముద్రాలలో, రాక్షస సరీసృపాలు
అగాథాల అంచుల వరకూ పహారా కాస్తున్నాయి.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
ఇక భూమి మీద, అన్ని జాతుల డైనోసార్లు,

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
మనుగడ సాగించడానికి పోరాటం చేస్తున్నాయి.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
డైనోసార్లు రాజ్యం ఏలిన ఈ ప్రపంచం గురించి
మనకి ఇప్పుడు చాలా విషయాలు తెలుసు.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
ఇది వాటి గురించిన కథ.

19
00:02:04,374 --> 00:02:09,922
మంచు ప్రపంచాలు

20
00:02:13,509 --> 00:02:15,719
భూగ్రహం ఉత్తరపు అంచుల్లోనూ, దక్షిణపు అంచుల్లోనూ

21
00:02:15,802 --> 00:02:19,765
జీవితం అత్యంత కఠినంగా ఉంటుంది.

22
00:02:22,476 --> 00:02:27,898
అయితే, ఈ ధ్రువ ప్రాంతాలను డైనోసార్స్
స్థావరాలుగా మార్చుకోగలిగాయి.

23
00:02:30,442 --> 00:02:35,322
అమెరికా ఉత్తరపు అంచుల్లో,
ఈ చిన్న వేట జంతువు, డ్రోమియోసార్,

24
00:02:35,405 --> 00:02:39,826
సుమారు మూడు నెలల పాటు
పూర్తి చీకటి రోజులను తట్టుకోగలిగింది.

25
00:02:41,453 --> 00:02:44,790
అయితే ఇప్పుడు ఎట్టకేలకు వసంతం రానే వచ్చింది.

26
00:02:53,090 --> 00:02:55,342
ఈ జంతువు శరీరం ఈకలతో కప్పి ఉంటుంది,

27
00:02:55,425 --> 00:02:58,011
అందువల్ల ఇది తన శరీరానికి తగినంత
ఉష్ణోగ్రతని అందించుకోగలుగుతుంది

28
00:02:58,095 --> 00:03:00,097
ఇంకా వీలైనంత వరకూ ఆ వేడిని
కాపాడుకోవలసి ఉంటుంది.

29
00:03:01,932 --> 00:03:06,270
ఈ శీతల అక్షాంశాలలో అన్ని జాతుల డైనోసార్స్ కి
ఇదే పెద్ద సవాలు.

30
00:03:10,148 --> 00:03:12,943
డ్రోమియోసార్ మంచు ఉపరితలం మీద
వేగంగా కదులుతూ,

31
00:03:13,026 --> 00:03:17,364
గతంలో తనకు ఆహారం లభించిన ప్రదేశాలలో
మళ్లీ తనిఖీలు చేస్తుంది.

32
00:03:21,159 --> 00:03:26,790
ఈ మంచు ప్రపంచంలో, ఏ అవకాశమూ
విస్మరించేంత చిన్నది కాదు

33
00:03:35,632 --> 00:03:38,635
కోరుకున్నది దక్కించుకోవాలంటే, సాధారణంగా,
మనకు మంచి సమయస్ఫూర్తి...

34
00:03:38,719 --> 00:03:44,016
అవసరం.

35
00:03:50,814 --> 00:03:52,983
భూమి చరిత్రలో మనం చర్చించుకునే కాలమానంలో,

36
00:03:53,066 --> 00:03:55,903
ధ్రువ ప్రాంతాలు ఇప్పటికంటే వెచ్చగా ఉండేవి,

37
00:03:56,486 --> 00:04:02,910
అయితే, ఈ ప్రదేశాలలో
రుతువుల మార్పులు మాత్రం విపరీతంగా ఉండేవి.

38
00:04:06,747 --> 00:04:10,417
దాదాపు మూడు నెలల తరువాత సూర్యుడు
మొదటిసారి ఇక్కడ ఉదయించినప్పుడు,

39
00:04:12,586 --> 00:04:16,507
పగటి వేళ వీలైనంత వరకూ ఆహారాన్ని
సంపాదించుకోవడానికి ప్రతి జంతువు సంసిద్ధంగా ఉండాలి

40
00:04:17,216 --> 00:04:19,343
అలాగే రాబోయే వెచ్చని రోజుల కోసం కూడా
వేటకు తయారవ్వాలి.

41
00:04:24,681 --> 00:04:27,017
ఈ చిన్ని డ్రోమియోసార్స్ గనుక
పెద్ద జంతువులను వేటాడాలంటే,

42
00:04:28,101 --> 00:04:30,896
అవి కలసికట్టుగా ప్రయత్నించక తప్పదు.

43
00:04:35,734 --> 00:04:38,278
వాటికి ఈ రుతువులో తొలి అవకాశం
ఇదిగో ఇలా వస్తోంది.

44
00:04:40,280 --> 00:04:42,824
హెడ్రోసార్స్ గుంపు.

45
00:04:45,619 --> 00:04:49,331
ప్రతి సంవత్సరం ఈ బాతు ముక్కు డైనోసార్స్
ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రయాణిస్తాయి.

46
00:04:51,834 --> 00:04:56,046
వసంత రుతువులో వచ్చే తాజా పచ్చదనం కోసం
అన్వేషిస్తూ తిరిగే సంచారజాతి జంతువులు ఇవి.

47
00:05:06,557 --> 00:05:08,058
అవి భారీ జంతువులు.

48
00:05:08,141 --> 00:05:12,479
కలసికట్టుగా ప్రయత్నిస్తే తప్ప
డ్రోమియోసార్స్ కి వేటాడే అవకాశం ఉండదు.

49
00:05:19,069 --> 00:05:22,948
ఇక్కడ ఒక నది ప్రవహిస్తోంది,
దీనిని ఈ గుంపు దాటవలసి ఉంది.

50
00:05:37,171 --> 00:05:40,757
వీటిలో కొన్ని జంతువులు నదిని ఎప్పటికీ దాటలేవని
డ్రోమియోసార్స్ కి తెలుసు.

51
00:05:59,109 --> 00:06:04,865
చలికాలం తన పట్టు వదిలిపెట్టడంతో,
మంచు కరిగిన నీరు గొప్ప వేగంతో ప్రవహిస్తోంది.

52
00:06:08,577 --> 00:06:12,915
ఈ లోతయిన, వేగంగా ప్రవహించే నదిని
ఈ జంతువుల గుంపు దాటాలి.

53
00:06:15,959 --> 00:06:18,795
ఈ బృందం సారథులు తమ గుంపు క్షేమంగా
నదిని దాటడానికి మంచి చోటుని ఎంపిక చేస్తున్నారు.

54
00:06:27,137 --> 00:06:29,598
మిగతా జంతువులు జాగ్రత్తగా వాటిని అనుసరిస్తున్నాయి.

55
00:06:31,850 --> 00:06:34,728
పసికూనలు తమ తల్లిదండ్రులకు
చేరువగా నడుస్తున్నాయి.

56
00:06:35,979 --> 00:06:39,066
ఇక్కడ ఒక్క తప్పటడుగు పడిందో
వాటి ప్రాణాలకే ప్రమాదం కావచ్చు.

57
00:06:41,985 --> 00:06:45,906
తమ వంతు కోసం వేచి ఉన్న పెద్ద జంతువుల్లో
క్రమంగా అసహనం పెరుగుతోంది.

58
00:06:46,698 --> 00:06:49,952
ఈ కురచ ప్రదేశమే డ్రోమియోసార్స్ కి
ఒక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది.

59
00:07:03,632 --> 00:07:05,801
డ్రోమియోసార్స్ లక్ష్యం పసికూనలే.

60
00:07:18,480 --> 00:07:20,983
ఈ గుంపులో ఒక్కసారిగా భయాందోళనలు ఏర్పడుతున్నాయి.

61
00:07:27,948 --> 00:07:32,244
ఒక క్రమపద్ధతిలో నదిని దాటవలసి ఉండగా
అది ఒక్కసారిగా గందరగోళంగా మారిపోయింది.

62
00:07:37,583 --> 00:07:40,210
తల్లిదండ్రులు ఇంకా వాటి పిల్లలు వేరు పడ్డారు.

63
00:08:19,249 --> 00:08:20,876
అదృష్టవశాత్తూ తప్పించుకుంది.

64
00:08:26,298 --> 00:08:30,802
ఈ గుంపు మళ్లీ ఒకటిగా గుమిగూడి
తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తోంది.

65
00:08:34,556 --> 00:08:38,018
డ్రోమియోసార్స్ తమకు వచ్చిన అవకాశాన్ని
జారవిడుచుకున్నాయి...

66
00:08:40,354 --> 00:08:43,232
కానీ అవి చేయవలసిన పనిని
ఆ నది చేసిపెట్టింది.

67
00:08:45,567 --> 00:08:47,569
నది దాటే సమయంలో ఎప్పుడూ
కొన్ని మరణాలు సంభవిస్తాయి.

68
00:08:49,238 --> 00:08:54,284
అది ఆ జంతువులకు విందు. ఈ వేట జంతువులు
ఈ శీతాకాలం అంతా వేటాడినా కూడా దొరకనంత ఆహారం.

69
00:09:02,918 --> 00:09:07,089
ఈ మంచు ప్రపంచంలో,
రుతువులు అందించే అవకాశాలు తాత్కాలికమైనవి.

70
00:09:07,589 --> 00:09:11,343
వసంతం కొద్దికాలమే ఉంటుంది,
ఆ తరువాత వేసవి కాలం త్వరగా ముగిసిపోతుంది.

71
00:09:13,595 --> 00:09:17,933
శీతాకాలపు సవాళ్లు మళ్లీ వచ్చేలోగా
ఇక్కడి జంతువులు చాలా చేయవలసి ఉంటుంది.

72
00:09:24,648 --> 00:09:29,027
దిగువ ప్రాంతంలో, నదులు విశాలమై
క్రమంగా నిదానిస్తాయి,

73
00:09:29,111 --> 00:09:32,531
అవి టన్నుల కొద్దీ ఇసుకను అక్కడికి తరలిస్తాయి,

74
00:09:32,614 --> 00:09:35,367
దానితో కొన్ని ద్వీపాల సమాహారం పైకి తేలుతుంది.

75
00:09:39,454 --> 00:09:42,207
ఈ అవకాశాన్ని కొన్ని జంతువులు ఇప్పటికే
సద్వినియోగం చేసుకుని

76
00:09:42,291 --> 00:09:45,210
వసంత వేడుకలకు హాజరవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాయి.

77
00:09:49,381 --> 00:09:52,843
వసంతం, ఎట్టకేలకు, నిజంగా రానే వచ్చింది.

78
00:09:59,057 --> 00:10:02,728
డజన్ల కొద్దీ మగ ఓర్నిథోమైమస్ జంతువులు

79
00:10:02,811 --> 00:10:05,355
ఆ సంవత్సరపు అతి ముఖ్యమైన ఘటనకు
సమాయత్తం అవుతున్నాయి.

80
00:10:08,108 --> 00:10:13,447
ఈ విచిత్రమైన నిప్పుకోడిలా కనిపించే డైనోసార్స్
గూళ్లు కట్టుకునే ప్రక్రియలో భాగంగా

81
00:10:13,530 --> 00:10:19,244
సురక్షితమైన ప్రదేశాలను ఎంచుకుని
చిన్న చిన్న గోతులు తవ్వుతుంటాయి.

82
00:10:23,582 --> 00:10:25,083
ఆడ ఓర్నిథోమైమస్ అక్కడికి వచ్చాక,

83
00:10:25,167 --> 00:10:29,421
వాటిల్లో ఎవరు బాగా మంచి గూడు కట్టారో
వారిని తన జోడీగా ఎంచుకుంటుంది.

84
00:10:40,307 --> 00:10:44,811
ఆలస్యంగా వచ్చిన మగ జంతువులకు
ఆ ప్రదేశంలో ఖాళీ దొరకదు.

85
00:10:53,570 --> 00:10:56,782
అంతో ఇంతో ఖాళీ ప్రదేశం
ఆ ద్వీపం అంచున మాత్రమే దొరుకుతుంది.

86
00:10:59,535 --> 00:11:02,955
ఖాళీ ప్రదేశం దొరకడం అనేది
గూడు కట్టడానికి ప్రారంభ దశ మాత్రమే.

87
00:11:08,293 --> 00:11:10,420
ఆడ జంతువులు గుడ్లు పెట్టినప్పుడు,

88
00:11:10,504 --> 00:11:13,924
ఆ గూళ్లలో మెత్తని గడ్డి ఇంకా ఆకులు పరిచి
గుడ్లను వెచ్చగా ఉంచాలి.

89
00:11:25,519 --> 00:11:29,231
గూడు కట్టడానికి తగిన సామగ్రి దొరకడం
అంత తేలికైన పని కాదు...

90
00:11:32,484 --> 00:11:36,655
అందుకే కొన్ని ఓర్నిథోమైమస్ జంతువులు
దొంగతనానికి సిద్ధం అవుతాయి.

91
00:11:51,795 --> 00:11:54,381
ఆలస్యంగా రావడంలో ఉన్న సదవకాశం ఏమిటంటే

92
00:11:54,464 --> 00:11:57,342
కొన్ని మగ జంతువులు అప్పటికే కష్టపడి
చక్కని గూళ్లు కట్టుకుని ఉంటాయి.

93
00:12:26,538 --> 00:12:30,667
ఎటువంటి కాపలా లేని గూడు
ఆ దొంగ జంతువు దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది.

94
00:12:34,171 --> 00:12:37,633
ఇటువంటి వలస స్థావరాలలో,
దొంగతనం అనేది చాలా మామూలు విషయం

95
00:12:38,133 --> 00:12:41,637
ఎందుకంటే ఒకసారో మరో సందర్భంలోనో
గూడుకు ఉపయోగించిన సామగ్రి,

96
00:12:41,720 --> 00:12:44,973
ఆ ద్వీపంలో ఏదో ఒక గూడులోకి
దొంగతనంగా చేరిపోతుంటుంది.

97
00:12:46,475 --> 00:12:48,352
కానీ ఇక్కడ దొంగతనం కూడా ప్రమాదకరమైనదే.

98
00:12:53,106 --> 00:12:54,191
దొంగ దొరికిపోయింది.

99
00:13:01,740 --> 00:13:04,451
హెడ్రోసార్స్ జంట ఒకటి ఆ చుట్టుపక్కల తిరుగుతోంది.

100
00:13:07,871 --> 00:13:10,415
అవి ఆకుల్ని తినేస్తాయి.

101
00:13:12,459 --> 00:13:15,671
కాబట్టి, ఈ మగ జంతువులు తమ ఆస్తుల్ని
రక్షించుకోవడానికి పోరాడాలి.

102
00:13:22,886 --> 00:13:27,182
గూడు కట్టుకునే నైపుణ్యం రావాలంటే
అందుకు కొన్ని సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు.

103
00:13:29,393 --> 00:13:33,438
కానీ గెలుపు దక్కాలంటే అనుభవం ఒక్కటే సరిపోదు.

104
00:13:39,152 --> 00:13:43,365
రద్దీ స్థావరంలో, ఎవరో ఒకరు బలి కాక తప్పదు.

105
00:13:54,293 --> 00:13:58,672
ఓర్నిథోమైమస్ జంతువులకు, ఈ నదీ ద్వీపాలు
అభయారణ్యంలా ఉపయోగపడి

106
00:13:58,755 --> 00:14:02,092
గుడ్లు పెట్టడానికి ఇంకా అవి పొదిగిన తరువాత
బయటకొచ్చే పిల్లలు క్షేమంగా ఉండటానికీ తోడ్పడతాయి.

107
00:14:07,764 --> 00:14:13,061
మరింత ఉత్తర దిక్కులో, ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గిపోయి
పరిస్థితులు కఠినంగా మారుతున్నాయి.

108
00:14:14,271 --> 00:14:18,442
నెత్తిన శిఖరం గల భారీ హెడ్రోసార్స్
ఒక నిర్దిష్టమైన చోట చక్కని అవకాశాన్ని పసిగట్టి

109
00:14:19,026 --> 00:14:21,904
ఆ దిశగా ప్రయాణమయ్యాయి.

110
00:14:22,738 --> 00:14:25,240
ఆ ప్రదేశం వాటికి ఒక ప్రత్యేకమైనది అందిస్తుంది.

111
00:14:30,996 --> 00:14:35,334
ఈ డైనోసార్స్ కి ఉండే పొడవైన మెడలు
ప్రత్యేకంగా సొగసుగా ఉండటం వల్ల

112
00:14:35,417 --> 00:14:36,710
వాటికి ఆ పేరు వచ్చింది.

113
00:14:39,338 --> 00:14:42,257
ఒలొరోటైటన్, "భారీ హంస."

114
00:14:44,092 --> 00:14:48,388
వాటి నెత్తి మీద కొప్పు మాదిరిగా ఉండే శిఖరాలు
డొల్లగా ఉండి అవి చేసే శబ్దాలను పెద్దగా చేస్తాయి.

115
00:15:03,028 --> 00:15:07,449
ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద అగ్నిపర్వత శ్రేణులలో
ఒక దాని వైపు ఈ జంతువులు సాగుతున్నాయి,

116
00:15:17,251 --> 00:15:20,128
అది ప్రమాదకరమైన ఇంకా ప్రాణాంతకమైన ప్రదేశం.

117
00:15:32,975 --> 00:15:37,354
కానీ ఇక్కడికి ఒలొరోటైటన్స్
ప్రతి సంవత్సరం తిరిగి వస్తూనే ఉంటాయి...

118
00:15:39,565 --> 00:15:44,653
ఎందుకంటే అగ్నిపర్వతాలు ఆ నేలను
ఎప్పుడూ వేడిగా ఉండేలా చేస్తాయి.

119
00:15:53,579 --> 00:15:55,956
కాబట్టి, అవి ఇక్కడ గుడ్లు పెడతాయి.

120
00:16:26,486 --> 00:16:32,159
ఈ వెచ్చని అగ్నిపర్వతపు మట్టి
వాటి గుడ్లకు ఇంక్యుబేటర్ లా పని చేస్తుంది.

121
00:16:35,829 --> 00:16:41,502
ఈ గుంపు ఇక్కడికి చేరుకున్న కొద్ది వారాలకు,
ఆ గుడ్లు పొదుగుతాయి.

122
00:16:56,767 --> 00:17:00,062
హెడ్రోసార్స్ తమ పిల్లలను ఎంతో జాగ్రత్తగా చూసుకుంటాయి.

123
00:17:05,192 --> 00:17:08,362
తమ పిల్లలు తినడానికి ఈ హెడ్రోసార్స్
నోటి నిండా ఆకులు కరుచుకుని తెస్తాయి.

124
00:17:13,700 --> 00:17:17,079
ప్రతి గూడులో సుమారు ఇరవైకి పైగా పసికూనలు ఉంటాయి.

125
00:17:30,342 --> 00:17:35,222
ఇక్కడ తక్కువ సమయం ఉండే వేసవి కాలంలో
ఈ పిల్లలు పుట్టుకొచ్చాయి.

126
00:17:37,099 --> 00:17:40,602
దాదాపు కొద్ది వారాల పాటు సూర్యుడు
అస్తమించని ఆ ప్రదేశంలో

127
00:17:41,603 --> 00:17:44,356
గుర్రపుతోక మొక్కలు వేగంగా పెరిగి

128
00:17:44,439 --> 00:17:48,068
ఆ మొత్తం గుంపుకు సమృద్ధిగా
ఆహారాన్ని అందించగలుగుతాయి.

129
00:17:50,237 --> 00:17:55,117
పచ్చ గడ్డి కన్నా ఈ మొక్కల్లో
పోషక విలువలు ఎక్కువ ఉంటాయి.

130
00:18:00,038 --> 00:18:04,459
సుదీర్ఘమైన వేసవి రోజులలో
హెడ్రోసార్ పసికూనలు త్వరగా పెరిగి పెద్దవుతాయి.

131
00:18:05,043 --> 00:18:09,047
మొదటి ఏడాదికే అవి పెద్ద జంతువులలో
సగం వరకూ పెరగగలవు.

132
00:18:11,133 --> 00:18:13,844
ఇప్పుడు మాత్రం, ఈ అగ్నిపర్వత చిత్తడి నేలలు

133
00:18:13,927 --> 00:18:16,889
ఈ భూగ్రహం మీద అత్యంత ఎక్కువ ఉత్పాదన
అందించే ప్రదేశాలు.

134
00:18:19,850 --> 00:18:21,393
భూమి ఉపరితలంలోనూ, నీటి అడుగున కూడా...

135
00:18:23,520 --> 00:18:26,523
సమృద్ధిగా ఆహారం అందించే ప్రదేశం ఇది.

136
00:18:28,567 --> 00:18:33,488
కానీ ఈ ఉత్పాదకతే హెడ్రోసార్స్ కి
సమస్యలు కూడా సృష్టించగలదు.

137
00:18:35,532 --> 00:18:39,995
వెచ్చని, లోతు లేని నీటి కొలనులు

138
00:18:40,078 --> 00:18:42,331
దోమలకు చక్కని సంతానోత్పత్తి ప్రదేశాలు.

139
00:18:48,086 --> 00:18:53,008
ప్రతి సంవత్సం, ఈ స్వర్గధామం
ప్రత్యక్ష నరకంగా మారిపోతుంటుంది.

140
00:18:56,386 --> 00:18:59,723
హెడ్రోసార్స్ ఆశ్చర్యకరంగా పల్చని చర్మం కలిగి ఉంటాయి,

141
00:18:59,806 --> 00:19:03,769
అందువల్ల, రక్తం పీల్చే దోమల నుంచి
వాటికి రక్షణ కరవవుతుంది.

142
00:19:10,609 --> 00:19:12,945
నిరంతరం దోమలు చిరాకు పెడుతుండటంతో
ఆహారం తినడం కష్టమవుతుంది,

143
00:19:13,028 --> 00:19:15,531
ఫలితంగా అవి తీవ్రంగా బలహీనపడిపోతాయి.

144
00:19:17,074 --> 00:19:21,703
పసికూనల ప్రాణానికే ప్రమాదం కలిగే స్థాయిలో
రక్తాన్ని కోల్పోవచ్చు.

145
00:19:27,709 --> 00:19:32,047
ఈ దోమల దాడి నుండి తప్పించుకునేందుకు
ఈ గుంపు తరలిపోవలసి వస్తుంది.

146
00:19:37,344 --> 00:19:40,889
పసికూనలు గనుక వాటితో పాటు రాలేకపోతే,
తల్లులు వాటిని విడిచి పెట్టేస్తాయి.

147
00:20:02,536 --> 00:20:07,499
అవి ఎత్తయిన ప్రాంతాలకు వెళుతున్న కొద్దీ,
బలమైన గాలులు కొంత ఉపశమనాన్ని అందిస్తాయి.

148
00:20:09,585 --> 00:20:13,005
కానీ అంతదూరం నడిచి వెళ్లగలిగే జంతువులకు
మాత్రమే ఆ సౌకర్యం లభిస్తుంది.

149
00:20:26,059 --> 00:20:32,274
హెడ్రోసార్ పిల్లలు వందల్లో పుడితే, తొలి ఏడాదిలో
పదిలో ఒక్కటి మాత్రమే జీవించగలుగుతుంది.

150
00:20:34,735 --> 00:20:38,947
కానీ అలా బతకగలిగిన పసికూనలు
పెరిగి పెద్దవడానికి మంచి అవకాశాలు ఉంటాయి.

151
00:21:10,145 --> 00:21:12,898
ఈ అగ్నిపర్వత ప్రాంతంలో గుడ్లు పెట్టడం ద్వారా,

152
00:21:12,981 --> 00:21:17,486
తల్లిదండ్రులైన జంతువులు తమ పిల్లలకు
జీవితపు మంచి శుభారంభాన్ని ఇస్తాయి.

153
00:21:22,533 --> 00:21:27,204
ధ్రువ ప్రాంతాలలో తక్కువగానూ, వెచ్చగానూ
ఉండే వేసవి ఎంతో ఆహారాన్ని అందించినా,

154
00:21:27,788 --> 00:21:30,123
ఆ కాలం ఎన్నో కష్టాలను కూడా తెస్తుంది.

155
00:21:33,418 --> 00:21:37,714
వెచ్చని గాలులు ఆకాశంలోకి చేరుకుని
విద్యుత్ శక్తిగా మారతాయి.

156
00:21:39,800 --> 00:21:44,012
ఫలితంగా తరచుగా ఉరుములు, మెరుపులతో
కూడిన బీభత్సమైన తుపానులు ఏర్పడతాయి.

157
00:21:54,231 --> 00:21:55,899
ఉత్తర అమెరికాలో,

158
00:21:55,983 --> 00:21:59,570
నిరంతరం సూర్య కిరణాలు ప్రసరించడం వల్ల
ఏపుగా పెరిగిన పచ్చని చెట్లు

159
00:21:59,653 --> 00:22:02,364
ఇప్పుడు మండే కట్టెలుగా మారిపోతున్నాయి.

160
00:22:10,706 --> 00:22:13,584
ఈ మంటలకు చాలా జంతువులు పారిపోతున్నాయి.

161
00:22:15,002 --> 00:22:18,380
కానీ కొన్ని జంతువులకు మాత్రం,
ఈ ఘోర అగ్నిప్రమాదం కొత్త అవకాశాలను అందిస్తోంది.

162
00:22:23,802 --> 00:22:27,472
ఈ ఆరు అడుగుల డైనోసార్, ట్రూడాంటిడ్,

163
00:22:27,556 --> 00:22:30,726
థెరోపాడ్ జాతికి చెందిన చిన్న జంతువులలో ఒకటి.

164
00:22:42,946 --> 00:22:47,868
పొగ కమ్మి అంతా చీకటిగా ఉన్నా కూడా
దాని పెద్ద కళ్లు, మంచి దృష్టిని ఇస్తాయి.

165
00:22:49,369 --> 00:22:53,457
దాని పరిమాణానికి, దానికి ఉన్న మెదడు
ఈ భూమి మీద ఏ జీవరాశి మెదడు కన్నా పెద్దది.

166
00:22:58,921 --> 00:23:05,010
ఆర్కిటిక్ ఖండంలోనే అత్యంత తెలివైన, పరిస్థితులకు
అనుకూలంగా మారిపోగల, విజయవంతమైన వేట జంతువు ఇదే.

167
00:23:15,896 --> 00:23:17,689
ఈ మంటల అంచున,

168
00:23:17,773 --> 00:23:22,486
తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించే జంతువులను
వేటాడటానికి ట్రూడాంటిడ్స్ సిద్ధమవుతాయి.

169
00:23:31,411 --> 00:23:35,374
మంటలు ఎంతగా వ్యాపిస్తే అన్ని అవకాశాలను

170
00:23:35,457 --> 00:23:38,585
అత్యంత తెలివైన ఈ ఆర్కిటిక్ వేట జంతువు
అంది పుచ్చుకుంటుంది.

171
00:24:10,200 --> 00:24:11,243
విజయం.

172
00:24:26,758 --> 00:24:28,677
తక్కువ సమయపు వేసవి కాలం పూర్తి కాగానే,

173
00:24:28,760 --> 00:24:34,057
వేసవి మంటలను తట్టుకుని నిలిచిన అడవులు
ఇప్పుడు రంగులు మార్చుకుంటాయి.

174
00:24:40,355 --> 00:24:45,319
మళ్లీ చీకటి రోజులు ప్రారంభం కావడానికి ముందు
ఇదే శరత్కాలపు చివరి విరబూత.

175
00:24:54,453 --> 00:24:58,916
అంటార్కిటిక్ ధ్రువ ప్రాంతంలో,
వేసవి కాలంలో కూడా

176
00:24:58,999 --> 00:25:00,834
అత్యంత ఎత్తయిన పర్వతాలు
మంచుతో కప్పబడి ఉంటాయి.

177
00:25:03,212 --> 00:25:09,301
ఇక ఇప్పుడు, ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుముఖం పట్టి
పగటి నిడివి తగ్గిపోవడంతో,

178
00:25:09,843 --> 00:25:13,847
ధ్రువ శీతాకాలం ఈ ప్రాంతాన్నంతా
మరోమారు ఆవరిస్తోంది.

179
00:25:32,366 --> 00:25:35,577
జంతువులు ఇక ఇప్పుడు శీతాకాలం
పునరాగమనానికి సిద్ధపడాలి.

180
00:25:47,798 --> 00:25:52,427
దక్షిణ అర్ధగోళానికి తన సొంతమైన
డైనోసార్స్ జాతులు ఉన్నాయి.

181
00:26:00,102 --> 00:26:06,149
యుక్తవయస్సులో ఉన్న ఈ మూడూ
ఆకులు భుజించే అంటార్క్టోపెల్టా జంతువులు.

182
00:26:09,945 --> 00:26:14,157
ప్రపంచంలోనే అత్యంత పదునైన ఆయుధాలు
కలిగిన జంతువులలో ఇది కూడా ఒకటి.

183
00:26:22,040 --> 00:26:25,043
అయినప్పటికీ, ఈ యువ జంతువులు
కలసి ఉంటేనే క్షేమంగా మనుగడ సాగిస్తాయి.

184
00:26:33,218 --> 00:26:34,678
భూగోళపు దక్షిణ భాగంలో ఈ సుదూర ప్రదేశంలో,

185
00:26:34,761 --> 00:26:39,266
ఆ జంతువులు తినే మొక్కలు నెలల తరబడి
ఎదగకుండా ఉంటాయి.

186
00:27:04,541 --> 00:27:09,713
శీతాకాలం దగ్గర పడుతున్న కొద్దీ, ఈ యువ జంతువులు
ఎక్కువ సమయం విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి.

187
00:27:19,806 --> 00:27:24,394
ఒకే చోట కలిసి ఉండటం వల్ల శరీరంలో వేడి
తక్కువ ఖర్చయి, దరిమిలా, శక్తి ఆదా అవుతుంది.

188
00:27:27,356 --> 00:27:32,236
వాటి శక్తిమంతమైన అవయవాలతో,
అవి శీతాకాలపు గుహను మరింత పెద్దది చేయగలవు.

189
00:27:41,119 --> 00:27:44,581
కానీ అవి తిరిగి వచ్చే ప్రతీసారీ,
మరింత పెద్దగా పెరిగి ఉంటాయి.

190
00:27:48,126 --> 00:27:51,547
వాటి స్థావరం కొద్దిగా చిన్నది అయినట్లు అనిపిస్తుంది,

191
00:27:52,840 --> 00:27:58,220
దానితో వాటి మధ్య ఉండే సోదర బంధం
క్రమంగా తగ్గుముఖం పట్టడం మొదలవుతోంది.

192
00:28:15,362 --> 00:28:19,533
ఎదిగే ప్రతి జంతువుకీ, ఇది చాలా ఆపత్కాలం.

193
00:28:24,538 --> 00:28:27,416
అవి వేరు పడి, తమ సొంత సరిహద్దులు
ఏర్పాటు చేసుకునే దిశగా

194
00:28:27,499 --> 00:28:33,338
తొలి అడుగులు వేయడానికీ
సమయం ఆసన్నమయింది.

195
00:28:50,105 --> 00:28:54,401
హెడ్రోసార్స్ గుంపులు మళ్లీ ప్రయాణం ప్రారంభించాయి.

196
00:28:58,071 --> 00:29:01,867
ఇక్కడ తినడానికి ఆహారం సరిపడా లేక,
వృక్ష సంపద మీద ఆధారపడి జీవించే

197
00:29:01,950 --> 00:29:05,162
ఈ భారీ జంతువులు ఇతర వేడి ప్రదేశాలలో
ఆహారం కోసం వెతుక్కుంటూ బయలుదేరాయి...

198
00:29:13,670 --> 00:29:18,383
ధ్రువ శీతాకాలపు గడ్డ కట్టే చలికి
మిగతా జంతువులు బలి కాబోతున్నాయి.

199
00:29:32,481 --> 00:29:34,316
తమకు అనుకూలమైన భూభాగం కోసం అన్వేషిస్తూ

200
00:29:34,399 --> 00:29:38,195
ఈ జంతువులు తాము పుట్టి పెరిగిన ప్రదేశాలను
వదిలి సుదూర ప్రాంతాలకు తరలి వెళతాయి.

201
00:29:39,988 --> 00:29:43,492
ఆ అన్వేషించే క్రమంలో
చాలా జంతువులు ప్రాణాలు కోల్పోతాయి.

202
00:29:55,379 --> 00:29:59,424
ఒక మంచి భూభాగం అంటే
ఆ జంతువు నివసించడానికి నీడ ఇవ్వాలి.

203
00:30:02,010 --> 00:30:03,762
ఒక గుహ కావచ్చు.

204
00:30:11,854 --> 00:30:14,273
విపరీతమైన చలి ఉండే నెలల్లో కూడా,

205
00:30:14,356 --> 00:30:17,818
గుహలలోని ఉష్ణోగ్రతలలో పెద్దగా మార్పు ఉండదు.

206
00:30:21,655 --> 00:30:25,409
అయితే ఈ గుహ పట్ల ఆకర్షితురాలైన
జంతువు ఇది ఒక్కటే కాదు.

207
00:30:30,372 --> 00:30:33,083
ఈ గుహ వెలుగులీనుతోంది.

208
00:30:46,763 --> 00:30:51,476
ఫంగస్ గ్నాట్ లార్వా అనబడు
ఈ చిన్న చిన్న మిణుగురులు

209
00:30:51,560 --> 00:30:55,355
కాంతిని వెదజల్లుతూ తమకు ఆహారమైన
కీటకాలను ఆకర్షిస్తాయి.

210
00:31:09,536 --> 00:31:11,455
గడ్డ కట్టించే ఈ శీతాకాలపు చలి నుంచి
తప్పించుకోవడానికి

211
00:31:11,538 --> 00:31:16,043
అంటార్క్టోపెల్టాకి ఇది చక్కని స్థావరం.

212
00:31:18,003 --> 00:31:22,883
ఈ విచిత్రమైన జీవమున్న నక్షత్రాల కింద
ఈ జంతువు సురక్షితంగా ఉంటుంది...

213
00:31:24,551 --> 00:31:29,097
బయట, మంచు కురువడం మొదలవుతుంది.

214
00:31:39,024 --> 00:31:43,695
అతి శీతల మాసాలలో, ఆర్కిటిక్ ఖండం
ఉత్తరం అంచున ఉన్న ప్రాంతాలు

215
00:31:43,779 --> 00:31:47,199
మంచుతో కప్పబడి శీతాకాలపు అద్భుతలోకంగా
మనోహరంగా మారిపోతాయి.

216
00:31:50,327 --> 00:31:54,831
అన్ని డైనోసార్స్ ఈ నేలను వదిలివెళ్లవు లేదా
మరొక చోట ఆశ్రయం పొందవు.

217
00:31:56,291 --> 00:31:59,503
అతి పెద్ద డైనోసార్స్ కు ఈ వాతావరణాన్ని
తట్టుకునే శక్తి ఉంటుంది.

218
00:32:03,173 --> 00:32:05,384
ప్యాకిరైనోసార్స్.

219
00:32:06,552 --> 00:32:11,390
రెండు టన్నుల బరువున్న ఈ శాకాహార జంతువులు
తలలకు భారీ కవచాలను కలిగి ఉంటాయి.

220
00:32:12,724 --> 00:32:15,060
అవి అడవిలో ఆశ్రయం పొంది,

221
00:32:15,143 --> 00:32:18,105
మంచు కప్పిన చెట్ల చిగుళ్లనూ

222
00:32:18,188 --> 00:32:20,899
కొమ్మల అంచులలో చిక్కుకునే పండ్లనూ
తింటూ కాలం గడుపుతుంటాయి.

223
00:32:25,404 --> 00:32:27,155
శరత్కాలంలో జత కూడటం ముగిసినా కూడా,

224
00:32:29,283 --> 00:32:34,663
అంతగా ఆధిపత్యం లేని మగ జంతువులు
తమ ప్రతాపం చాటుకోవడానికి తెగబడుతూ ఉంటాయి.

225
00:32:36,582 --> 00:32:38,876
కానీ తమ గుంపునకు ఒక నాయకుడు ఉన్న సంగతిని
అవి మర్చిపోయాయి.

226
00:32:46,216 --> 00:32:50,220
ఈ వృద్ధ జంతువు ఇప్పటికీ ఎదురులేని శక్తిగా
ఉండటం వల్ల

227
00:32:50,304 --> 00:32:52,639
మిగతా జంతువులు దానితో తలపడటానికి సాహసించవు.

228
00:33:01,565 --> 00:33:05,861
పోరాటాలు చేసే మగ జంతువులకు
తినడానికీ లేదా విశ్రాంతికీ సమయం సరిపోదు.

229
00:33:07,070 --> 00:33:11,617
ఇక ఇప్పుడు ఆహార కొరత కూడా ఏర్పడటం వల్ల
తమ శక్తిని కూడదీసుకోవడం కష్టం అవుతుంది,

230
00:33:11,700 --> 00:33:14,077
అలాగే వాటి గాయాలు మానడానికి సమయం పడుతుంది.

231
00:33:17,706 --> 00:33:19,333
ఈ పరిస్థితులను మరింత కఠినతరం చేస్తూ...

232
00:33:21,960 --> 00:33:27,382
ఆర్కిటిక్ ఖండపు అత్యంత శక్తిమంతమైన వేట జంతువు
నిత్యం షికారు చేస్తూనే ఉంటుంది.

233
00:33:39,561 --> 00:33:41,605
ననూక్సారస్.

234
00:33:45,234 --> 00:33:47,861
ఇది టి. రెక్స్ కి చిన్న బంధువు,

235
00:33:47,945 --> 00:33:51,949
అయినప్పటికీ ప్యాకిరైనోసార్ ని
మట్టి కరిపించేంత పెద్ద జంతువే.

236
00:34:01,834 --> 00:34:05,712
ఈ వాతావరణంలో ప్రాచీన శత్రువులైన
ఈ రెండు జంతువులు తలపడినప్పుడు,

237
00:34:05,796 --> 00:34:11,760
ఆ యుద్ధం హఠాత్తుగా దాడి చేయడం వల్ల కాకుండా,
కేవలం వ్యూహం ద్వారా మాత్రమే పరిష్కారం అవుతుంది.

238
00:34:26,775 --> 00:34:30,821
ఈ చెట్ల మధ్యలో ప్యాకిరైనోసార్స్ గుంపు
ఒక్కటిగా నిలవడం కష్టం.

239
00:34:32,197 --> 00:34:34,867
ఈ జంతువులను ఒక్కొక్కటిగా లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చు.

240
00:34:38,996 --> 00:34:45,918
అందుకే భయంతో ఈ గుంపు వ్యూహాత్మకంగా
వెనక్కి తగ్గి బహిరంగ ప్రదేశానికి తరలి వెళుతుంది.

241
00:34:48,922 --> 00:34:51,049
ననూక్సార్స్ వాటిని అనుసరిస్తాయి.

242
00:35:13,947 --> 00:35:18,827
ఈ ప్రదేశంలో, ఈ గుంపు యుద్ధానికి సిద్ధమయి

243
00:35:18,911 --> 00:35:24,333
తమ తలలకు ఉన్న కవచాలను, కండలను అడ్డు పెట్టి
ఛేదించలేని ఒక గోడలా అవి మారాయి.

244
00:35:40,432 --> 00:35:42,643
మంచు తుఫాను మరింత ముదిరింది.

245
00:35:47,147 --> 00:35:48,982
ఇది ఒక ఇబ్బందికరమైన ప్రతిష్టంభన.

246
00:35:51,443 --> 00:35:54,780
ఈ ఘర్షణలు కొద్ది రోజుల పాటు కొనసాగుతాయి.

247
00:36:11,588 --> 00:36:15,300
ఆ గుంపు ఒక్కటిగా సమష్టిగా ఉన్నంత సేపు
అవి క్షేమంగా ఉంటాయి.

248
00:36:18,720 --> 00:36:21,974
కానీ ననూక్సార్స్ అదను కోసం వేచి ఉంటాయి...

249
00:36:24,184 --> 00:36:27,479
మధ్యమధ్యలో శత్రువులు బలహీనంగా ఉన్నారా లేదా
అని పరీక్షిస్తాయి.

250
00:36:42,494 --> 00:36:45,581
మంచు తుఫాను ఇప్పుడు ఈ యుద్ధాన్ని
కొద్దిసేపు ఆపుతుంది.

251
00:37:07,352 --> 00:37:13,901
కానీ తుఫాను ముగిసిన వెంటనే,
యుద్ధం మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది.

252
00:37:21,783 --> 00:37:23,744
సత్తాను చాటాల్సిన ఈ సమయంలో,

253
00:37:24,453 --> 00:37:28,123
చేయవలసిందల్లా ఒక జంతువు వెళ్లి
శత్రువు కోటని ఛేదించడమే...

254
00:37:30,667 --> 00:37:33,837
దానితో గుంపులో హఠాత్తుగా కంగారు మొదలవుతుంది.

255
00:37:38,842 --> 00:37:42,513
ఆ గుంపు పారిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంటే,
వేట జంతువులకు అవకాశం ఊరిస్తోంది.

256
00:37:54,858 --> 00:37:56,568
ఈ వేట జంతువులు వెంటాడుతుండగా,

257
00:37:56,652 --> 00:38:00,489
అలసిపోయిన ఒక ప్యాకిరైనోసార్
తమ గుంపును అందుకోలేకపోతోంది.

258
00:38:05,661 --> 00:38:11,500
ఇక చివరికి అది చేయగలిగిందల్లా వెనుకకు తిరిగి
తన శత్రువులను ఎదుర్కోవడమే.

259
00:38:33,647 --> 00:38:37,651
ఒక ప్యాకిరైనోసార్ యుద్ధంలో ఓడిపోయింది.

260
00:38:41,864 --> 00:38:44,950
కానీ ఈ యుద్ధం ఈ శీతాకాలం అంతా కొనసాగుతుంది.

261
00:38:50,122 --> 00:38:53,083
ఇక్కడి జంతువులు ఇక కొద్ది నెలల పాటు
పూర్తిగా చీకటి రోజులను చవిచూస్తాయి

262
00:38:53,166 --> 00:38:58,714
ఆ తరువాత సూర్యుడు తిరిగి రావడంతో
ఈ అసాధారణ జంతువులకు

263
00:39:00,215 --> 00:39:02,926
ఈ మంచు ప్రపంచంలో
తిరిగి ఉపశమనం లభిస్తుంది.

264
00:39:11,810 --> 00:39:13,770
తరువాయి భాగంలో,

265
00:39:13,854 --> 00:39:17,983
జిరాఫీ పరిమాణం అంత పెద్ద ఎగిరే పక్షి

266
00:39:18,066 --> 00:39:21,695
చరిత్రపూర్వ యుగపు అడవుల్లో దట్టమైన చెట్ల మధ్య
తన ఆహారాన్ని వేటాడుతుంది.

267
00:39:22,988 --> 00:39:25,532
ఈ గ్రహం మీద ఆకుపచ్చని పందిరి కింద

268
00:39:25,616 --> 00:39:31,246
డైనోసార్స్ మెరుపుదాడులు చేస్తాయి, తమ సత్తా
ప్రదర్శిస్తాయి ఇంకా భూగర్భాలలో కూడా విహరిస్తాయి.

269
00:39:31,330 --> 00:39:34,416
కథల వెనుక శాస్త్రీయ మర్మాలని తెలుసుకోవడానికి,

270
00:39:34,499 --> 00:39:38,921
మా షో వెబ్ పేజీని చూడండి.

271
00:41:06,967 --> 00:41:08,969
తెలుగు అనువాదం: సతీశ్ కుమార్