1
00:00:11,678 --> 00:00:15,182
PRZEDSTAWIA DAVID ATTENBOROUGH

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Jednym z najbardziej niezwykłych,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
a na pewno najsłynniejszych zwierząt
w historii jest dinozaur.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Tyrannosaurus rex.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Zwierzę, które pobudza wyobraźnię
nas wszystkich.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Jakie to było stworzenie?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Jak wyglądało? Jak żyło?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Współczesne badania naukowe
odpowiedziały na te pytania.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
Nie tylko o tyranozaurze,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
ale też o innych gatunkach
żyjących w tamtym czasie.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
Najnowsza technologia pozwala nam
przywrócić je wszystkie do życia.

12
00:01:01,436 --> 00:01:05,440
Planeta Ziemia, 66 milionów lat temu.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Niebo jest pełne latających olbrzymów.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
W wodzie ogromne gady pilnują głębin.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
A na lądzie dinozaury różnych gatunków

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
walczą o przetrwanie.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Obecnie tak wiele już wiemy o świecie,
którym rządziły dinozaury.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
To jest ich historia.

19
00:01:55,365 --> 00:02:01,371
Prehistoryczna planeta

20
00:02:04,374 --> 00:02:09,922
Lodowe światy

21
00:02:13,509 --> 00:02:15,719
Najtrudniejsze warunki życiowe

22
00:02:15,802 --> 00:02:19,765
panują na północnych
i południowych krańcach planety Ziemia.

23
00:02:22,476 --> 00:02:27,898
Jednak dinozaurom udało się
skolonizować te polarne regiony.

24
00:02:30,442 --> 00:02:35,322
Na dalekiej północy Ameryki
ten drobny myśliwy, dromeozaur,

25
00:02:35,405 --> 00:02:39,826
zdołał przetrwać trzy miesiące
w prawie całkowitej ciemności.

26
00:02:41,453 --> 00:02:44,790
A teraz nareszcie nadeszła wiosna.

27
00:02:53,090 --> 00:02:55,342
Dromeozaur ma ciało pokryte piórami,

28
00:02:55,425 --> 00:03:00,097
ponieważ musi zatrzymać
jak najwięcej wytwarzanego ciepła.

29
00:03:01,932 --> 00:03:06,270
To problem, z którym mierzą się
wszystkie dinozaury w tej zimnej okolicy.

30
00:03:10,148 --> 00:03:12,943
Ta samica
szybko przemieszcza się po śniegu

31
00:03:13,026 --> 00:03:17,364
i sprawdza miejsca,
w których kiedyś znalazła już pożywienie.

32
00:03:21,159 --> 00:03:26,790
W lodowym świecie
nie można przeoczyć żadnej szansy.

33
00:03:35,632 --> 00:03:38,635
Aby osiągnąć cel,

34
00:03:38,719 --> 00:03:44,016
trzeba dobrego wyczucia czasu.

35
00:03:50,814 --> 00:03:55,903
Choć w tym czasie w historii Ziemi
regiony polarne są stosunkowo ciepłe,

36
00:03:56,486 --> 00:04:02,910
krajobraz diametralnie się zmienia
wraz z porami roku.

37
00:04:06,747 --> 00:04:10,417
Gdy słońce wschodzi po raz pierwszy
od prawie trzech miesięcy,

38
00:04:12,586 --> 00:04:16,507
każde zwierzę musi być gotowe,
by w pełni wykorzystać światło

39
00:04:17,216 --> 00:04:19,343
i nadchodzące cieplejsze dni.

40
00:04:24,681 --> 00:04:27,017
Małe dromeozaury muszą współpracować,

41
00:04:28,101 --> 00:04:30,896
jeśli mają upolować dużą ofiarę.

42
00:04:35,734 --> 00:04:38,278
Nadchodzi pierwsza okazja w sezonie.

43
00:04:40,280 --> 00:04:42,824
Stado hadrozaurów.

44
00:04:45,619 --> 00:04:49,331
Te kaczodziobe dinozaury
wędrują tędy każdego roku.

45
00:04:51,834 --> 00:04:56,046
Poszukują świeżej roślinności
pojawiającej się wraz z wiosną.

46
00:05:06,557 --> 00:05:08,058
Są ogromne.

47
00:05:08,141 --> 00:05:12,479
Jedyną szansą dla dromeozaurów
jest praca zespołowa.

48
00:05:19,069 --> 00:05:22,948
Stado będzie musiało przejść przez rzekę.

49
00:05:37,171 --> 00:05:40,757
Dromeozaury wiedzą,
że nie każdy hadrozaur to przeżyje.

50
00:05:59,109 --> 00:06:04,865
Gdy zima łagodnieje,
wody roztopowe płyną z wielką siłą.

51
00:06:08,577 --> 00:06:12,915
Stado musi przejść
przez głęboką, rwącą rzekę.

52
00:06:15,959 --> 00:06:18,795
Przywódcy wybierają
najbezpieczniejsze przejście.

53
00:06:27,137 --> 00:06:29,598
Stado ostrożnie za nimi podąża.

54
00:06:31,850 --> 00:06:34,728
Młode trzymają się blisko rodziców.

55
00:06:35,979 --> 00:06:39,066
Złe stąpnięcie mogą przypłacić życiem.

56
00:06:41,985 --> 00:06:45,906
Dorosłe osobniki
nerwowo czekają na swoją kolej.

57
00:06:46,698 --> 00:06:49,952
Taki korek to okazja dla dromeozaurów.

58
00:07:03,632 --> 00:07:05,801
Ich celem są młode.

59
00:07:18,480 --> 00:07:20,983
W stadzie szerzy się panika.

60
00:07:27,948 --> 00:07:32,244
Zdyscyplinowane przejście
zamieniło się w chaos.

61
00:07:37,583 --> 00:07:40,210
Rodzice i młode zostają rozdzieleni.

62
00:08:19,249 --> 00:08:20,876
Szczęśliwa ucieczka.

63
00:08:26,298 --> 00:08:30,802
Hadrozaury formują kolumnę
i kontynuują swą podróż.

64
00:08:34,556 --> 00:08:38,018
Dromeozaury nie wykorzystały szansy…

65
00:08:40,354 --> 00:08:43,232
ale rzeka je wyręczyła.

66
00:08:45,567 --> 00:08:47,569
Zawsze są jakieś ofiary.

67
00:08:49,238 --> 00:08:54,284
Ale uczta.
Przez całą zimę nie miały tyle pożywienia.

68
00:09:02,918 --> 00:09:07,089
W lodowym świecie
sezonowe okazje mijają szybko.

69
00:09:07,589 --> 00:09:11,343
Wiosna jest krótka,
a lato niedługo się skończy.

70
00:09:13,595 --> 00:09:17,933
Jest wiele do zrobienia
przed powrotem ciężkiej zimy.

71
00:09:24,648 --> 00:09:29,027
W miejscach, w których rzeki są szersze
i zaczynają zwalniać bieg,

72
00:09:29,111 --> 00:09:32,531
wyrzucają niesiony osad

73
00:09:32,614 --> 00:09:35,367
i pojawia się sieć wysp.

74
00:09:39,454 --> 00:09:42,207
Niektóre zwierzęta już wykorzystały okazję

75
00:09:42,291 --> 00:09:45,210
i zgromadziły się
na swoje wiosenne rytuały.

76
00:09:49,381 --> 00:09:52,843
Wiosna nareszcie nadeszła.

77
00:09:59,057 --> 00:10:02,728
Dziesiątki samców ornitomimów
przygotowują się

78
00:10:02,811 --> 00:10:05,355
na najważniejszą chwilę w roku.

79
00:10:08,108 --> 00:10:13,447
Te dziwne, podobne do strusi dinozaury
szukają schronienia na wyspach.

80
00:10:13,530 --> 00:10:19,244
Wykopują tam płytkie leje.
To pierwszy etap budowania gniazda.

81
00:10:23,582 --> 00:10:25,083
Gdy przybędą samice,

82
00:10:25,167 --> 00:10:29,421
wybiorą partnera,
który przygotował najlepsze gniazdo.

83
00:10:40,307 --> 00:10:44,811
Nie zostało zbyt wiele miejsca
dla spóźnialskich.

84
00:10:53,570 --> 00:10:56,782
Muszą zadowolić się obrzeżami wyspy.

85
00:10:59,535 --> 00:11:02,955
Znalezienie miejsca na gniazdo
to dopiero początek.

86
00:11:08,293 --> 00:11:13,924
Jaja należy utrzymywać w ciepłym,
wyłożonym roślinnością miejscu.

87
00:11:25,519 --> 00:11:29,231
Nie jest łatwo znaleźć
wystarczającą ilość materiałów.

88
00:11:32,484 --> 00:11:36,655
Dlatego niektóre ornitomimy
uciekają się do kradzieży.

89
00:11:51,795 --> 00:11:57,342
Zaletą przyjścia później jest to,
że sąsiedzi wykonali już ciężką robotę.

90
00:12:26,538 --> 00:12:30,667
Niestrzeżone gniazdo to za duża pokusa.

91
00:12:34,171 --> 00:12:37,633
W takich koloniach
złodziejstwo jest na tyle częste,

92
00:12:38,133 --> 00:12:41,637
że niektóre materiały prędzej czy później

93
00:12:41,720 --> 00:12:44,973
trafią do każdego gniazda na wyspie.

94
00:12:46,475 --> 00:12:48,352
Ale kradzież jest ryzykowna.

95
00:12:53,106 --> 00:12:54,191
Przyłapany.

96
00:13:01,740 --> 00:13:04,451
Kilka hadrozaurów przechodzi obok.

97
00:13:07,871 --> 00:13:10,415
Zjedzą liściaste gałęzie.

98
00:13:12,459 --> 00:13:15,671
Dlatego trzeba umieć
bronić swojej własności.

99
00:13:22,886 --> 00:13:27,182
Doskonalenie umiejętności
budowania gniazda może zająć kilka lat.

100
00:13:29,393 --> 00:13:33,438
Ale sukces nie zależy
jedynie od doświadczenia.

101
00:13:39,152 --> 00:13:43,365
W tłocznej kolonii
zawsze jest inna potencjalna ofiara.

102
00:13:54,293 --> 00:13:58,672
Te wyspy rzeczne to azyl dla ornitomimów,

103
00:13:58,755 --> 00:14:02,092
zarówno dla jaj,
jak i dla młodych, które się wylęgną.

104
00:14:07,764 --> 00:14:13,061
Dalej na północ
temperatury są niższe a warunki cięższe.

105
00:14:14,271 --> 00:14:18,442
Ale to właśnie tu zmierzają
ogromne, grzebieniaste hadrozaury,

106
00:14:19,026 --> 00:14:21,904
żeby skorzystać
z jednego szczególnego miejsca.

107
00:14:22,738 --> 00:14:25,240
Miejsca, które oferuje coś wyjątkowego.

108
00:14:30,996 --> 00:14:36,710
Hadrozaury mają eleganckie, długie szyje.
To stąd bierze się nazwa tego rodzaju.

109
00:14:39,338 --> 00:14:42,257
Olorotitan, „wielki łabędź”.

110
00:14:44,092 --> 00:14:48,388
Ich okrzyki wzmacniają
puste grzebienie na głowie.

111
00:15:03,028 --> 00:15:07,449
Kierują się do jednego z największych
obszarów wulkanicznych na świecie.

112
00:15:17,251 --> 00:15:20,128
To niebezpieczne i nieprzyjazne miejsce.

113
00:15:32,975 --> 00:15:37,354
Ale olorotytany wracają tu każdego roku…

114
00:15:39,565 --> 00:15:44,653
bo wulkany ogrzewają ziemię.

115
00:15:53,579 --> 00:15:55,956
Dlatego olorotytany tu gniazdują.

116
00:16:26,486 --> 00:16:32,159
Ciepły, wulkaniczny piasek
służy jako inkubator dla jaj.

117
00:16:35,829 --> 00:16:41,502
Kilka tygodni po przybyciu stada
wykluwają się młode.

118
00:16:56,767 --> 00:17:00,062
Hadrozaury starannie się nimi opiekują.

119
00:17:05,192 --> 00:17:08,362
Przynoszą im rośliny do jedzenia.

120
00:17:13,700 --> 00:17:17,079
W każdym gnieździe
może być ponad 20 młodych.

121
00:17:30,342 --> 00:17:35,222
Młode wykluły się
w czasie krótkiej letniej obfitości.

122
00:17:37,099 --> 00:17:40,602
Dzięki słońcu,
które przez ten czas nigdy nie zachodzi,

123
00:17:41,603 --> 00:17:44,356
skrzyp rośnie tu szybko

124
00:17:44,439 --> 00:17:48,068
i w takich ilościach,
że może wykarmić całe stado.

125
00:17:50,237 --> 00:17:55,117
Te rośliny zawierają
więcej składników odżywczych niż trawa.

126
00:18:00,038 --> 00:18:04,459
W długie letnie dni
małe hadrozaury rosną szybko.

127
00:18:05,043 --> 00:18:09,047
Już w pierwszym roku osiągają wielkość
połowy dorosłego osobnika.

128
00:18:11,133 --> 00:18:13,844
W tym czasie wulkaniczne tereny podmokłe

129
00:18:13,927 --> 00:18:16,889
to najbardziej urodzajne miejsca
na planecie.

130
00:18:19,850 --> 00:18:21,393
Zarówno nad…

131
00:18:23,520 --> 00:18:26,523
jak i pod powierzchnią wody.

132
00:18:28,567 --> 00:18:33,488
Ale właśnie ta urodzajność
przysparza hadrozaurom problemów.

133
00:18:35,532 --> 00:18:39,995
Ciepłe, płytkie wody
to doskonałe tereny lęgowe

134
00:18:40,078 --> 00:18:42,331
dla komarów.

135
00:18:48,086 --> 00:18:53,008
Każdego roku
ten raj zamienia się w istne piekło.

136
00:18:56,386 --> 00:18:59,723
Hadrozaury mają zaskakująco cienką skórę,

137
00:18:59,806 --> 00:19:03,769
więc niewiele je chroni
przed krwiopijnymi insektami.

138
00:19:10,609 --> 00:19:12,945
Nieustanna irytacja utrudnia jedzenie.

139
00:19:13,028 --> 00:19:15,531
Stają się niebezpieczne osłabione.

140
00:19:17,074 --> 00:19:21,703
Młode mogą tracić krew
w zagrażających życiu ilościach.

141
00:19:27,709 --> 00:19:32,047
Stado jest zmuszone
do ucieczki przed plagą.

142
00:19:37,344 --> 00:19:40,889
Jeśli młode nie nadążają,
ich matki je porzucają.

143
00:20:02,536 --> 00:20:07,499
Gdy wchodzą wyżej,
silniejsze wiatry przynoszą trochę ulgi.

144
00:20:09,585 --> 00:20:13,005
Ale tylko tym,
którzy są w stanie dojść tak daleko.

145
00:20:26,059 --> 00:20:32,274
Z setek młodych tylko jedno na dziesięć
przeżyje pierwszy rok.

146
00:20:34,735 --> 00:20:38,947
Te, które przeżyją,
mają duże szanse dożyć dorosłości.

147
00:21:10,145 --> 00:21:12,898
Dzięki gniazdowaniu
w tej wulkanicznej dolinie

148
00:21:12,981 --> 00:21:17,486
hadrozaury dają swoim młodym
najlepszy start w życiu.

149
00:21:22,533 --> 00:21:27,204
Choć krótkie i ciepłe polarne lato
to okres obfitości,

150
00:21:27,788 --> 00:21:30,123
niesie też ze sobą zagrożenia.

151
00:21:33,418 --> 00:21:37,714
Ciepłe powietrze unosi się
i staje się naładowane elektrycznie.

152
00:21:39,800 --> 00:21:44,012
To prowadzi do częstych
i gwałtownych burz z piorunami.

153
00:21:54,231 --> 00:21:55,899
Na północy Ameryki

154
00:21:55,983 --> 00:21:59,570
nieustannie nasłoneczniona
bujna roślinność

155
00:21:59,653 --> 00:22:02,364
została wysuszona na wiór.

156
00:22:10,706 --> 00:22:13,584
Większość zwierząt
ucieka przed płomieniami.

157
00:22:15,002 --> 00:22:18,380
Ale dla niektórych
klęska tworzy możliwości.

158
00:22:23,802 --> 00:22:27,472
Troodon mierzy około 1,80 m.

159
00:22:27,556 --> 00:22:30,726
To jeden z mniejszych członków
rodziny teropodów.

160
00:22:42,946 --> 00:22:47,868
Dzięki wielkim oczom świetnie widzi
nawet w zadymionym półmroku.

161
00:22:49,369 --> 00:22:53,457
Jak na tak małe zwierzę,
ma jeden z największych mózgów na Ziemi.

162
00:22:58,921 --> 00:23:05,010
Jest najbardziej inteligentnym
i skutecznym myśliwym w Arktyce.

163
00:23:15,896 --> 00:23:22,486
Na granicy pożaru troodony zbierają się,
by atakować uciekające zwierzęta.

164
00:23:31,411 --> 00:23:35,374
Wszystko, co rozprzestrzenia ogień,
stwarza więcej możliwości

165
00:23:35,457 --> 00:23:38,585
dla najbardziej pomysłowego
arktycznego myśliwego.

166
00:24:10,200 --> 00:24:11,243
Sukces.

167
00:24:26,758 --> 00:24:28,677
Gdy krótkie lato się kończy,

168
00:24:28,760 --> 00:24:34,057
lasy, które przetrwały pożary,
zaczynają zmieniać barwy.

169
00:24:40,355 --> 00:24:45,319
To ostatni rozkwit jesieni
przed powrotem ciemnych miesięcy.

170
00:24:54,453 --> 00:24:58,916
W Antarktyce
lód trzyma się najwyższych gór

171
00:24:58,999 --> 00:25:00,834
nawet w letnich miesiącach.

172
00:25:03,212 --> 00:25:09,301
Ale teraz, gdy temperatury spadają
i dzień staje się coraz krótszy,

173
00:25:09,843 --> 00:25:13,847
polarna zima
znów rozprzestrzenia się po okolicy.

174
00:25:32,366 --> 00:25:35,577
Zwierzęta muszą się na nią przygotować.

175
00:25:47,798 --> 00:25:52,427
Półkula południowa
ma swój własny gatunek dinozaurów.

176
00:26:00,102 --> 00:26:06,149
Ta trójka to młode antarktopelty.
Małe roślinożerne dinozaury.

177
00:26:09,945 --> 00:26:14,157
To także jedne z najmocniej opancerzonych
zwierząt na świecie.

178
00:26:22,040 --> 00:26:25,043
Mimo to w grupie jest bezpieczniej.

179
00:26:33,218 --> 00:26:34,678
Tak daleko na południe

180
00:26:34,761 --> 00:26:39,266
rośliny, którymi młode się żywią,
przestają rosnąć na kilka miesięcy.

181
00:27:04,541 --> 00:27:09,713
Wraz z nadejściem zimy
młode spędzają więcej czasu na odpoczynku.

182
00:27:19,806 --> 00:27:24,394
Wspólne schronienie
pozwala zachować ciepło i energię.

183
00:27:27,356 --> 00:27:32,236
Dzięki silnym przednim kończynom
mogą powiększyć swoją zimową kryjówkę.

184
00:27:41,119 --> 00:27:44,581
Ale z każdym powrotem są coraz większe.

185
00:27:48,126 --> 00:27:51,547
Ich kryjówka wydaje się mniejsza,

186
00:27:52,840 --> 00:27:58,220
a braterska więź zaczyna słabnąć.

187
00:28:15,362 --> 00:28:19,533
Dla każdego rosnącego zwierzęcia
to trudny czas.

188
00:28:24,538 --> 00:28:27,416
Muszą się rozdzielić

189
00:28:27,499 --> 00:28:33,338
i poczynić pierwsze, niepewne kroki,
by znaleźć własne terytorium.

190
00:28:50,105 --> 00:28:54,401
Hadrozaury znów się przemieszczają.

191
00:28:58,071 --> 00:29:01,867
Zostało niewiele pożywienia,
więc ci duzi roślinożercy wracają,

192
00:29:01,950 --> 00:29:05,162
by poszukać go w cieplejszych rejonach.

193
00:29:13,670 --> 00:29:18,383
Niech inni znoszą mroźną, polarną zimę.

194
00:29:32,481 --> 00:29:34,316
By znaleźć właściwe terytorium,

195
00:29:34,399 --> 00:29:38,195
zwierzęta potrafią odejść
daleko od miejsca narodzenia.

196
00:29:39,988 --> 00:29:43,492
Wiele stworzeń
nie przeżyje tych poszukiwań.

197
00:29:55,379 --> 00:29:59,424
Na dobrym terytorium
musi być odpowiednie schronienie.

198
00:30:02,010 --> 00:30:03,762
Na przykład jaskinia.

199
00:30:11,854 --> 00:30:14,273
Nawet w najzimniejszych miesiącach

200
00:30:14,356 --> 00:30:17,818
temperatura w większości jaskiń
pozostaje niezmienna.

201
00:30:21,655 --> 00:30:25,409
Ale nie on pierwszy ją znalazł.

202
00:30:30,372 --> 00:30:33,083
Ta jaskinia świeci.

203
00:30:46,763 --> 00:30:51,476
To małe atraktanty larw muchówek,

204
00:30:51,560 --> 00:30:55,355
które wytwarzają światło,
by przyciągnąć ofiary.

205
00:31:09,536 --> 00:31:11,455
To idealne miejsce

206
00:31:11,538 --> 00:31:16,043
dla antarktopelty
na ucieczkę przed zimową pogodą.

207
00:31:18,003 --> 00:31:22,883
Będzie bezpieczny
pod tymi dziwnymi, żyjącymi gwiazdami…

208
00:31:24,551 --> 00:31:29,097
gdy na zewnątrz zacznie padać śnieg.

209
00:31:39,024 --> 00:31:43,695
W najzimniejszych miesiącach
odległa północ Arktyki zamarza

210
00:31:43,779 --> 00:31:47,199
i przeobraża się
w spektakularną, bajkową zimową krainę.

211
00:31:50,327 --> 00:31:54,831
Nie wszystkie dinozaury odchodzą
czy szukają schronienia.

212
00:31:56,291 --> 00:31:59,503
Największe mają siłę
przetrwać ciężką zimę.

213
00:32:03,173 --> 00:32:05,384
Pachyrinozaury.

214
00:32:06,552 --> 00:32:11,390
Dwutonowi roślinożercy
z ekstrawagancko opancerzonymi głowami.

215
00:32:12,724 --> 00:32:15,060
Szukają schronienia w lesie,

216
00:32:15,143 --> 00:32:18,105
obrywając ostatnie liście
ze śpiących drzew

217
00:32:18,188 --> 00:32:20,899
i szukając wśród paproci opadłych owoców.

218
00:32:25,404 --> 00:32:27,155
Okres godowy się skończył,

219
00:32:29,283 --> 00:32:34,663
lecz mniej dominujące samce wciąż próbują
zająć wyższe miejsce w hierarchii.

220
00:32:36,582 --> 00:32:38,876
Ale zapomniały, kto tu rządzi.

221
00:32:46,216 --> 00:32:50,220
Ten stary byk to nadal potężny przeciwnik,

222
00:32:50,304 --> 00:32:52,639
z którym niewiele samców chce zadzierać.

223
00:33:01,565 --> 00:33:05,861
Walczące samce prawie nie mają czasu
na jedzenie czy odpoczynek.

224
00:33:07,070 --> 00:33:11,617
Jest niewiele pożywienia,
więc ciężko odzyskać siły,

225
00:33:11,700 --> 00:33:14,077
a rany goją się dłużej.

226
00:33:17,706 --> 00:33:19,333
Co gorsza…

227
00:33:21,960 --> 00:33:27,382
najsilniejszy drapieżnik w Arktyce
zawsze wypatruje ofiar.

228
00:33:39,561 --> 00:33:41,605
Tyranozaur z rodzaju Nanuqsaurus.

229
00:33:45,234 --> 00:33:47,861
To mniejszy krewny T. rex,

230
00:33:47,945 --> 00:33:51,949
ale wystarczająco duży,
by powalić pachyrinozaura.

231
00:34:01,834 --> 00:34:05,712
W tych warunkach walka pradawnych rywali

232
00:34:05,796 --> 00:34:11,760
opiera się na strategii,
a nie na elemencie zaskoczenia.

233
00:34:26,775 --> 00:34:30,821
Wśród drzew
stadu trudno jest trzymać się razem.

234
00:34:32,197 --> 00:34:34,867
Można je szybko rozdzielić.

235
00:34:38,996 --> 00:34:45,918
Nerwowe stado podejmuje taktyczną decyzję
i wycofuje się na otwartą przestrzeń.

236
00:34:48,922 --> 00:34:51,049
Tyranozaury idą za nimi.

237
00:35:13,947 --> 00:35:18,827
Tutaj stado może zewrzeć szeregi

238
00:35:18,911 --> 00:35:24,333
i uformować nieprzenikniony mur
złożony z opancerzonych głów i mięśni.

239
00:35:40,432 --> 00:35:42,643
Zamieć się nasila.

240
00:35:47,147 --> 00:35:48,982
To sytuacja patowa.

241
00:35:51,443 --> 00:35:54,780
Takie konfrontacje
potrafią trwać wiele dni.

242
00:36:11,588 --> 00:36:15,300
Stado jest bezpieczne,
dopóki trzyma się razem.

243
00:36:18,720 --> 00:36:21,974
Ale tyranozaury cierpliwie czekają…

244
00:36:24,184 --> 00:36:27,479
i co jakiś czas szukają słabych punktów.

245
00:36:42,494 --> 00:36:45,581
Zamieć przynosi tymczasowy rozejm.

246
00:37:07,352 --> 00:37:13,901
Gdy tylko się kończy,
dinozaury wznawiają walkę.

247
00:37:21,783 --> 00:37:23,744
To próba wytrzymałości.

248
00:37:24,453 --> 00:37:28,123
Wystarczy, że jedno zwierzę się złamie…

249
00:37:30,667 --> 00:37:33,837
i wybucha panika.

250
00:37:38,842 --> 00:37:42,513
Gdy stado ucieka, drapieżniki mają szansę.

251
00:37:54,858 --> 00:38:00,489
W trakcie pościgu
jeden zmęczony byk nie nadąża za resztą.

252
00:38:05,661 --> 00:38:11,500
Pozostaje mu jedynie odwrócić się
i stawić czoło agresorowi.

253
00:38:33,647 --> 00:38:37,651
Jeden pachyrinozaur przegrał walkę.

254
00:38:41,864 --> 00:38:44,950
Ale wojna będzie trwała całą zimę.

255
00:38:50,122 --> 00:38:53,083
Zwierzęta czekają miesiące
w całkowitej ciemności,

256
00:38:53,166 --> 00:38:58,714
nim słońce wróci i przyniesie wytchnienie
niezwykłym stworzeniom

257
00:39:00,215 --> 00:39:02,926
w lodowym świecie.

258
00:39:11,810 --> 00:39:13,770
W kolejnym odcinku

259
00:39:13,854 --> 00:39:17,983
latający olbrzym wielkości żyrafy
poluje na ofiary

260
00:39:18,066 --> 00:39:21,695
wśród splątanych drzew
prehistorycznego lasu.

261
00:39:22,988 --> 00:39:25,532
Pod koronami zielonej planety

262
00:39:25,616 --> 00:39:31,246
dinozaury polują, parzą się,
a nawet podróżują pod ziemią.

263
00:39:31,330 --> 00:39:34,416
Aby dowiedzieć się, jak powstały odcinki,

264
00:39:34,499 --> 00:39:38,921
wystarczy wejść
na stronę Prehistorycznej planety.

265
00:41:06,967 --> 00:41:08,969
Napisy: Sylwia Szymańska