1
00:00:11,678 --> 00:00:15,182
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΑΤΕΝΜΠΟΡΟ

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Ένα από τα πιο αξιοθαύμαστα ζώα
που υπήρξαν ποτέ,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
και σίγουρα από τα πιο διάσημα,
είναι ο δεινόσαυρος.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Ο τυραννόσαυρος ρεξ.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Ένα ζώο που εξάπτει τη φαντασία όλων μας.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Τι είδους ζώο ήταν;

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Με τι έμοιαζε; Πώς ζούσε;

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Πλέον, η επιστημονική έρευνα
έχει απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
Κι όχι μόνο για τον Τ-Ρεξ,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
αλλά και για τα άλλα είδη
που έζησαν μαζί του.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
Η τεχνολογία απεικόνισης
μας επιτρέπει πια να τους ζωντανέψουμε.

12
00:01:01,436 --> 00:01:05,440
Πλανήτης Γη,
πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Τον ουρανό γεμίζουν ιπτάμενοι γίγαντες.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
Στις θάλασσες,
θηριώδη ερπετά περιφρουρούν τα βάθη.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
Στην ξηρά, δεινόσαυροι κάθε είδους

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
παλεύουν για την επιβίωσή τους.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Σήμερα ξέρουμε πολλά για τον κόσμο
όπου κυριαρχούσαν οι δεινόσαυροι.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
Αυτή είναι η ιστορία τους.

19
00:01:55,365 --> 00:02:01,371
Προϊστορικός πλανήτης

20
00:02:04,374 --> 00:02:09,922
Παγωμένοι κόσμοι

21
00:02:13,509 --> 00:02:15,719
Η ζωή είναι πολύ σκληρή

22
00:02:15,802 --> 00:02:19,765
στο βορειότερο
και το νοτιότερο άκρο της Γης.

23
00:02:22,476 --> 00:02:27,898
Οι δεινόσαυροι, όμως, κατάφεραν
να αποικίσουν αυτές τις πολικές περιοχές.

24
00:02:30,442 --> 00:02:35,322
Στη βόρεια άκρη της Αμερικής,
αυτός ο μικρός κυνηγός, ο δρομεόσαυρος,

25
00:02:35,405 --> 00:02:39,826
κατάφερε να επιβιώσει τρεις μήνες
στο απόλυτο, σχεδόν, σκοτάδι.

26
00:02:41,453 --> 00:02:44,790
Τώρα, ήρθε επιτέλους οι άνοιξη.

27
00:02:53,090 --> 00:02:55,342
Καλύπτεται από φτερά

28
00:02:55,425 --> 00:02:58,011
για να μπορεί
να παράγει ζέστη για το σώμα του

29
00:02:58,095 --> 00:03:00,097
και να κρατάει όσο περισσότερη μπορεί.

30
00:03:01,932 --> 00:03:06,270
Μια πρόκληση για όλους τους δεινόσαυρους
σε τόσο κρύες συντεταγμένες.

31
00:03:10,148 --> 00:03:12,943
Καθώς κινείται γρήγορα
πάνω στην επιφάνεια του χιονιού,

32
00:03:13,026 --> 00:03:17,364
ελέγχει τα μέρη
όπου έχει βρει φαγητό στο παρελθόν.

33
00:03:21,159 --> 00:03:26,790
Σε αυτόν τον παγωμένο κόσμο,
καμία ευκαιρία δεν πρέπει να παραβλέπεται.

34
00:03:35,632 --> 00:03:38,635
Για να πετύχεις, όπως πάντα, απαιτείται…

35
00:03:38,719 --> 00:03:44,016
σωστός συγχρονισμός.

36
00:03:50,814 --> 00:03:52,983
Παρόλο που σε αυτήν
τη χρονική στιγμή της Γης

37
00:03:53,066 --> 00:03:55,903
οι πολικές περιοχές είναι σχετικά ζεστές,

38
00:03:56,486 --> 00:04:02,910
σε αυτές τις περιοχές συντελούνται
ακραίες εποχικές αλλαγές.

39
00:04:06,747 --> 00:04:10,417
Όταν ανατέλλει ο ήλιος για πρώτη φορά
μετά από σχεδόν τρεις μήνες,

40
00:04:12,586 --> 00:04:16,507
κάθε ζώο πρέπει να είναι έτοιμο
να εκμεταλλευτεί το φως της μέρας

41
00:04:17,216 --> 00:04:19,343
και τις θερμότερες μέρες που έρχονται.

42
00:04:24,681 --> 00:04:27,017
Οι μικροί δρομεόσαυροι
πρέπει να συνεργαστούν

43
00:04:28,101 --> 00:04:30,896
αν θέλουν να πιάσουν μεγάλο θήραμα.

44
00:04:35,734 --> 00:04:38,278
Έρχεται η πρώτη ευκαιρία της σεζόν.

45
00:04:40,280 --> 00:04:42,824
Ένα κοπάδι αδροσαυρίδων.

46
00:04:45,619 --> 00:04:49,331
Αυτοί οι δεινόσαυροι με ράμφος πάπιας
περνούν κάθε χρόνο από δω.

47
00:04:51,834 --> 00:04:56,046
Νομάδες σε αναζήτηση
φρέσκιας, ανοιξιάτικης βλάστησης.

48
00:05:06,557 --> 00:05:08,058
Είναι τεράστιοι.

49
00:05:08,141 --> 00:05:12,479
Η μόνη ελπίδα για τους δρομεόσαυρους
είναι να δουλέψουν ομαδικά.

50
00:05:19,069 --> 00:05:22,948
Μπροστά υπάρχει ένα ποτάμι,
που το κοπάδι πρέπει να διασχίσει.

51
00:05:37,171 --> 00:05:40,757
Οι δρομεόσαυροι ξέρουν
ότι κάποιοι δεν θα τα καταφέρουν.

52
00:05:59,109 --> 00:06:04,865
Καθώς ο χειμώνας υποχωρεί,
νερό από λιωμένους πάγους κυλά με ορμή.

53
00:06:08,577 --> 00:06:12,915
Το κοπάδι πρέπει να διασχίσει
το βαθύ, ορμητικό νερό.

54
00:06:15,959 --> 00:06:18,795
Οι αρχηγοί προσπαθούν να επιλέξουν
το πιο ασφαλές πέρασμα.

55
00:06:27,137 --> 00:06:29,598
Το κοπάδι ακολουθεί προσεκτικά.

56
00:06:31,850 --> 00:06:34,728
Τα μικρά μένουν κοντά στους γονείς τους.

57
00:06:35,979 --> 00:06:39,066
Ένα λάθος βήμα
μπορεί να τους κοστίσει τη ζωή.

58
00:06:41,985 --> 00:06:45,906
Οι ενήλικοι, περιμένοντας τη σειρά τους,
γίνονται όλο και πιο νευρικοί.

59
00:06:46,698 --> 00:06:49,952
Αυτό το μποτιλιάρισμα
είναι η ευκαιρία για τους δρομεόσαυρους.

60
00:07:03,632 --> 00:07:05,801
Στόχος τους θα είναι το μικρό.

61
00:07:18,480 --> 00:07:20,983
Ο πανικός κυριεύει το κοπάδι.

62
00:07:27,948 --> 00:07:32,244
Η προσεκτική διάσχιση
μετατρέπεται σε χάος.

63
00:07:37,583 --> 00:07:40,210
Τα μικρά χωρίζονται από τους γονείς.

64
00:08:19,249 --> 00:08:20,876
Τυχερή απόδραση.

65
00:08:26,298 --> 00:08:30,802
Η ομάδα ανασυγκροτείται
και συνεχίζει το ταξίδι.

66
00:08:34,556 --> 00:08:38,018
Οι δρομεόσαυροι φαίνεται
να έχασαν την ευκαιρία τους,

67
00:08:40,354 --> 00:08:43,232
αλλά το ποτάμι έχει δουλέψει για εκείνους.

68
00:08:45,567 --> 00:08:47,569
Υπάρχουν πάντα απώλειες.

69
00:08:49,238 --> 00:08:54,284
Λουκούλειο γεύμα. Περισσότερο φαγητό
απ' όσο έφαγαν όλο τον χειμώνα.

70
00:09:02,918 --> 00:09:07,089
Στον παγωμένο κόσμο,
οι εποχικές ευκαιρίες είναι σύντομες.

71
00:09:07,589 --> 00:09:11,343
Η άνοιξη κρατά λίγο
και το καλοκαίρι τελειώνει όπου να 'ναι.

72
00:09:13,595 --> 00:09:17,933
Υπάρχουν πολλά να γίνουν
πριν αρχίσουν οι προκλήσεις του χειμώνα.

73
00:09:24,648 --> 00:09:29,027
Κατηφορίζοντας, καθώς τα ποτάμια
φαρδαίνουν και κυλούν πιο αργά,

74
00:09:29,111 --> 00:09:32,531
αποθέτουν σιγά σιγά λάσπη.

75
00:09:32,614 --> 00:09:35,367
Εμφανίζονται διάφορα νησάκια.

76
00:09:39,454 --> 00:09:42,207
Ορισμένα ζώα
έχουν αδράξει ήδη την ευκαιρία

77
00:09:42,291 --> 00:09:45,210
να συγκεντρωθούν
για τις ανοιξιάτικες τελετουργίες.

78
00:09:49,381 --> 00:09:52,843
Η άνοιξη, επιτέλους, έφτασε κανονικά.

79
00:09:59,057 --> 00:10:02,728
Δεκάδες αρσενικοί ορνιθόμιμοι ετοιμάζονται

80
00:10:02,811 --> 00:10:05,355
για την πιο σημαντική στιγμή της χρονιάς.

81
00:10:08,108 --> 00:10:13,447
Αυτοί οι παράξενοι, σαν στρουθοκάμηλοι,
δεινόσαυροι επιλέγουν τα ασφαλή νησιά

82
00:10:13,530 --> 00:10:19,244
για να σκάψουν μικρούς κρατήρες,
κάνοντας το πρώτο βήμα για μια φωλιά.

83
00:10:23,582 --> 00:10:25,083
Όταν φτάνουν τα θηλυκά,

84
00:10:25,167 --> 00:10:29,421
θα επιλέξουν να ζευγαρώσουν με το αρσενικό
που έφτιαξε την καλύτερη.

85
00:10:40,307 --> 00:10:44,811
Όσοι φτάνουν αργά ανακαλύπτουν
ότι δεν υπάρχει αρκετός χώρος.

86
00:10:53,570 --> 00:10:56,782
Το μόνο ελεύθερο σημείο
είναι στην άκρη του νησιού.

87
00:10:59,535 --> 00:11:02,955
Το να βρεις μέρος για τη φωλιά
είναι μόνο η αρχή.

88
00:11:08,293 --> 00:11:10,420
Όταν γεννηθούν τα αυγά,

89
00:11:10,504 --> 00:11:13,924
θα πρέπει να μείνουν ζεστά
πάνω σε ένα στρώμα βλάστησης.

90
00:11:25,519 --> 00:11:29,231
Δεν είναι εύκολο να βρεις
αρκετό υλικό για τη φωλιά.

91
00:11:32,484 --> 00:11:36,655
Γι' αυτό κάποιοι ορνιθόμιμοι
καταφεύγουν στη ληστεία.

92
00:11:51,795 --> 00:11:54,381
Ένα πλεονέκτημα για όποιον καταφθάνει αργά

93
00:11:54,464 --> 00:11:57,342
είναι ότι οι γείτονες
έχουν κάνει ήδη τη δύσκολη δουλειά.

94
00:12:26,538 --> 00:12:30,667
Μια αφύλακτη φωλιά
είναι τεράστιος πειρασμός.

95
00:12:34,171 --> 00:12:37,633
Σε τέτοιες αποικίες,
η ληστεία είναι τόσο συνηθισμένη,

96
00:12:38,133 --> 00:12:41,637
που κάποια υλικά, αργά ή γρήγορα,

97
00:12:41,720 --> 00:12:44,973
θα περάσουν από όλες σχεδόν
τις φωλιές του νησιού.

98
00:12:46,475 --> 00:12:48,352
Ωστόσο, η ληστεία είναι επικίνδυνη.

99
00:12:53,106 --> 00:12:54,191
Πιάστηκε επ' αυτοφόρω.

100
00:13:01,740 --> 00:13:04,451
Περνούν μερικές αδροσαυρίδες.

101
00:13:07,871 --> 00:13:10,415
Τρώνε φυλλώδη κλαριά.

102
00:13:12,459 --> 00:13:15,671
Πρέπει να μπορείς
να υπερασπιστείς την περιουσία σου.

103
00:13:22,886 --> 00:13:27,182
Μπορεί να περάσουν αρκετά χρόνια
μέχρι να τελειοποιήσεις την τεχνική σου.

104
00:13:29,393 --> 00:13:33,438
Μα η επιτυχία δεν εξαρτάται
μόνο από την εμπειρία.

105
00:13:39,152 --> 00:13:43,365
Σε μια πολυπληθή αποικία,
υπάρχει πάντα κι άλλο εν δυνάμει θύμα.

106
00:13:54,293 --> 00:13:58,672
Για τους ορνιθόμιμους, αυτά τα ποταμίσια
νησάκια θα γίνουν καταφύγιο

107
00:13:58,755 --> 00:14:02,092
και για τα αυγά και για τα μικρά,
μόλις αυτά εκκολαφθούν.

108
00:14:07,764 --> 00:14:13,061
Βορειότερα, οι θερμοκρασίες είναι
πιο χαμηλές και οι συνθήκες πιο σκληρές.

109
00:14:14,271 --> 00:14:18,442
Κι όμως, εκεί πάνε αυτές
οι τεράστιες αδροσαυρίδες με το λοφίο,

110
00:14:19,026 --> 00:14:21,904
για να εκμεταλλευτούν
μια συγκεκριμένη περιοχή,

111
00:14:22,738 --> 00:14:25,240
που έχει κάτι ξεχωριστό να προσφέρει.

112
00:14:30,996 --> 00:14:35,334
Ο μακρύς λαιμός αυτών των δεινόσαυρων
είναι ιδιαίτερα κομψός,

113
00:14:35,417 --> 00:14:36,710
χαρίζοντας το όνομά τους.

114
00:14:39,338 --> 00:14:42,257
Ολοροτιτάνας. "Γιγάντιος κύκνος".

115
00:14:44,092 --> 00:14:48,388
Η κραυγή τους ενισχύεται
από το λοφίο τους, που είναι κούφιο.

116
00:15:03,028 --> 00:15:07,449
Κατευθύνονται σε μια από τις μεγαλύτερες
ηφαιστειακές περιοχές του κόσμου.

117
00:15:17,251 --> 00:15:20,128
Είναι ένα επικίνδυνο και αφιλόξενο μέρος.

118
00:15:32,975 --> 00:15:37,354
Αλλά οι ολοροτιτάνες
έρχονται εδώ κάθε χρόνο…

119
00:15:39,565 --> 00:15:44,653
επειδή τα ηφαίστεια
διατηρούν πολύ ζεστό το έδαφος.

120
00:15:53,579 --> 00:15:55,956
Εδώ φτιάχνουν τις φωλιές τους.

121
00:16:26,486 --> 00:16:32,159
Η ζεστή ηφαιστειακή άμμος
λειτουργεί ως εκκολαπτήριο για τα αυγά.

122
00:16:35,829 --> 00:16:41,502
Λίγες εβδομάδες μετά την άφιξη
του κοπαδιού, τα αυγά εκκολάπτονται.

123
00:16:56,767 --> 00:17:00,062
Οι αδροσαυρίδες
φροντίζουν πολύ τα μικρά τους.

124
00:17:05,192 --> 00:17:08,362
Φέρνουν ολόκληρες μπουκιές φυτών
για να τα ταΐσουν.

125
00:17:13,700 --> 00:17:17,079
Κάθε φωλιά μπορεί να περιέχει
πάνω από 20 νεογνά.

126
00:17:30,342 --> 00:17:35,222
Τα μωρά έχουν έρθει καταμεσής
του σύντομου αλλά πλούσιου καλοκαιριού.

127
00:17:37,099 --> 00:17:40,602
Με τη βοήθεια του ήλιου
που για εβδομάδες ολόκληρες δεν δύει,

128
00:17:41,603 --> 00:17:44,356
οι ιππουρίδες των αγρών μεγαλώνουν γοργά

129
00:17:44,439 --> 00:17:48,068
και σε επαρκείς ποσότητες
για να θρέψουν ολόκληρο το κοπάδι.

130
00:17:50,237 --> 00:17:55,117
Αυτά τα φυτά περιέχουν περισσότερα
θρεπτικά στοιχεία από το γρασίδι.

131
00:18:00,038 --> 00:18:04,459
Τις μακριές καλοκαιρινές μέρες, τα μωρά
των αδροσαυρίδων μεγαλώνουν γρήγορα.

132
00:18:05,043 --> 00:18:09,047
Φτάνουν το μισό του μεγέθους των ενήλικων
μέσα στον πρώτο χρόνο τους.

133
00:18:11,133 --> 00:18:13,844
Αυτήν τη στιγμή, οι ηφαιστειακοί υγρότοποι

134
00:18:13,927 --> 00:18:16,889
είναι τα πιο παραγωγικά μέρη του πλανήτη.

135
00:18:19,850 --> 00:18:21,393
Και πάνω…

136
00:18:23,520 --> 00:18:26,523
και κάτω από την επιφάνεια του νερού.

137
00:18:28,567 --> 00:18:33,488
Αλλά αυτή η παραγωγικότητα
δημιουργεί προβλήματα στις αδροσαυρίδες.

138
00:18:35,532 --> 00:18:39,995
Οι ζεστές, ρηχές λιμνούλες
αποτελούν εξαιρετικό οικότοπο

139
00:18:40,078 --> 00:18:42,331
για τα κουνούπια.

140
00:18:48,086 --> 00:18:53,008
Κάθε χρόνο, αυτός ο παράδεισος
μετατρέπεται σε κόλαση.

141
00:18:56,386 --> 00:18:59,723
Οι αδροσαυρίδες έχουν πολύ λεπτό δέρμα.

142
00:18:59,806 --> 00:19:03,769
Ως εκ τούτου έχουν χαμηλή προστασία
από τα αιμοβόρα έντομα.

143
00:19:10,609 --> 00:19:12,945
Με τις διαρκείς ενοχλήσεις
δυσκολεύονται να φάνε

144
00:19:13,028 --> 00:19:15,531
και γίνονται επικίνδυνα αδύναμες.

145
00:19:17,074 --> 00:19:21,703
Τα μωρά μπορεί να χάσουν τόσο αίμα,
που να απειλείται η ζωή τους.

146
00:19:27,709 --> 00:19:32,047
Εντέλει, το κοπάδι αναγκάζεται
να μετακινηθεί για να γλιτώσει τη μάστιγα.

147
00:19:37,344 --> 00:19:40,889
Αν τα μωρά δεν μπορούν να ακολουθήσουν,
οι μανάδες τους τα εγκαταλείπουν.

148
00:20:02,536 --> 00:20:07,499
Καθώς ανεβαίνουν ψηλότερα,
οι δυνατότεροι άνεμοι χαρίζουν ανακούφιση.

149
00:20:09,585 --> 00:20:13,005
Αλλά μόνο για όσες περπατήσουν ως εκεί.

150
00:20:26,059 --> 00:20:32,274
Από τα εκατοντάδες μωρά, μόνο ένα στα δέκα
επιβιώνει τον πρώτο χρόνο.

151
00:20:34,735 --> 00:20:38,947
Αλλά αυτά έχουν πια καλές πιθανότητες
να φτάσουν στην ενηλικίωση.

152
00:21:10,145 --> 00:21:12,898
Φτιάχνοντας φωλιές
σε αυτήν την ηφαιστειακή κοιλάδα,

153
00:21:12,981 --> 00:21:17,486
οι γονείς δίνουν στα μικρά τους
τις καλύτερες πιθανότητες να μεγαλώσουν.

154
00:21:22,533 --> 00:21:27,204
Παρόλο που το σύντομο και ζεστό
πολικό καλοκαίρι έχει άφθονη βλάστηση,

155
00:21:27,788 --> 00:21:30,123
μπορεί να κρύβει και κινδύνους.

156
00:21:33,418 --> 00:21:37,714
Ο θερμός αέρας ανεβαίνει
και αποκτά ηλεκτρικό φορτίο.

157
00:21:39,800 --> 00:21:44,012
Αυτό δημιουργεί συχνές
και σφοδρές καταιγίδες με κεραυνούς.

158
00:21:54,231 --> 00:21:55,899
Στα βόρεια της Αμερικής,

159
00:21:55,983 --> 00:21:59,570
η πλούσια βλάστηση
που εκτίθεται στο διαρκές ηλιακό φως

160
00:21:59,653 --> 00:22:02,364
έχει μετατραπεί σε προσάναμμα.

161
00:22:10,706 --> 00:22:13,584
Τα περισσότερα ζώα
φεύγουν μακριά από τις φλόγες.

162
00:22:15,002 --> 00:22:18,380
Αλλά για κάποια
η καταστροφή δημιουργεί ευκαιρίες.

163
00:22:23,802 --> 00:22:27,472
Αυτός ο δεινόσαυρος δύο μέτρων μήκους,
ο τροόδοντας,

164
00:22:27,556 --> 00:22:30,726
είναι από τα μικρότερα μέλη
της οικογένειας των θηριόποδων.

165
00:22:42,946 --> 00:22:47,868
Τα τεράστια μάτια τού χαρίζουν
οξυμένη όραση ακόμα και μέσα στον καπνό.

166
00:22:49,369 --> 00:22:53,457
Για το μέγεθός του, έχει έναν από
τους πιο μεγάλους εγκεφάλους του πλανήτη.

167
00:22:58,921 --> 00:23:05,010
Είναι ο πιο έξυπνος, προσαρμοστικός
και επιτυχημένος κυνηγός της Αρκτικής.

168
00:23:15,896 --> 00:23:17,689
Στις παρυφές της πυρκαγιάς,

169
00:23:17,773 --> 00:23:22,486
οι τροόδοντες κυνηγούν ζώα
που τρέχουν να ξεφύγουν από τις φλόγες.

170
00:23:31,411 --> 00:23:35,374
Οτιδήποτε βοηθά τη φωτιά να εξαπλωθεί
δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες

171
00:23:35,457 --> 00:23:38,585
για τον πιο ευρηματικό
αρκτικό κυνηγό της εποχής του.

172
00:24:10,200 --> 00:24:11,243
Επιτυχία.

173
00:24:26,758 --> 00:24:28,677
Το σύντομο καλοκαίρι φτάνει στο τέλος του

174
00:24:28,760 --> 00:24:34,057
και τα δάση που γλίτωσαν από τις πυρκαγιές
αλλάζουν χρώμα.

175
00:24:40,355 --> 00:24:45,319
Τελευταία άνθιση του φθινοπώρου,
πριν ξεκινήσουν οι μήνες τους σκότους.

176
00:24:54,453 --> 00:24:58,916
Στην Ανταρκτική,
ο πάγος παραμένει στα ψηλότερα βουνά

177
00:24:58,999 --> 00:25:00,834
ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες.

178
00:25:03,212 --> 00:25:09,301
Τώρα, όμως, που η θερμοκρασία πέφτει
και η μέρα μικραίνει,

179
00:25:09,843 --> 00:25:13,847
ο πολικός χειμώνας
απλώνεται και πάλι στη γη.

180
00:25:32,366 --> 00:25:35,577
Τα ζώα πρέπει να ετοιμαστούν
για την επιστροφή του.

181
00:25:47,798 --> 00:25:52,427
Το νότιο ημισφαίριο
έχει τα δικά του είδη δεινόσαυρων.

182
00:26:00,102 --> 00:26:06,149
Αυτοί είναι τρεις νεαροί ανταρκτοπέλτες.
Μικρόσωμοι φυτοφάγοι δεινόσαυροι.

183
00:26:09,945 --> 00:26:14,157
Είναι και από τα πιο θωρακισμένα ζώα
στον κόσμο.

184
00:26:22,040 --> 00:26:25,043
Παρ' όλα αυτά,
τα μικρά είναι πιο ασφαλή σε ομάδες.

185
00:26:33,218 --> 00:26:34,678
Τόσο νότια,

186
00:26:34,761 --> 00:26:39,266
τα φυτά από τα οποία τρέφονται
σταματούν για μήνες να μεγαλώνουν.

187
00:27:04,541 --> 00:27:09,713
Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας,
οι νεαροί δεινόσαυροι ξεκουράζονται.

188
00:27:19,806 --> 00:27:24,394
Οι ομαδικές φωλιές διατηρούν ζέστη
και, ως εκ τούτου, ενέργεια.

189
00:27:27,356 --> 00:27:32,236
Με τα δυνατά μπροστινά πόδια τους,
μπορούν να μεγαλώσουν τη χειμερινή φωλιά.

190
00:27:41,119 --> 00:27:44,581
Μα κάθε φορά που επιστρέφουν
έχουν μεγαλώσει λίγο ακόμα.

191
00:27:48,126 --> 00:27:51,547
Η φωλιά τους φαίνεται λίγο πιο μικρή

192
00:27:52,840 --> 00:27:58,220
και ο αδελφικός δεσμός
αρχίζει να εξασθενεί.

193
00:28:15,362 --> 00:28:19,533
Για κάθε ζώο που μεγαλώνει,
αυτή είναι μια ευάλωτη στιγμή.

194
00:28:24,538 --> 00:28:27,416
Μια στιγμή όπου πρέπει να χωριστούν

195
00:28:27,499 --> 00:28:33,338
και το καθένα να κάνει μια προσπάθεια
να βρει τη δική του περιοχή.

196
00:28:50,105 --> 00:28:54,401
Κοπάδια αδροσαυρίδων μετακινούνται ξανά.

197
00:28:58,071 --> 00:29:01,867
Με τόσο λίγη τροφή,
τα τεράστια φυτοφάγα πλάσματα επιστρέφουν

198
00:29:01,950 --> 00:29:05,162
για να αναζητήσουν τροφή
σε θερμότερα εδάφη…

199
00:29:13,670 --> 00:29:18,383
αφήνοντας τους άλλους να υπομείνουν
τον παγωμένο πολικό χειμώνα.

200
00:29:32,481 --> 00:29:34,316
Η αναζήτηση κατάλληλης περιοχής

201
00:29:34,399 --> 00:29:38,195
μπορεί να οδηγήσει τα ζώα
πολύ μακριά από εκεί όπου γεννήθηκαν.

202
00:29:39,988 --> 00:29:43,492
Είναι μια αναζήτηση κατά την οποία
πολλά δεν θα επιβιώσουν.

203
00:29:55,379 --> 00:29:59,424
Μια καλή περιοχή
πρέπει να έχει ένα καταφύγιο.

204
00:30:02,010 --> 00:30:03,762
Μια σπηλιά, ίσως.

205
00:30:11,854 --> 00:30:14,273
Ακόμα και τους πιο κρύους μήνες,

206
00:30:14,356 --> 00:30:17,818
η θερμοκρασία στις περισσότερες σπηλιές
σπανίως μεταβάλλεται.

207
00:30:21,655 --> 00:30:25,409
Μα δεν είναι ο πρώτος
που ήρθε σε αυτήν εδώ.

208
00:30:30,372 --> 00:30:33,083
Αυτή η σπηλιά λαμπυρίζει.

209
00:30:46,763 --> 00:30:51,476
Αυτά είναι μικροσκοπικά δολώματα
από προνύμφες μανιταρόμυγας,

210
00:30:51,560 --> 00:30:55,355
που παράγουν φως
για να προσελκύσουν έντομα.

211
00:31:09,536 --> 00:31:11,455
Είναι το ιδανικό μέρος

212
00:31:11,538 --> 00:31:16,043
για να γλιτώσει ένας ανταρκτοπέλτας
από τον χειρότερο καιρό του χειμώνα.

213
00:31:18,003 --> 00:31:22,883
Θα είναι ασφαλής κάτω από αυτά
τα παράξενα ζωντανά αστέρια.

214
00:31:24,551 --> 00:31:29,097
Την ίδια ώρα,
έξω έχει αρχίσει να πέφτει χιόνι.

215
00:31:39,024 --> 00:31:43,695
Τους πιο κρύους μήνες,
το βορειότερο μέρος της Αρκτικής παγώνει,

216
00:31:43,779 --> 00:31:47,199
δημιουργώντας
ένα εντυπωσιακό χειμερινό τοπίο.

217
00:31:50,327 --> 00:31:54,831
Δεν επιλέγουν όλοι οι δεινόσαυροι
να φύγουν ή να βρουν καταφύγιο.

218
00:31:56,291 --> 00:31:59,503
Οι μεγαλύτεροι
έχουν τη δύναμη να αντεπεξέλθουν.

219
00:32:03,173 --> 00:32:05,384
Παχυρινόσαυροι.

220
00:32:06,552 --> 00:32:11,390
Φυτοφάγα πλάσματα δύο τόνων
με εντυπωσιακά θωρακισμένο κεφάλι.

221
00:32:12,724 --> 00:32:15,060
Αναζητούν καταφύγιο στο δάσος,

222
00:32:15,143 --> 00:32:18,105
τρώγοντας τα τελευταία φύλλα
από τα θαμμένα δέντρα

223
00:32:18,188 --> 00:32:20,899
και σκάβοντας για να βρουν πεσμένα φρούτα.

224
00:32:25,404 --> 00:32:27,155
Ο οίστρος έχει τελειώσει,

225
00:32:29,283 --> 00:32:34,663
μα τα λιγότερο κυριαρχικά αρσενικά
προσπαθούν ακόμα να ανέβουν στην ιεραρχία.

226
00:32:36,582 --> 00:32:38,876
Έχουν ξεχάσει, όμως, ποιος κάνει κουμάντο.

227
00:32:46,216 --> 00:32:50,220
Το γηραιότερο αρσενικό
είναι ακόμα πολύ δυνατός αντίπαλος

228
00:32:50,304 --> 00:32:52,639
που λίγοι τολμούν να προκαλέσουν.

229
00:33:01,565 --> 00:33:05,861
Τα αρσενικά που παλεύουν δεν έχουν χρόνο
να φάνε ή να ξεκουραστούν.

230
00:33:07,070 --> 00:33:11,617
Με την τροφή πια να σπανίζει,
είναι δύσκολο να ανακτήσουν δυνάμεις,

231
00:33:11,700 --> 00:33:14,077
ενώ τα τραύματα θεραπεύονται πιο δύσκολα.

232
00:33:17,706 --> 00:33:19,333
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά…

233
00:33:21,960 --> 00:33:27,382
ο πιο ισχυρός θηρευτής της Αρκτικής
ψάχνει διαρκώς τη λεία του.

234
00:33:39,561 --> 00:33:41,605
Νανούκσαυρος.

235
00:33:45,234 --> 00:33:47,861
Μικρότερος συγγενής του Τ-Ρεξ,

236
00:33:47,945 --> 00:33:51,949
αλλά αρκετά μεγάλος
για να νικήσει έναν παχυρινόσαυρο.

237
00:34:01,834 --> 00:34:05,712
Για αυτούς τους αρχέγονους εχθρούς,
σε αυτές τις συνθήκες,

238
00:34:05,796 --> 00:34:11,760
η μάχη δεν θα κριθεί από τον αιφνιδιασμό,
αλλά από τη στρατηγική.

239
00:34:26,775 --> 00:34:30,821
Μέσα στα δέντρα είναι δύσκολο
να μείνει ενωμένο το κοπάδι.

240
00:34:32,197 --> 00:34:34,867
Κάποια μέλη του απομονώνονται γρήγορα.

241
00:34:38,996 --> 00:34:45,918
Το αγχωμένο κοπάδι
κάνει τακτική υποχώρηση σε ένα ξέφωτο.

242
00:34:48,922 --> 00:34:51,049
Οι νανούκσαυροι ακολουθούν.

243
00:35:13,947 --> 00:35:18,827
Εδώ, το κοπάδι θα μπορέσει
να κλειστεί και να αμυνθεί,

244
00:35:18,911 --> 00:35:24,333
σχηματίζοντας ένα απροσπέλαστο τείχος
από θωρακισμένα κεφάλια και μυς.

245
00:35:40,432 --> 00:35:42,643
Η χιονοθύελλα χειροτερεύει.

246
00:35:47,147 --> 00:35:48,982
Είναι μια αβέβαιη μάχη.

247
00:35:51,443 --> 00:35:54,780
Τέτοιες συγκρούσεις
μπορεί να κρατήσουν μέρες.

248
00:36:11,588 --> 00:36:15,300
Το κοπάδι θα είναι ασφαλές,
αρκεί να μείνει ενωμένο.

249
00:36:18,720 --> 00:36:21,974
Μα οι νανούκσαυροι περιμένουν καρτερικά…

250
00:36:24,184 --> 00:36:27,479
και δοκιμάζουν κάθε τόσο
μήπως βρουν κάποια αδυναμία.

251
00:36:42,494 --> 00:36:45,581
Η χιονοθύελλα οδηγεί
σε μια προσωρινή ανακωχή.

252
00:37:07,352 --> 00:37:13,901
Μόλις περάσει, όμως, η μάχη ξαναρχίζει.

253
00:37:21,783 --> 00:37:23,744
Σε αυτήν τη δοκιμασία νεύρων,

254
00:37:24,453 --> 00:37:28,123
αρκεί ένα μόνο ζώο
να βγει από την αμυντική γραμμή…

255
00:37:30,667 --> 00:37:33,837
κι ο πανικός εξαπλώνεται τάχιστα.

256
00:37:38,842 --> 00:37:42,513
Καθώς το κοπάδι τρέχει να γλιτώσει,
οι θηρευτές έχουν μια ευκαιρία.

257
00:37:54,858 --> 00:37:56,568
Καθώς το κυνηγητό συνεχίζεται,

258
00:37:56,652 --> 00:38:00,489
ένα εξαντλημένο ζώο
δεν μπορεί να ακολουθήσει τα υπόλοιπα.

259
00:38:05,661 --> 00:38:11,500
Μέχρι που η μόνη του επιλογή
είναι να αντιμετωπίσει τους κυνηγούς.

260
00:38:33,647 --> 00:38:37,651
Ένας παχυρινόσαυρος έχασε τη μάχη.

261
00:38:41,864 --> 00:38:44,950
Μα ο πόλεμος θα συνεχιστεί τον χειμώνα.

262
00:38:50,122 --> 00:38:53,083
Τα ζώα τώρα εδώ
έχουν μπροστά τους μήνες σκοταδιού

263
00:38:53,166 --> 00:38:58,714
μέχρι να επιστρέψει ο ήλιος και να φέρει
ανακούφιση στα εκπληκτικά πλάσματα

264
00:39:00,215 --> 00:39:02,926
του παγωμένου κόσμου.

265
00:39:11,810 --> 00:39:13,770
Στο επόμενο επεισόδιο,

266
00:39:13,854 --> 00:39:17,983
ένας ιπτάμενος γίγαντας
σε μέγεθος καμηλοπάρδαλης κυνηγά

267
00:39:18,066 --> 00:39:21,695
μέσα στα πυκνά δέντρα
ενός προϊστορικού δάσους.

268
00:39:22,988 --> 00:39:25,532
Κάτω από την κομοστέγη
αυτού του πράσινου πλανήτη,

269
00:39:25,616 --> 00:39:31,246
δεινόσαυροι αιφνιδιάζουν, επιδεικνύονται
και κάνουν υπόγειες διαδρομές.

270
00:39:31,330 --> 00:39:34,416
Για να ανακαλύψετε την επιστήμη
πίσω από τις ιστορίες,

271
00:39:34,499 --> 00:39:38,921
επισκεφθείτε τη σελίδα
της εκπομπής Προϊστορικός Πλανήτης.

272
00:41:06,967 --> 00:41:08,969
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού