డేవిడ్ అటెన్బరో సమర్పణ
భూమి మీద ఇప్పటివరకూ జీవించిన జీవరాశులలో ఖచ్చితంగా అత్యంత ప్రత్యేకమైనదీ,
అత్యంత ప్రముఖమైనదీ, డైనోసార్
టైరనోసారస్ రెక్స్.
ఈ జంతువు మన అందరిలోనూ ఒక ఊహను ప్రేరేపించగలదు.
ఇది ఏ రకమైన జంతువు?
అది ఎలా ఉండేది? ఎలా జీవించేది?
ఇప్పుడు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అందిస్తున్నాయి.
అవి కేవలం టి. రెక్స్ కి సంబంధించి మాత్రమే కాదు,
దానితో పాటు జీవించిన ఇతర జీవరాశుల గురించి కూడా తెలియజేస్తున్నాయి.
వాటిని సజీవంగా దర్శించడానికి ఆధునికమైన ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడుతోంది.
భూగ్రహం, 66 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం.
ఆకాశం అంతా భారీ పక్షులతో నిండిపోయింది.
సముద్రాలలో, రాక్షస సరీసృపాలు అగాథాల అంచుల వరకూ పహారా కాస్తున్నాయి.
ఇక భూమి మీద, అన్ని జాతుల డైనోసార్లు,
మనుగడ సాగించడానికి పోరాటం చేస్తున్నాయి.
డైనోసార్లు రాజ్యం ఏలిన ఈ ప్రపంచం గురించి మనకి ఇప్పుడు చాలా విషయాలు తెలుసు.
ఇది వాటి గురించిన కథ.
మంచి నీరు
లక్షల సంవత్సరాలుగా మన భూగ్రహం మీద భూమి
నీటి కారణంగా రూపాంతరం చెందింది.
ఇక్కడ ప్రవహించే నదులు ఈ గొప్ప లోయలను ఇప్పటికీ రూపొందిస్తూనే ఉన్నాయి.
ఎగిరే సరీసృపాలకు ఇటువంటి ప్రదేశాలే ఆవాసాలు.
టేరోసార్స్.
వాటి వేలి నుండి మడమ వరకూ చాచబడిన చర్మమే వాటికి రెక్కలు.
ఆ రాకాసి పక్షులు ఒక్క రోజులో వందల మైళ్ల దూరం ప్రయాణించగలవు.
ప్రతి సాయంత్రం,
ఈ లోయలకు భారీ సంఖ్యలో వచ్చి వాటి సన్నని అంచుల మీద సేద తీరుతాయి.
సంఖ్యలలో భద్రత ఉంటుంది.
కానీ, కొన్ని వేటాడే జంతువులు ఇక్కడికి రావడానికి భయపడతాయి.
కానీ ఒక్క జంతువు మాత్రం సాహసిస్తుంది.
అది ఒక డైనోసార్ జాతి జంతువు. వెలోసీరాప్టర్.
వాటి మీద ఉండే ఈకలు వాటి శరీరాలకు వెచ్చదనం ఇస్తాయి, కానీ అవి ఎగరలేవు.
అయితే అవి అసాధారణమైన చురుకుదనం కలిగి ఉంటాయి.
ఇప్పుడు అదే చేయబోతోంది.
ఇక్కడ ఒక్క తప్పటడుగు పెద్ద ప్రమాదానికి దారి తీయవచ్చు.
టేరోసార్స్ పిరికి జంతువులు.
ప్రమాదం గురించి సంకేతాలు అందగానే అవి వెంటనే గాల్లోకి ఎగిరిపోతాయి.
వెలోసిరాప్టర్స్ గనుక వీటిని వేటాడాలంటే, హఠాత్తుగా దాడి చేయడం ఎంతో కీలకం.
తేలికైన శరీరాలు ఇంకా ఈకలతో కప్పిన చేతులు ఉన్న కారణంగా
అవి దూకినప్పుడు నియంత్రించుకోగలవు.
అవి పట్టు తప్పకుండా ఉండేలా వాటి పొడవైన తోకలు సహకరిస్తాయి.
కొండ అంచున విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న టేరోసార్స్
ఈ వేట జంతువులకు సుళువైన లక్ష్యాలు.
జలపాతపు హోరులో రాళ్లు విరిగిపడే శబ్దాలు వినిపించవు.
ఆడ జంతువు ఎత్తయిన ప్రదేశానికి చేరుకుంటుంది.
రెండు మగ జంతువులు కింద సిద్ధంగా ఉంటాయి.
కొన్ని టేరోసార్స్ దాదాపు దాడి చేయదగ్గ దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆడ జంతువు ఒక పక్షిని వేటాడింది, కానీ ఇప్పుడు ఆ పక్షుల సమూహం మొత్తం అప్రమత్తం అయింది.
ఈ గందరగోళంలో, దాని ఆహారం కొండ అంచు నుండి జారిపోయింది.
ఆ ఆడజంతువు తన ఈకల తోక పనితీరుని ఇప్పుడు పరీక్షించదలుచుకుంది.
చివరికి, ఆడజంతువు తన ఆహారాన్ని సొంతం చేసుకోగలిగింది.
మగజంతువులు టేరోసార్లను ఎదుర్కోవడానికి వదిలివేయబడ్డారు.
మంచి నీటి శక్తి ఈ ప్రపంచం అంతటా ప్రభావం చూపుతూనే ఉంటుంది.
ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగిపోతున్నాయి.
తుఫాను బీభత్సాలు ఇంకా ఎడతెగని వానలు సంభవిస్తున్నాయి.
ఉత్తర అమెరికాలో ఎక్కువ భాగం దట్టమైన, పచ్చని అడవులతో నిండి ఉంది.
ఇంతవరకూ జీవించిన జీవరాశుల్లో మొక్కలు తినే అతి భారీ జంతుజాతి ఇక్కడే జీవిస్తోంది.
మరో వైపు, అత్యంత క్రూరమైన వేట జంతువులకు ఇవి ఆహారం కాబోతున్నాయి.
టైరానోసారస్ రెక్స్.
ఈ వృద్ధ మగ జంతువు కొద్దిసేపటి కిందటే ట్రైసెరాటాప్స్ ఒకదానిని చంపేసింది.
కానీ ఈ ప్రయత్నంలో, అది గాయపడింది.
భారీ శాకాహారులను వేటాడటం కోసమే టి. రెక్స్ అవతరించాయి...
అయితే వాటిలో చాలా జంతువులు తమ రక్షణ కోసం ఆయుధాలను రూపొందించుకున్నాయి.
ఆ ఆయుధాలు కలిగిన శాకాహార జంతువులతో పోరాటాలు చేసి టి. రెక్స్ శరీరం మచ్చలమయం అయింది.
ఒక పోరాటంలో దాని తోక ముక్క కూడా ఊడింది.
ఈ కొత్త గాయాలు చాలా తీవ్రమైనవి.
అది ఉన్న వయసులో, అంటువ్యాధులు చాలా ప్రమాదకరం.
నది నీళ్లు దాని గాయాలను శుభ్రం చేస్తాయి.
ఈ జంతువు మరొక రోజు పోరాటం చేయడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
కానీ ఆ క్షణం అనుకున్న సమయం కన్నా ముందే వచ్చేసింది.
మరొక టి. రెక్స్.
అపరిచిత జంతువు.
కానీ ఈ కొత్త జంతువు కొత్త వాసన కలిగి ఉంది.
అది ఆడ జంతువు.
అది వయస్సులోనూ, పరిమాణంలోనూ కూడా చిన్నది.
అయినా కూడా, అది కూడా ఒక శత్రువు కావచ్చు.
అయితే, ఆ మగజంతువు తనకు యుద్ధం మీద ఆసక్తి లేదని స్పష్టం చేస్తోంది.
తను సంభోగం ఇష్టపడుతున్న సంకేతం అందిస్తోంది.
ఆమె కూడా అందుకు సమ్మతమే అని సంకేతం ఇస్తోంది.
టైరానోసార్ ముఖం ముందు భాగం స్పర్శకు చాలా సున్నితమైనది,
అవి ముక్కుతో రాసుకుంటున్నాయి.
అతని భారీ శరీరము ఇంకా యుద్ధ గాయాలు అతడొక వీరుడని రుజువు చేస్తున్నాయి.
బహుశా, ఆమె దృష్టిలో, అతడు ఒక ఆకర్షణీయమైన భాగస్వామి కాగలిగాడు.
అందుకని, అవి జత కలుస్తాయి.
ఆ తరువాత కొద్ది వారాల పాటు, అవి తరచుగా సంభోగంలో పాల్గొంటాయి.
ఫలితంగా, ఆడజంతువు దాదాపు పదిహేను గుడ్లు పెడుతుంది.
వాటి ద్వారా తరువాత తరం పుట్టుకురావడానికి అవకాశం ఏర్పడింది.
మంచి నీరు ఆధారంగా జీవించే నివాసాలు చాలా వేగంగా ఇంకా విపరీతంగా మారిపోగలవు.
మధ్య ఆసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో,
భారీ వర్షాలు నదులను నీళ్లతో నింపివేస్తాయి, ఫలితంగా అవి వరదలై
నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలను ముంచెత్తుతాయి.
చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు జలమయం అవుతాయి.
ఈ వరద నీటిలో ఈదుకుంటూ వస్తోంది డైనోసార్ల జాతిలోనే అతి విచిత్రమైన జీవి.
డైనోకైరస్.
ఇది టి. రెక్స్ కన్నా చాలా పొడవైనది.
దాని అతి భారీ కొంగ తరహా ముక్కుపుటాలు
నీటి మొక్కలను తినడంలో ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
ఈ జాతి మగజంతువు తిండి విపరీతంగా తింటుంది,
అందుకు కారణం, వానాకాలానికి ముందు వచ్చే వేసవిలో దీనికి ఆహారం ఎక్కువ లభించకపోవడమే.
నీటి మొక్కలు మంచి పోషక విలువలు కలిగి ఉంటాయి.
వాటి ఎనిమిది అంగుళాల పెద్ద, వంకీలు తిరిగిన పంజాలు,
నీటి లోతుల్లోంచి మొక్కలను పెకిలించి తీయడానికి ఉపయోగపడతాయి.
ఈ డైనోకైరస్ స్వయంగా కొన్ని చిన్న జీవులకు ఆహారాన్ని అందిస్తుంది.
రక్తాన్ని పీల్చే దోమలు, ఆ జంతువు చర్మాన్ని ఆశ్రయిస్తాయి.
అవి చిరాకునీ, బాధనీ కలిగిస్తుంటాయి.
దాని భారీ పంజాలతో అది గోక్కోగలదు కానీ...
తన శరీరంలో కొన్ని భాగాలను అది అందుకోలేకపోతుంది.
ఆ శరీర భాగాలను అందుకోవాలి అంటే, ఆ జంతువుకు సహాయం అవసరం.
ఒక మృత వృక్షం. అది పరిష్కారం చూపుతుంది.
ఇది కొంత మెరుగు.
ఇప్పుడు అది తినడానికి తిరిగి వెళుతుంది.
కానీ పూర్తిగా తడిసిన ఆకులను మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకోవడం వలన
అది అనివార్యమైన పరిణామాలను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది.
ఒక జీవికి ఆహారం మరి కొన్నింటికి ఎరువు అవుతుంది.
అతి భారీ జంతువు అయిన డైనోకైరస్
ప్రతి సంవత్సరం ఇరవై టన్నులకు పైగా మలాన్ని విసర్జిస్తుంది.
ఆఫ్రికా దక్షిణ ప్రాంతం.
ఇక్కడ కూడా, వార్షిక వానలు వరదలను సృష్టిస్తున్నాయి.
దీనితో ఇక్కడి నేల అంతా చిన్న చిన్న వాగులతో
మధ్యమధ్య లెక్కలేనన్ని చిన్న ద్వీపాలతో ఒక ప్రహేళికలా మారిపోయింది.
ఇది ఇప్పుడు ఒక చిత్తడి అడవిలా మారింది.
భూమి మీద నివసించిన అత్యంత భారీ ఎగిరే జంతువులను
ఈ అడవి ఆకర్షిస్తుంది.
ఒక భారీ టేరోసార్. క్వెట్జల్కోల్టస్.
ఇది ఒక ఆడ జంతువు.
దాని రెక్కలు ముప్పై అడుగుల వెడల్పు ఉంటాయి.
అయితే ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన కారణంతో ఇక్కడికి వచ్చింది.
నీటి మట్టం పెరగడం వల్ల ఏర్పడిన చిన్న ద్వీపాలు
ఈ జంతువు గుడ్లు పెట్టడానికి అనుకూలమైన ప్రదేశాలు.
గాలిలో ఎగరడంలో క్వెట్జల్కోల్టస్ పక్షులు ఎంతో నైపుణ్యం కలిగి ఉంటాయి.
కానీ ఆశ్చర్యకరంగా, అవి నేల మీద కూడా చాలా సమర్థంగా వ్యవహరిస్తాయి.
ఈ పక్షి నాలుగో వేలు యొక్క భారీ పొడవైన ఎముక
ఆధారంగా ప్రతి రెక్క పని చేస్తుంది.
దాని రెక్కలు పైకి ఆడించడం ద్వారా,
తన నాలుగు కాళ్ల మీద అది చక్కగా నడవగలదు.
ఈ ఆడజంతువు ఇక్కడ గూడు కట్టుకోవడానికి వచ్చింది.
మెత్తగా ఉండే దాని గుడ్లు త్వరగా ఎండిపోకుండా ఉండటానికి
అది చిత్తడి, బురద నేలను ఎంపిక చేసుకుంటుంది.
ఈ మొదటి రెండు కూడా కేవలం మొదలు మాత్రమే.
ఆ తరువాత వచ్చే మూడు వారాల వరకూ, ఈ బహిరంగమైన గూడుని ఈ ఆడజంతువు కాపలా కాస్తుంది...
ఆ తరువాత ప్రతి కొద్ది రోజులకు రెండేసి గుడ్లు చొప్పున పెడుతూ ఉంటుంది.
గుడ్లు పెట్టడానికి ఎంతో శ్రమ ఇంకా బలం కావాలి.
ప్రతి గుడ్డు చాలా పెద్దది, దాదాపు కిలో బరువు ఉంటుంది.
ఎట్టకేలకు, ఈ ఆడజంతువు ఒక డజను లేదా అంతకుమించి గుడ్లను పెట్టగలుగుతుంది.
వాటిని పచ్చటి ఆకులతో కప్పి ఎవరి కంటా పడకుండా దాచుతుంది.
ఇప్పుడు, అది ఆహారం తినాలి.
ఈ ఆడజంతువు పెట్టిన గుడ్లు పొదిగిన తరువాత వాటికి ఈ ద్వీపంలో తగినంత ఆహారం లభించాలి.
కానీ దాని ఆకలిని తీర్చగలిగేంత ఆహారం ఇక్కడ అందుబాటులో లేదు.
అందుకే ఆ ఆడజంతువు మరో ప్రదేశంలో వేటాడటానికి వెళ్లాలి...
కానీ తను లేని సమయంలో తన గూడులో పెట్టిన పొదగని గుడ్లు సురక్షితంగా ఉంటాయని
ఆ ఆడజంతువు నమ్మాలి.
మరొక క్వెట్జల్కోల్టస్, ఈ ఆడ జంతువు వయస్సులో మరింత పెద్దది.
ఈ ఆడజంతువు కూడా గుడ్లు పెట్టడానికి సురక్షితమైన ప్రదేశం కోసం వెతుకుతోంది.
అయితే రెండు భారీ పక్షుల పిల్లలకు తగినంత ఆహారం ఇక్కడ దొరకకపోవచ్చు.
కానీ ఈ సమస్య పరిష్కారానికి ఒక మార్గం ఉంది.
గుడ్లు పోషక విలువులున్న ఆహారం.
ఈ గూడు యజమాని తిరిగి వచ్చింది.
పెద్ద ఆడజంతువుని తరిమికొట్టింది.
కానీ యువ ఆడజంతువు గూడు చెదిరిపోయింది.
తను పెట్టిన డజను గుడ్లలో కేవలం మూడు మాత్రమే మిగిలాయి.
తన సంతానోత్పత్తి కాలం విజయవంతం కావడం అనేది ఈ మూడు గుడ్లను పొదగడం మీద ఆధారపడి ఉంది.
వచ్చే కొద్ది నెలల్లో ఈ గుడ్లు పొదిగే వరకూ వాటిని రక్షించడానికి శాయశక్తులా పోరాడుతుంది.
కానీ ఆ తరువాత, ఆ పిల్లలు తమ ఆహారాన్ని తామే సేకరించుకోవాలి.
ఈ నది దిగువ ప్రాంతాలకు ప్రహిస్తుంది కాబట్టి,
అది కోట్ల టన్నుల ఇసుకనీ, కంకర రాళ్లనీ ఇంకా భారీ బండరాళ్లని కూడా కోతకు గురి చేస్తుంది.
నున్నని అవక్షేపాలు ఆ ప్రవాహంలో కొన్ని వందల మైళ్ల దూరం ప్రయాణిస్తాయి,
కానీ ఆ నది విస్తృతం అయ్యే కొద్దీ, ఈ తరలింపు నిదానిస్తుంది.
ఫలితంగా, కొంత భాగం అవక్షేపాలు ఒక చోట పేరుకుపోయి మేటలు ఏర్పడుతుంటాయి.
ఎన్నో తరాలుగా సముద్రంలో జీవించిన జంతువులు ఇప్పుడు బయటకు వస్తున్నాయి.
పీతలు.
కొన్ని ప్రదేశాలలో, ఒక చదరపు మీటరులో డజన్ల కొద్దీ పీతలు కనిపిస్తాయి.
దీని పేరు మషీకాసారస్.
ఈ ఆడజంతువు పొడవు ఆరు అడుగులు.
దీని నోటి నిండా పదునైన సూదిలాంటి దంతాలు.
కొన్ని జతల కాళ్లతో వికారంగా కనిపించే ఈ జీవిని కరచుకు తినడానికి తగినట్లుగా దంతాలు.
పీతలు పైన గట్టి పెంకుని కలిగి ఉంటాయి, కానీ వాటిలో పోషక విలువలు ఎక్కువ.
ఇది వదులుకోలేని ఒక గొప్ప అవకాశం.
కేవలం ఈ ఆడజంతువుకే కాదు.
ఈ ఆడజంతువుకి ముగ్గురు పిల్లలు.
వీటి పొడవు కేవలం నాలుగు అంగుళాలు.
పెద్ద పీతలని తినడానికి ఇంకా ఇవి సిద్ధంగా లేవు.
అవి ఇంకా తన తల్లి తినగా మిగిలిన ఆహారం మీదే ఆధారపడి ఉన్నాయి.
కానీ కొన్ని పిల్లలు వేటాడే మెళకువలను ముందుగానే అలవర్చుకుంటాయి.
ఎంతో నోరూరిస్తోంది.
చిన్న పీతలను మొత్తంగా మింగేయవచ్చు.
దురదృష్టవశాత్తూ, ఆ పీతలు చిన్నవే అయినా, వాటికి వేగం ఎక్కువ.
ఈ పిల్ల జంతువు ఎక్కువ దూరం దారి తప్పకుండా ఉంటే మంచిది.
బీల్జిబూఫో, ఇదొక రాక్షస కప్ప.
ఈ భూమి మీద జీవించిన అతి పెద్ద కప్పల్లో ఇది ఒకటి.
మరొక నెల వరకూ దీనికి ఆహారం అవసరం లేదు.
ఈ ఇసుక మేటలు సమృద్ధిగా ఆహారం అందించే ప్రదేశాలు,
కానీ ఇక్కడ మనుగడ సాగించాలంటే అందుకు భారీ మూల్యం చెల్లించాలి.
నదీ జలాలు ఇక్కడ సముద్రం వైపు ప్రవహిస్తున్నాయి.
ఆ నీళ్లు ఉప్పగా మారడం ఇప్పటికే గమనించవచ్చు.
సముద్ర కెరటాలు ఎగసిపడినప్పుడు,
సముద్రంలోని కొన్ని జంతువులు ఈ నదులలో ఆహార అన్వేషణకు వస్తాయి.
ఎలాస్మోసార్స్.
ఇవి స్వచ్ఛంగా సముద్రజీవనం గడిపే సరీసృపాలు.
కానీ ఆ జంతువులలో కొన్ని ఉప్పునీటిలో ఆహార అన్వేషణ కోసం ఈ సంగమ ప్రదేశాలకు వస్తాయి.
ఇప్పుడు, నదీ జలాలు తరలించిన లక్షల టన్నుల అవక్షేపాలు
ఈ ప్రవేశమార్గం ద్వారా సముద్రంలోకి చేరవేయబడతాయి.
సముద్రంలో కలవడానికి నదీ జలాలకు కొంత సమయం పడుతుంది, అందుకే,
కొంత దూరం పాటు ఈ రెండు జలాలు పక్కపక్కనే ప్రవహిస్తాయి.
అయితే,
భారీ చేపల గుంపులు ఈ నీటిలో తగినంత ఆహారాన్ని పొందగలుగుతాయి.
ఇసుక అవక్షేపాల తెట్టు చేపలు కనిపించకుండా కాపాడతాయి.
కానీ ఈ ఎలాస్మోసార్స్ తమ ఆహారం కోసం
ఎంతటి మురికి నీటిలోకి అయిన జొరబడతాయి.
ఈ చేపలు తప్పించుకునే అవకాశం లేదు...
నీటి ఉపరితలం పైన కూడా.
ఈ ఎలాస్మోసార్స్ సముద్ర జలాల్లో పూర్తిగా కనుమరుగు కావడానికి ముందు
నదీ జలాలు అందించే చివరి బహుమతులను అందుకుంటాయి.
తరువాయి భాగంలో,
తల్లి ఇంకా పిల్లలు మనుగడ కోసం పోరాడాల్సిన పరిస్థితులలో
వాటి మధ్య అనుబంధం తీవ్రంగా పరీక్షింపబడుతుంది.
ప్రాచీన శత్రువులు ఒకరితో ఒకరు ఇంకా గడ్డ గట్టే మంచు తుఫానులతో పోరాటాలు చేస్తాయి.
ఈకల గల డైనోసార్ల ఏలుబడిలో మంచు ప్రపంచాలు.
కథల వెనుక శాస్త్రీయ మర్మాలని తెలుసుకోవడానికి,
మా షో పేజీని చూడండి.
తెలుగు అనువాదం: సతీశ్ కుమార్