డేవిడ్ అటెన్బరో సమర్పణ
భూమి మీద ఇప్పటివరకూ జీవించిన జీవరాశులలో ఖచ్చితంగా అత్యంత ప్రత్యేకమైనదీ,
అత్యంత ప్రముఖమైనదీ, డైనోసార్
టైరనోసారస్ రెక్స్.
ఈ జంతువు మన అందరిలోనూ ఒక ఊహను ప్రేరేపించగలదు.
ఇది ఏ రకమైన జంతువు?
అది ఎలా ఉండేది? ఎలా జీవించేది?
ఇప్పుడు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అందిస్తున్నాయి.
అవి కేవలం టి. రెక్స్ కి సంబంధించి మాత్రమే కాదు,
దానితో పాటు జీవించిన ఇతర జీవరాశుల గురించి కూడా తెలియజేస్తున్నాయి.
వాటిని సజీవంగా దర్శించడానికి ఆధునికమైన ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడుతోంది.
భూగ్రహం, 66 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం.
ఆకాశం అంతా భారీ పక్షులతో నిండిపోయింది.
సముద్రాలలో, రాక్షస సరీసృపాలు అగాథాల అంచుల వరకూ పహారా కాస్తున్నాయి.
ఇక భూమి మీద, అన్ని జాతుల డైనోసార్లు,
మనుగడ సాగించడానికి పోరాటం చేస్తున్నాయి.
డైనోసార్లు రాజ్యం ఏలిన ఈ ప్రపంచం గురించి మనకి ఇప్పుడు చాలా విషయాలు తెలుసు.
ఇది వాటి గురించిన కథ.
ఎడారులు
దక్షిణ అమెరికాలో పశ్చిమ ప్రాంతం
చరిత్రపూర్వ యుగపు భూగ్రహంలో అత్యంత నిర్జన ప్రదేశాలలో ఒకటి.
ఇక్కడికి రావడానికి జంతువులు సాహసించేవి కావు,
అయినప్పటికీ ఈ భూమి మీద అత్యంత అసాధారణ సమ్మేళనాలకు ఇది వేదికగా ఉంది.
డ్రెడ్నోటస్.
టైటానోసార్స్. ఎనభై అయిదు అడుగుల పొడవు ఇంకా నలభై టన్నుల బరువు.
ఇవన్నీ మగ జంతువులే,
తమకు సమృద్ధిగా ఆహారం అందించే అడవులను విడిచి కొన్ని మైళ్ల దూరం వచ్చేశాయి.
అవి ఇక్కడికి రావడానికి ఒకే ఒక్క కారణం: సంభోగం కోసం పోరాటం.
కొత్తగా వచ్చే మగ జంతువులను గుంపులుగా ఉన్న ఆడ జంతువులు నిశితంగా పరిశీలిస్తాయి,
వాటి శక్తి సామర్థ్యాలనీ, అనుకూలతల్ని బేరీజు వేసుకుంటాయి.
టైటానోసార్స్ పొడవైన మెడలు
అతి తేలికైన గాలి నిండిన ఎముకల గూడు మీద ఆధారపడి ఉంటాయి.
గుల్లగా ఉండే వాటి మెడ ఎముకలు కొన్ని వరుసల గాలితిత్తులకు అనుసంధానించబడి
గొంతులో పళ్లెం మాదిరి గులార్ అనే విచిత్రమైన గాలి సంచులను అవి గాలితో నింపుతుంటాయి.
సొగసుగా గాలి సంచుల్ని ప్రదర్శించే మగ జంతువులు ఎక్కువ ఆడ జంతువుల్ని ఆకర్షిస్తాయి.
దుమ్ము ధూళితో కప్పబడి ఉన్న ఈ భారీ జంతువు
రెండు వారాలుగా మిగతా జంతువుల్ని ఆకర్షిస్తోంది.
ఆ మగ జంతువు బరువు 50 టన్నులు.
ఆ మగ జంతువు ప్రదర్శన ఇప్పటివరకూ
మిగతా ప్రత్యర్థులను మట్టి కరిపించింది.
కానీ కొత్తగా వస్తున్న మగజంతువులు...
భయపడటం లేదు.
అంత భారీ కాయాన్ని పైకి లేపటం అనేది చాలా శ్రమతో కూడుకున్న పని.
కానీ ఇది సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకునే యుద్ధం.
ఈ ఘర్షణ తీవ్రతరం అయి, ప్రతి జంతువు తన ప్రత్యర్థిని గాయపర్చడానికి ప్రయత్నిస్తుంది,
తన బొటనవేలికి ఉంటే చురకత్తుల్లాంటి గోళ్లతో ప్రత్యర్థి శరీరాన్ని పోట్లు పొడుస్తుంది,
తన పదునైన దంతాలతో ప్రత్యర్థి చర్మాన్ని చీల్చి వేస్తుంది.
చిట్టచివరిగా...
మట్టికరిపించే బలమైన దెబ్బ.
ఆ పాత జంతువు ఏలుబడి ఇంక ముగిసింది.
ఈ యువ విజేత ఇప్పుడు అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది.
కొన్ని జంతువులకి, ఓటమికి చెల్లించుకునే మూల్యం, చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
కొన్ని జంతువులు ఎడారి వాతావరణానికి ఎంత అలవాటు పడినా,
వాటి మనుగడ అప్పుడప్పుడు కత్తి మీద సాములా ఉంటుంది.
ముఖ్యంగా ఈ ఆసియా ఖండంలో,
వేసవి తీవ్రత అధికంగా ఉండే ఈ ప్రదేశంలో,
ఉష్ణోగ్రతలు అరవై డిగ్రీల సెల్సియస్ మించిపోతాయి...
దానితో నీరు క్షణాలలో ఆవిరైపోతుంటుంది.
ఇక్కడ భీకరంగా కనిపించే సరీసృపాలు కూడా ఉన్నాయి.
కానీ ఈ చిన్న బల్లి కేవలం కొద్ది అంగుళాలు మాత్రమే ఉంది.
ఇక్కడ, ఆహారం అంత తేలికగా దొరకదు.
ఈ భారీ మృతకళేబరం ఆశాజనకంగా ఉంది.
మరణించిన సౌరోపాడ్.
చాలా జీవాలకు ఇది చక్కని విందు అందించగలదు.
కానీ, విచిత్రంగా, అంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది.
టార్బోసారస్...
ఈ ఎడారిలో టి. రెక్స్ కి సరిసమానమైన జంతువు.
అవి మిగతా జంతువులను తరిమివేస్తాయి.
కానీ ఒక బల్లికి, ఆ టార్బోసారస్ లు మంచి విందు అవకాశాలని అందించగలవు.
ఒక జంతు కళేబరం కన్నా ఎక్కువ ఈగలను ఆకర్షించేది ఏదైనా ఉందీ అంటే అది...
ఆ కళేబరాన్ని తిని నిద్రిస్తున్న టార్బోసార్.
ఇది ధైర్యం చేయాల్సిన సమయం.
వెలోసిరాప్టర్.
ఇది జాగ్రత్తపడవలసిన సమయం.
ఎందుకంటే, వెలోసిరాప్టర్లు తరచూ కలసికట్టుగా వేటాడతాయి.
టార్బోసార్స్ కదిలి వెళతాయి.
ఇంక ఇప్పుడు టేరోసార్స్ రంగంలోకి దిగుతాయి...
ఆ కళేబరంలో తమ వాటాని ఆరగిస్తాయి.
పాపం ఆ చిట్టి బల్లి విందు అవకాశాన్ని కోల్పోయింది.
నిలకడ లేని అవకాశాలను వీలైనంతగా అందిపుచ్చుకుంటేనే ఎడారులలో మనుగడ సాధ్యమవుతుంది,
ఈ విషయంలో కొన్ని డైనోసార్లు చాలా సమర్థంగా వ్యవహరిస్తాయి.
మొనోనైకస్ ఒక ఎడారి నిపుణురాలు.
చాలా ఎడారి జంతువుల మాదిరిగానే,
తగినంత ఆహారం సేకరించాలి అంటే విస్తారమైన ప్రదేశాన్ని అది గస్తీ కాయాలి.
ఏ ఆచ్ఛాదన లేని వాటి వట్టి కాళ్లు శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచగలుగుతాయి.
దాని శరీరం మీద ఉండే ఈకలు సూర్యకిరణాల వేడి నుండి కాపాడతాయి,
అలాగే అవి ఆ జంతువులకు అసాధారణమైన స్పర్శాజ్ఞానాన్ని అందిస్తాయి.
వాటి ముఖం మీద ఈకలు గుండ్రని ఆకారంలో ఏర్పడి అతి సూక్ష్మమైన శబ్దాలను కూడా గ్రహించేలా చేస్తాయి.
అటువంటి అతి సూక్ష్మమైన వినికిడి శక్తి వల్ల
అది ఈ డొల్ల చెక్క దుంగలో ఏముందో తేలికగా పసిగడుతుంది.
ఇప్పుడు ఈ వేటజంతువు తనకి ఈ పేరు రావడానికి గల ఆయుధాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
మొనోనైకస్, పెద్ద ఒంటి పంజా.
ఈ చెదలు పట్టిన దుంగని తెరవడానికి దానికి అవసరమైన ఆయుధం ఇది.
దీనికి మరొక ప్రత్యేకమైన పరికరం కూడా ఉంది.
తన తలకాయ కన్నా రెండింతలు పొడవైన అనువైన నాలుక.
సమృద్ధిగా ప్రొటీన్లు ఉన్న చక్కని విందు,
కానీ చెదపురుగులు కుట్టి చిరాకు పెడితే తప్ప.
ఈ నిర్జల ఎడారిలో మొనోనైకస్ లాంటి నిపుణత ఉన్న వేట జంతువులు మనుగడ సాగించగలవు.
కానీ అటువంటి వాతావరణం ఎప్పుడూ అలాగే ఉండిపోదు.
అరుదైన సందర్భాలలో,
చల్లని పర్వతాల నుంచి వచ్చే గాలులు అతి వేడి గాలులతో కలుస్తాయి.
ఎడారిలో తుపాను ఏర్పడి, దానితో పాటు వానలను కురిపిస్తుంది.
నేల ఇలా తడవడాన్ని ఆ వేట జంతువు ఎప్పుడూ చూసి ఉండదు.
ఆ వాన నీరు ఈ ఎడారి ప్రాంతాన్ని అనూహ్యంగా మార్చి వేస్తుంది.
వృథాగా పడి ఉన్న విత్తనాలు ప్రాణం పోసుకుని మొలకెత్తుతాయి.
చాలా కొద్ది రోజులలోనే ఈ నిర్జల ప్రదేశాన్ని అవి సమూలంగా మార్చివేస్తాయి.
పచ్చదనంతో పాటు సమృద్ధిగా ఆహారం కూడా అందుతుంది,
కానీ దాన్ని ఎలా ఒడిసిపట్టుకోవాలో తెలియాలి అంతే.
ఎనాంటియోమిథైన్స్ అనేది ఒక ప్రాచీన పక్షి జాతి.
కానీ అవి వేటాడటానికి కొద్దిగా పెద్దవి.
ఇటువంటి అపరిచిత, భిన్నమైన ప్రపంచానికి అలవాటుపడటం కొంత కష్టం అవుతుంది.
అయ్యో పాపం.
ఎట్టకేలకు, దానికి కొద్ది ఆహారం దొరికింది.
కానీ ఈ కొత్త సవాళ్లు కొద్దికాలమే ఉంటాయి.
ఏడారిలో ఒక్క విషయం మాత్రం స్పష్టం.
భగభగ మండే వేడిమి ఇంకా కాలే నేల త్వరలోనే తిరిగి వస్తాయి.
పువ్వులు ఒక పురాతన జ్ఞాపకంగా మారిపోతాయి.
ఎడారులను నిర్జన ప్రదేశాలుగా మార్చేది
ఎడతెగని సూర్యుడి వేడి మాత్రమే కాదు.
హోరు గాలులు కూడా అందుకు కారణమే.
మధ్య ఆసియా ప్రాంతంలో ఇక్కడి విస్తారమైన ప్రదేశంలో గాలులు హోరుగా వీస్తాయి,
దానితో భూమిలో నీటిని మరింత వేగంగా ఆవిరిగా మార్చి పచ్చదనాన్ని సమూలంగా హరించి వేస్తాయి.
ఈ కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులను తట్టుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ
భారీ డైనోసార్లు తరలిపోతూ ఉంటాయి.
ఈ బాతు ముక్కు డైనోసార్స్ ని బార్స్ బోల్డియా అంటారు.
సుదూర ప్రాంతాలలో విహరించడంలో ఇవి నైపుణ్యం కలిగి ఉండి,
ఆశ్చర్యం కలిగించే రీతిలో సుదీర్ఘ కాలం పాటు నీరు లేకుండా ఇవి విహరించగలుగుతాయి.
కానీ చాలా అరుదైన సందర్భాలలో మాత్రమే, నీరు సమృద్ధిగా దొరుకుతుంది.
వానలు పడినప్పుడు,
అవి నేలలో ఇంకిపోయి భూగర్భంలో చాలా లోతుల్లోకి చేరిపోతాయి.
కానీ, కొన్ని ప్రత్యేకమైన ప్రదేశాలలో మాత్రం, ఆ నీరు ఉపరితలం వరకూ చేరి,
ఒయాసిస్ ని ఏర్పరుస్తుంది.
ఈ బహిరంగ జలాలు మైళ్ల దూరంలో ఉండే అన్ని రకాల ఎడారి జంతువులను ఆకర్షిస్తాయి.
కొన్ని భారీ జంతువుల ముందు మిగతా జంతువులు చిన్నబోతాయి.
ఆ భారీ జంతువే, మంగోలియన్ టైటన్.
అవి అతి భారీ జంతువులు.
వాటి బరువు దాదాపు డెబ్బై టన్నులు,
ఈ భూమి మీద తిరుగాడిన అత్యంత భారీ జంతువులలో అవి కూడా ఒకటి.
ఇక్కడ నీరు తాగడానికి వచ్చే చిట్టి మొనోనైకస్ కి ఇది ప్రమాదకరమైన ప్రదేశం.
ఇక్కడ చాలా రద్దీ ఉండవచ్చు,
కానీ ఈ భూమి మీద అతి పొడవైన మెడలు గల జంతువులు, ఈ గుంపుని దాటి తేలికగా నీళ్లు అందుకోగలవు.
అటువంటి గుంపు కొందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది.
టార్బోసార్.
కానీ మిగతా అన్ని జంతువుల మాదిరిగానే, ఈ వేట జంతువు కూడా నీళ్ల కోసమే వచ్చింది.
దాహార్తితో అలమటించే ఎన్నో జంతువులు పగలూ రాత్రీ నీళ్లను తాగేయడం వల్ల,
ఆ నీళ్లు కూడా ఎక్కువ కాలం ఉండవు.
జంతువులు తిరుగు ప్రయాణం అవుతాయి,
ఇక కఠినమైన, నిర్జల, నిర్జన పరిస్థితులు ఆ ఎడారిలో మళ్లీ ఏర్పడుతున్నాయి.
కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాలుగా, నీటి ప్రవాహం కారణంగా కొన్ని ఎడారులు
అత్యంత సుందరమైన ప్రకృతి ప్రదేశాలుగా రూపాంతరం చెందాయి...
ఇక్కడ ఉత్తర ఆఫ్రికాలో మాదిరిగా.
ఈ లోయ ప్రదేశాలు ఎడారి సందర్శకులకు ప్రత్యేకమైన అవకాశాలను అందిస్తాయి.
టేరోసార్ జాతి పక్షి, బార్బరిడాక్టిలస్, తన పదిహేడు అడుగుల పొడవైన రెక్కలతో,
వేడి గాలులను తట్టుకుంటూ తన సహజ నైపుణ్యంతో
ఎన్నో దూరాలను అలవోకగా దాటుకొస్తుంది,
దానికి తోడు, ఆ జాతిలో కొన్ని పక్షులు తలలపైన పొడవైన కొమ్ములతో ప్రయాణం సాగిస్తాయి.
ప్రతి సంవత్సరం, వేల సంఖ్యలో మగ ఇంకా ఆడ పక్షులు
ఆకాశంలోని ఈ ప్రత్యేక ప్రదేశాలలో గుమిగూడతాయి.
ఈ ఒంటరి పీఠభూముల శిఖర భాగాలలో వేట జంతువులు ఏవీ చేరుకునే అవకాశం లేదు గనుక
ఈ పక్షులు వాలడానికి సురక్షితమైన ప్రదేశాలు.
భారీ మగ పక్షులు తమ ప్రతాపాలను ప్రదర్శించడానికి కొన్ని ప్రదేశాలను ఎంపిక చేసుకుంటాయి
మరికొన్ని యువ బ్రహ్మచారి పక్షులు వాటి చుట్టూ చేరతాయి.
ఎవరైనా ప్రత్యర్థి ఆ వలయంలోకి చొరబడితే ఈ సరిహద్దు కాపాలాదారులు హెచ్చరిస్తాయి.
ఆ హెచ్చరికలను కొన్నిసార్లు చాలా హింసాత్మకంగా అమలు చేస్తాయి.
కానీ విజయం సాధించాలంటే ఈ పక్షులకు భారీ కాయాలు ఉండవలసిన అవసరం లేదు.
కొన్ని మగ పక్షులకు నెత్తి మీద కొమ్ములు అభివృద్ధి చెందవు.
అవి ఆడ పక్షులు మాదిరిగా కనిపించే దొంగ మగ పక్షులు
అందువల్ల, అవి ఎవ్వరూ పసిగట్టకుండా జాగ్రత్త పడతాయి.
ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన ఆట...
ఎందుకంటే భారీ మగ పక్షులు క్రమం తప్పకుండా గస్తీ తిరుగుతుంటాయి.
ఇంక అవి తమ ప్రదర్శనని ప్రారంభిస్తాయి.
ఆ దొంగ మగ పక్షి బాగోతం బయటపడింది.
కానీ వాస్తవంగా...
ఆ దొంగ మగ పక్షి మరో మగ పక్షి దృష్టిని ఆకర్షించింది.
కానీ ఆ దొంగ మగ పక్షి ఒక నిరాసక్త ఆడ పక్షిలా నటిస్తూ...
ఆ భారీ మగ పక్షి ప్రయత్నాలను తిరస్కరించింది.
ఇప్పుడు, చేయవలసిన పనికి మళ్లీ సిద్ధమయింది...
మరో ఆడ పక్షి దృష్టిలో పడటానికి ప్రయత్నం ప్రారంభించింది.
విజయం వరించింది.
భారీ మగ పక్షులు ఎక్కువ ఆకర్షణీయంగా కనిపించవచ్చు,
కానీ, చూడబోతే, ఆడ పక్షులు చాలా ఆరోగ్యకరమైన పిల్లలను కనడం కోసం
వీలైనన్ని మగ పక్షులతో సంభోగానికి మక్కువ చూపిస్తాయి...
ఆ మగ పక్షులు గొప్ప ప్రదర్శన చేసి మెప్పు పొందినా లేదా దొంగచాటుగా చెంత చేరినా అవి పట్టించుకోవు.
ఇది అసాధారణమైన విషయం మాత్రమే కాదు,
చరిత్రపూర్వ యుగపు భూగ్రహంలో ఎడారులను ఆశ్రయించి ఎన్నో జీవరాశులు జీవించాయి.
ఇవి కాకుండా మరికొన్ని విచిత్రమైన, ఇతర ప్రకృతి ప్రదేశాలు కూడా ఉన్నాయి.
దక్షిణ అమెరికాలో ఇక్కడ లాంటి ప్రదేశాలు.
ఇది చూడటానికి మంచు పొగలా కనిపిస్తుంది,
కానీ ఈ భారీ మేటలు ఇసుకతో కాకుండా జిప్సమ్ తో ఏర్పడినవి.
జిప్సమ్ ఒక మెత్తని, తెల్లని లవణం, అది తేలికగా నీటిలో కరిగిపోతుంది,
అది భూమి మీద అత్యంత పొడి ప్రదేశాలలో మాత్రమే ఘనపదార్థంగా ఉండగలదు.
ఈ జిప్సమ్ మేటలు చాలా పొడిగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ జీవించడం ఏ జీవికైనా దాదాపు అసాధ్యం.
అయినా కొన్ని డైనోసార్స్ మాత్రం ఎలాగోలా ఇక్కడ మనుగడ సాగిస్తున్నాయి.
సిసెర్నోసారస్ అనేది చిన్న హెడ్రోసార్ జాతి జంతువు.
అవి నాసిరకపు ఆహారాన్ని తిని కూడా బతికేయగలవు,
కానీ ప్రతి దశాబ్ద కాలంలో ఒకసారి ఈ ప్రాంతం పూర్తిగా ఎండిపోయి
దాదాపు పచ్చదనం అంతా ఎండిపోయి చెట్లూ మొక్కలు చనిపోతాయి.
సంరక్షణలో ఉన్న పసికూనలతో సహా ఈ గుంపు మొత్తం అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో పడింది.
అయితే కొన్ని వృద్ధ జంతువులు, ఎంతో అనుభవం గడించి ఉన్నాయి,
అవి ఆహారం ఇంకా నీరు దొరికే ప్రాంతాలను గుర్తుంచుకున్నాయి.
మనుగడ సాగించాలంటే ఈ ఎడారిని వదిలి వెళ్లడానికి ప్రయత్నించకూడదని,
కానీ మండిపోతున్న మేటలను దాటుకుంటూ ప్రయాణం సాగించాలని వాటికి తెలుసు.
హోరు గాలులు ఇంకా తరలిపోయే ఇసుక కారణంగా ఎడారి ఎప్పుడూ రూపు మారుతూ ఉంటుంది.
అందువల్ల ఎడారుల్లో దారి కనుక్కోవడం కష్టం అవుతుంది.
ఈ గుంపు రాత్రి వేళల్లో ప్రయాణించడానికి మొగ్గు చూపుతుంది.
ఆ సమయంలో చల్లగా ఉండటమే కాకుండా
ఒక రూపు అంటూ లేని, నిరంతరం మారిపోయే
ఎడారిలో ఆ జంతువులు తేలికగా తమ తోవను గుర్తించి గమ్యం వైపు సాగగలుగుతాయి.
వారికి దారి చూపించేది ఆకాశమే.
చాలా వలస జంతువుల మాదిరిగానే,
హెడ్రోసార్స్ కూడా ఖగోళ సూచికలను గుర్తించగలుగుతాయి.
పగటి వేళ, మండే సూర్యుడు నడినెత్తి మీద నిప్పుల వర్షం కురిపిస్తుంటాడు.
వాటికి కొద్దిగా నీడ దొరికినా కూడా, ఆ గుంపులో కొన్నింటికి ఇదే అంతిమ ప్రయాణం అవుతుంది.
కానీ వాటికి మరొకటి సహకరించగలదు.
లోతయిన, శబ్ద తరంగాల ప్రతిధ్వనులు మైళ్ల దూరం నుండి ప్రయాణిస్తూ
ఈ ఇసుక మేటల మీద నుండి సాగి దూరంగా ఉండే తీర ప్రదేశాన్ని తాకుతాయి.
ఈ శబ్దం ఎంత మంద్రంగా ఉంటుందంటే చాలా జంతువులు దానిని వినలేవు.
కానీ హెడ్రోసార్స్ మాత్రం వినగలవు, అందువల్ల అవి తీర ప్రాంతానికి దారి కనుక్కోగలుగుతాయి.
అయితే ఈ ఎడారిలో అవి ఛేదించవలసిన మరొక అవరోధం మిగిలి ఉంది.
భారీ తీర ప్రాంత ఇసుక దిబ్బలు వాటి గమనానికి అడ్డుగా నిలుస్తున్నాయి.
ఏటవాలుగా, జారిపోయే ఇసుక వల్ల ఆ జంతువుల శక్తి అడుగు అడుగుకీ హరించిపోతోంది.
అవి మొత్తానికి గమ్యాన్ని చేరుకున్నాయి.
సముద్రము ఇంకా ఇసుక మేటలు కలిసే ఆ చోట తేమ ఏర్పడి మొదటి బహుమతిగా
వాటి చర్మం మీద ఘనీభవించి నీటి తుంపరులుగా మారగా అవి నాకుతూ దాహం తీర్చుకుంటాయి,
తీర ప్రదేశంలో అందమైన స్వర్గాన్ని ఈ తేమ సృష్టిస్తుంది.
ఇప్పటికి, ఈ గుంపు తినడానికి ఇక్కడ సరిపడ ఆహారం దొరుకుతుంది,
కానీ తరువాత ఇది ఎండిపోయాక, ఆ గుంపు మరొక చోటుకి వెళ్లిపోవలసి వస్తుంది,
అలా మరోసారి తమ మనుగడ కోసం తాపత్రయపడాల్సి వస్తుంది,
చరిత్రపూర్వ యుగపు ఎడారులలో.
తరువాయి భాగంలో,
ఈ భూమిపై జీవించిన అత్యంత విచిత్రమైన డైనోసార్స్.
ఒక అనాకారి, బాతు ముక్కు భారీ డైనోసార్ నీటి మడుగులలో మొక్కలను ఆహారంగా తీసుకుంటుంది.
మంచి నీరు అది పుట్టిన ప్రదేశం నుండి సముద్రం వరకూ ప్రవహించే మార్గంలో,
అది స్పృశించే అన్ని జీవరాశుల జీవితాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
కథల వెనుక శాస్త్రీయ మర్మాలని తెలుసుకోవడానికి,
మా షో పేజీని చూడండి.
తెలుగు అనువాదం: సతీశ్ కుమార్