1
00:00:11,678 --> 00:00:15,933
ĐƯỢC DẪN DẮT BỞI DAVID ATTENBOROUGH

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Chắc chắn một trong những loài động vật
đáng chú ý nhất từng tồn tại,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
và tất nhiên một trong những loài
nổi tiếng nhất, là khủng long.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Khủng long bạo chúa.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Một loài động vật kích thích
trí tưởng tượng của tất cả chúng ta.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Đó là loài động vật nào vậy?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Trông nó như thế nào? Nó sống ra sao?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Giờ đây, nghiên cứu khoa học
đã trả lời được những câu hỏi đó.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
Và không chỉ về Khủng long bạo chúa,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
mà còn các loài khác sống cùng với nó.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
Và công nghệ hình ảnh mới nhất
cho phép chúng ta tái tạo chúng.

12
00:01:01,937 --> 00:01:05,858
Trái đất, 66 triệu năm về trước.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Bầu trời
đầy những con vật khổng lồ biết bay.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
Dưới biển, những loài bò sát khổng lồ
tuần tra dưới vùng nước sâu.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
Còn trên mặt đất, mọi loài khủng long,

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
tất cả đang vật lộn để tồn tại.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Giờ đây chúng ta đã biết quá nhiều
về một thế giới do khủng long thống trị.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
Đây là câu chuyện của chúng.

19
00:01:55,490 --> 00:02:00,078
Hành Tinh Thời Tiền Sử

20
00:02:05,042 --> 00:02:09,253
NHỮNG BỜ BIỂN

21
00:02:09,338 --> 00:02:12,841
Những bờ biển phía nam
của vùng biển nội địa lớn

22
00:02:12,925 --> 00:02:14,927
chia cắt Bắc Mỹ.

23
00:02:23,268 --> 00:02:27,064
Và dấu vết của loài thú ăn thịt hàng đầu
trên đất liền.

24
00:02:32,569 --> 00:02:36,490
Một con Khủng long bạo chúa đang bơi.

25
00:02:39,826 --> 00:02:43,121
Xương rỗng chứa khí và chi sau rất khỏe

26
00:02:43,205 --> 00:02:46,375
khiến Khủng long bạo chúa
là những con vật bơi rất tốt.

27
00:02:52,381 --> 00:02:58,595
Đây là một con đực trưởng thành
với gia đình trẻ của nó.

28
00:03:02,224 --> 00:03:06,436
Con non giờ đây đã đủ lớn
để đi theo nó trong một hành trình

29
00:03:06,937 --> 00:03:10,941
tới một trong những hòn đảo ngoài khơi
tọa lạc gần bờ biển này.

30
00:03:34,423 --> 00:03:38,802
Đó là chuyến vượt biển đủ ngắn,
nhưng vẫn có thể nguy hiểm.

31
00:03:44,266 --> 00:03:45,684
Một con thương long.

32
00:03:45,767 --> 00:03:49,938
Một con thằn lằn biển khổng lồ
to gấp đôi khủng long bạo chúa

33
00:03:50,022 --> 00:03:52,441
và nặng hơn 15 tấn.

34
00:04:03,118 --> 00:04:05,579
Đó là con thú ăn thịt lớn nhất hành tinh.

35
00:04:13,754 --> 00:04:16,964
Thường thì rùa có trong
thực đơn của thương long.

36
00:04:19,301 --> 00:04:23,514
Nhưng con non này
sẽ là bữa ăn nhẹ đầy thích thú.

37
00:04:33,857 --> 00:04:36,527
Một con Khủng long bạo chúa trưởng thành,
kể cả ở dưới nước,

38
00:04:36,610 --> 00:04:39,279
vẫn có thể tự vệ rất hiệu quả.

39
00:04:43,784 --> 00:04:45,869
Nhưng con non phải ở gần.

40
00:05:30,330 --> 00:05:33,959
Khủng long bạo chúa
thường mất ít nhất hai phần ba

41
00:05:34,042 --> 00:05:38,172
số lượng ban đầu khoảng 15 con non
trong năm đầu tiên.

42
00:05:45,554 --> 00:05:48,182
Giờ chỉ còn bốn con.

43
00:05:57,733 --> 00:06:01,153
Hòn đảo này mang lại sự an toàn
và nguồn thức ăn đầy hứa hẹn.

44
00:06:02,070 --> 00:06:05,782
Loài rùa khổng lồ nặng hai tấn
đến đây làm tổ.

45
00:06:10,120 --> 00:06:12,789
Nhưng đây là con đã thu hút nó tới đây.

46
00:06:17,211 --> 00:06:21,131
Nó đã chết, khủng long bạo chúa
đã ngửi thấy mùi xác thối của nó.

47
00:06:32,976 --> 00:06:35,395
Nếu nó lật được cái xác lên,

48
00:06:35,479 --> 00:06:39,066
nó sẽ có khoảng 900kg thịt.

49
00:06:54,748 --> 00:06:58,544
Khủng long bạo chúa
có bộ hàm khỏe nhất trong tự nhiên.

50
00:07:00,671 --> 00:07:04,466
Và có thể cắn một lực hơn năm tấn.

51
00:07:06,426 --> 00:07:11,974
Con non đang rất muốn nếm thịt,
nhưng nó không cho ăn cùng.

52
00:07:12,558 --> 00:07:15,477
Đã đến lúc để chúng học cách tự săn mồi.

53
00:07:18,063 --> 00:07:21,108
Tuy nhiên, bờ biển này
trông không hứa hẹn lắm.

54
00:07:27,531 --> 00:07:31,910
Nhưng trời càng tối dần,
mọi thứ bắt đầu thay đổi.

55
00:07:38,000 --> 00:07:43,463
Rùa con bắt đầu nở từ dưới cát
và vội vã lao xuống biển.

56
00:07:55,225 --> 00:07:59,229
Khủng long bạo chúa con được đưa tới
địa điểm huấn luyện lí tưởng.

57
00:08:06,069 --> 00:08:10,073
Lũ rùa mới nở có kích thước hoàn hảo
để khủng long tập sự xử lý.

58
00:08:18,999 --> 00:08:22,961
Kẻ săn mồi nào tò mò
cũng được tưởng thưởng xứng đáng.

59
00:08:39,977 --> 00:08:42,397
Còn nhiều thứ để học.

60
00:08:55,619 --> 00:09:00,332
Và ở đây có đủ thức ăn
để đáp ứng cả khủng long bố mẹ và con.

61
00:09:09,633 --> 00:09:11,260
Còn nếu tình hình không ổn,

62
00:09:11,343 --> 00:09:14,721
ta lúc nào cũng có thể cướp bữa tối
của kẻ khác.

63
00:09:35,742 --> 00:09:37,035
Bên kia địa cầu,

64
00:09:37,119 --> 00:09:43,125
những vùng ven biển nông
bao phủ một khu vực gần 65 triệu km2.

65
00:09:43,208 --> 00:09:46,128
Còn lớn hơn cả lục địa lớn nhất rất nhiều.

66
00:09:48,172 --> 00:09:50,966
Điều đó, cùng với vùng biển đa dạng,

67
00:09:51,049 --> 00:09:53,677
biến chúng thành
môi trường sống cực kỳ quan trọng.

68
00:09:59,892 --> 00:10:02,102
Nơi nào đất liền gặp biển cả,

69
00:10:02,186 --> 00:10:06,607
chất dinh dưỡng nổi lên từ dưới biển sâu,
cung cấp một nguồn sống dồi dào.

70
00:10:09,359 --> 00:10:12,654
Vùng biển Bắc Đại Tây Dương
đặc biệt đa dạng,

71
00:10:12,738 --> 00:10:16,742
nơi những đàn cá lớn tiến lại gần bờ.

72
00:10:26,627 --> 00:10:32,341
Một loài phát triển mạnh ở những nơi đó
và tạo thành những đàn lớn.

73
00:10:37,513 --> 00:10:40,557
Loài bò sát bay. Dực long.

74
00:10:41,475 --> 00:10:46,355
Nơi đây, trên những bờ biển Bắc Phi,
chúng có bảy loài khác nhau.

75
00:10:49,149 --> 00:10:53,737
Chúng đến đây để ăn, nghỉ ngơi,
và nuôi con non của mình.

76
00:10:56,615 --> 00:11:00,410
Dực long thích nghi rất tốt
để sống trên mặt đất

77
00:11:00,494 --> 00:11:04,706
và không chỉ làm tổ ở đây
mà còn ở lại để bảo vệ đàn con.

78
00:11:09,962 --> 00:11:12,923
Và con non của chúng tất nhiên cần bảo vệ.

79
00:11:17,511 --> 00:11:20,556
Chiếc mỏ sắc nhọn như dao
của con Phosphatodraco.

80
00:11:28,063 --> 00:11:31,859
Một con thú ăn thịt cao hơn 2,7 m
ngang nhiên nhòm ngó khắp các đàn,

81
00:11:31,942 --> 00:11:35,529
tìm kiếm cơ hội
vồ được một con non khinh suất.

82
00:11:41,743 --> 00:11:45,914
Nhưng một vài loài dực long
sống trên mặt đất lại thích nghi kém hơn.

83
00:11:45,998 --> 00:11:49,459
Chúng có chiến lược làm tổ
hơi khác một chút.

84
00:11:52,421 --> 00:11:56,592
Chúng làm tổ ở nơi chúng sẽ
ít thu hút sự chú ý của thú săn mồi hơn.

85
00:11:57,968 --> 00:12:00,846
Những vách đá tách biệt như thế này
là lý tưởng.

86
00:12:03,432 --> 00:12:07,644
Trứng dực long dai như da
và rất dễ bị khô,

87
00:12:07,728 --> 00:12:09,938
nên chúng cần phải được phủ kín.

88
00:12:11,648 --> 00:12:15,861
Bên dưới đống tảo biển này,
có một thứ đang chuyển động.

89
00:12:22,159 --> 00:12:25,829
Con khủng long Alcione mới nở nhỏ xíu,
chỉ cao vài centimet

90
00:12:25,913 --> 00:12:28,207
và nặng chỉ hơn nửa lạng.

91
00:12:34,004 --> 00:12:37,424
Mẹ của chúng bỏ lại trứng ở đây
từ hai tháng trước.

92
00:12:51,522 --> 00:12:54,525
Gọi nhau đồng bộ với nở trứng.

93
00:12:55,567 --> 00:12:58,070
Tập trung thành bầy mới an toàn.

94
00:13:02,574 --> 00:13:05,452
Bản năng đầu tiên của chúng là leo trèo.

95
00:13:29,351 --> 00:13:33,272
Những con non mới nở từ hàng trăm cái tổ
tập trung trên đỉnh vách đá

96
00:13:33,355 --> 00:13:35,607
để chuẩn bị cho
chuyến bay đầu tiên của chúng.

97
00:13:44,116 --> 00:13:46,368
Nhưng cánh của chúng vẫn chưa mọc.

98
00:13:47,619 --> 00:13:51,039
Xương của ngón dài nâng đỡ màng cánh

99
00:13:51,123 --> 00:13:56,128
trước tiên phải thẳng và liền nhau,
và như thế sẽ mất vài giờ.

100
00:13:59,047 --> 00:14:00,841
Nhưng chúng không thể ở lại đây lâu.

101
00:14:08,307 --> 00:14:12,227
Xương của chúng cực kỳ nhẹ,
chứa đến 90% khí,

102
00:14:12,311 --> 00:14:15,772
và nhờ đó chúng không cần
mất quá nhiều công sức để bay.

103
00:14:18,609 --> 00:14:21,653
Kể cả như thế,
các chuyến tập bay là cần thiết.

104
00:14:23,030 --> 00:14:25,991
Sẽ chỉ có một cơ hội để làm cho đúng

105
00:14:26,074 --> 00:14:28,035
khi đến thời điểm cất cánh.

106
00:14:35,626 --> 00:14:39,463
Rìa vách đá tạo nên các dòng khí đi lên,
và chúng có thể hỗ trợ.

107
00:14:39,546 --> 00:14:43,675
Nên rất đáng khi tụ tập ở đó
theo hướng gió thịnh hành

108
00:14:43,759 --> 00:14:45,886
và bay về phía đất liền.

109
00:14:49,348 --> 00:14:52,559
Nhưng có vẻ như
không con nào sẵn sàng mạo hiểm.

110
00:14:59,650 --> 00:15:04,863
Cho tới khi, cuối cùng, một con non
truyền cảm hứng cho cả lũ bay lên.

111
00:15:44,778 --> 00:15:47,447
Chúng không bay đến bãi biển
và bầy của nó.

112
00:15:47,531 --> 00:15:52,035
Chúng cần bay đến khu rừng mờ sương
nằm ở phía xa xa.

113
00:16:00,752 --> 00:16:02,212
Con dực long Barbaridactylus.

114
00:16:02,921 --> 00:16:06,884
Những con dực long ăn thịt, hùng mạnh
thường bắt cá.

115
00:16:07,676 --> 00:16:10,637
Nhưng những con non mới nở
thì quá ngon lành không thể bỏ lỡ.

116
00:16:19,813 --> 00:16:24,902
Một cách để tránh được
là cụp cánh lại và hạ độ cao.

117
00:16:32,034 --> 00:16:35,996
Nhưng mất độ cao sẽ khiến chúng
khó bay được tới những khu rừng hơn.

118
00:17:13,116 --> 00:17:15,368
Và một cú hạ cánh khẩn cấp giữa bầy.

119
00:17:15,452 --> 00:17:18,497
Đó không phải chỗ
cho một con non mới nở đơn độc.

120
00:17:42,771 --> 00:17:46,608
Một kẻ sống sót may mắn
từ mẻ con non mới nở đầu tiên...

121
00:17:49,152 --> 00:17:51,446
vẫn đang bay đúng hướng.

122
00:18:10,465 --> 00:18:11,717
Nơi trú ẩn.

123
00:18:14,553 --> 00:18:18,932
Trong số những con non rời khỏi vách đá,
rất ít con bay xa được thế này.

124
00:18:21,810 --> 00:18:22,978
Nhưng đối với chúng,

125
00:18:23,061 --> 00:18:28,275
khu rừng này cho chúng nơi trú ẩn
và thức ăn mà một con dực long non cần.

126
00:18:30,986 --> 00:18:34,406
Trong năm năm tới,
đây sẽ là nhà của chúng.

127
00:18:35,616 --> 00:18:38,911
Sau đó, chúng sẽ đủ khôn lớn
để nhập đàn những con trưởng thành,

128
00:18:38,994 --> 00:18:41,872
bắt cá ngoài biển khơi.

129
00:18:52,424 --> 00:18:57,179
Vài động vật biển cả đời bắt cá ngoài khơi

130
00:18:57,262 --> 00:19:01,683
thỉnh thoảng phải ghé vào bờ biển
vì một mục đích đặc biệt.

131
00:19:03,477 --> 00:19:07,648
Ở vùng biển
ngoài lục địa chìm dưới nước Zealandia,

132
00:19:07,731 --> 00:19:10,234
một hành trình dài sắp đi đến hồi kết.

133
00:19:11,401 --> 00:19:13,737
Đây là loài thằn lằn cổ rắn,

134
00:19:13,820 --> 00:19:17,658
một loài bò sát biển rất lớn
dài khoảng chín mét.

135
00:19:24,873 --> 00:19:29,378
Con cái này được hộ tống bởi con nó,
khoảng sáu tháng tuổi.

136
00:19:34,258 --> 00:19:38,220
Nhiều nhất là hai năm một lần,
nó sẽ chỉ có một con non.

137
00:19:38,303 --> 00:19:39,930
Đó là một công sức lớn,

138
00:19:40,013 --> 00:19:44,101
và công sức gắn kết con mẹ
và con non rất quan trọng.

139
00:19:55,070 --> 00:20:00,075
Nó mang con nó đi theo
nhiều cây số tới vùng vịnh này.

140
00:20:12,129 --> 00:20:13,547
Và chúng không đơn độc.

141
00:20:14,131 --> 00:20:17,843
Thằn lằn cổ rắn đến đây
từ bên kia Nam Thái Bình Dương.

142
00:20:34,276 --> 00:20:39,990
Các con đực cũng tụ tập ở đây
để khoe mẽ với con cái.

143
00:20:46,872 --> 00:20:51,585
Nhưng tạm thời, tán tỉnh
không phải ưu tiên hàng đầu của con cái.

144
00:20:56,465 --> 00:21:00,552
Vịnh này có một thứ
mà rất ít vịnh khác có thể cung cấp.

145
00:21:17,194 --> 00:21:22,157
Những viên đá cuội
đặc biệt trơn nhẵn, cứng và tròn.

146
00:21:24,701 --> 00:21:29,289
Chúng bị mòn bởi chuyển động
của dòng nước, nhưng cũng khó tìm.

147
00:21:36,505 --> 00:21:40,008
Tuy nhiên, dưới vực ở đáy thác nước,

148
00:21:40,092 --> 00:21:41,593
có rất nhiều đá cuội.

149
00:21:41,677 --> 00:21:44,179
Thằn lằn cổ rắn có thể lựa chọn.

150
00:21:49,977 --> 00:21:52,271
Sau đó chúng làm một việc đáng chú ý.

151
00:21:52,938 --> 00:21:54,273
Chúng nuốt đá cuội.

152
00:21:56,149 --> 00:22:01,697
Chúng cần đá để vừa làm bì
vừa làm sỏi dạ dày.

153
00:22:01,780 --> 00:22:05,576
Sỏi dạ dày sẽ ở lại trong dạ dày của chúng

154
00:22:05,659 --> 00:22:07,995
để nghiền thức ăn chưa được nhai.

155
00:22:16,295 --> 00:22:17,546
Đối với một con nhỏ,

156
00:22:17,629 --> 00:22:21,300
học nuốt đá cuội lần đầu
không phải điều dễ dàng.

157
00:22:22,342 --> 00:22:24,386
Cần phải tập một chút.

158
00:22:27,347 --> 00:22:32,978
Nhưng đó cũng là cơ hội để mẹ nó tìm được
bạn tình thích hợp trong số những con đực.

159
00:23:13,894 --> 00:23:17,272
Con non cuối cùng cũng nuốt thành công.

160
00:23:22,611 --> 00:23:25,155
Giờ đây, nó sẽ nuốt càng nhiều càng tốt.

161
00:23:25,239 --> 00:23:29,284
Và lớn lên, nó sẽ trở lại đây
để nuốt nhiều hơn nữa.

162
00:23:35,874 --> 00:23:39,002
Đã đến lúc gia đình này rời khỏi bờ biển

163
00:23:39,086 --> 00:23:41,338
để quay lại biển cả kiếm ăn.

164
00:23:41,421 --> 00:23:43,799
Và đối với con thằn lằn cổ rắn non này,

165
00:23:43,882 --> 00:23:47,427
đó là một bước quan trọng
trên con đường trưởng thành.

166
00:23:58,438 --> 00:23:59,731
Ở miền Nam châu Âu,

167
00:23:59,815 --> 00:24:02,693
nơi Đại Tây Dương gặp Biển Tethys,

168
00:24:02,776 --> 00:24:06,613
sự sống ven biển có lẽ
đã đạt tới mức độ đa dạng nhất.

169
00:24:08,991 --> 00:24:13,328
Mực nước biển tăng có nghĩa là
có vô số các hòn đảo chìm bên dưới

170
00:24:13,412 --> 00:24:16,832
được phủ lên bởi bọt biển, trai và san hô.

171
00:24:26,967 --> 00:24:31,221
San hô tận dụng ánh nắng
ở những chỗ nông này,

172
00:24:31,305 --> 00:24:35,225
hình thành mối liên kết với tảo
mọc bên trong các mô của nó.

173
00:24:43,901 --> 00:24:48,530
Chúng thu thập các phân tử thức ăn nhỏ xíu
trôi nổi trên các dòng hải lưu.

174
00:25:05,088 --> 00:25:09,551
Vô số thủy sinh vật như thế làm thành
lớp vỏ ngoài cho tảng đá cứng này.

175
00:25:14,348 --> 00:25:18,352
Nhưng một tảng đá ở đây
lại trơ trụi một cách kinh ngạc.

176
00:25:21,522 --> 00:25:25,526
Bên kia là dốc thẳng đứng và biển sâu,

177
00:25:25,609 --> 00:25:28,237
có những kẻ ăn thịt dưới biển...

178
00:25:43,877 --> 00:25:47,506
và là mối nguy đối với
những con cá rạn san hô bất cẩn.

179
00:26:14,616 --> 00:26:18,996
Nhưng con cá xương này
chẳng biết sợ là gì.

180
00:26:20,289 --> 00:26:24,710
Đây là thương long Hoffman, kẻ ăn thịt
nguy hiểm chết người của đại dương.

181
00:26:25,294 --> 00:26:29,173
Nhưng nó đến đây không phải để ăn thịt.
Nó đến để được rửa sạch.

182
00:26:34,845 --> 00:26:40,475
Thương long là loài thằn lằn khổng lồ
và vừa có lưỡi hình chạc của thằn lằn,

183
00:26:40,559 --> 00:26:44,396
vừa có màu da sặc sỡ của thằn lằn
trong suốt mùa giao phối.

184
00:26:47,065 --> 00:26:50,569
Giờ là lúc lột bỏ tấm da cũ.

185
00:27:02,372 --> 00:27:04,333
Và khi ta cần trông đẹp mã nhất,

186
00:27:04,416 --> 00:27:08,045
thì chỉ có lột da toàn thân
mới có thể đáp ứng được.

187
00:27:18,931 --> 00:27:23,352
Tôm cá rỉa vảy rụng từ thân của nó.

188
00:27:39,159 --> 00:27:43,789
Nghỉ ngơi trên mặt nước cho phép
con thằn lằn vượt biển, hít thở ôxy này

189
00:27:43,872 --> 00:27:46,083
lấp đầy lá phổi của nó,

190
00:27:47,417 --> 00:27:49,795
và thư giãn.

191
00:28:06,895 --> 00:28:08,105
Một đối thủ.

192
00:28:08,188 --> 00:28:10,899
Một con đực non nớt hơn,
thách thức tranh giành lãnh thổ này.

193
00:28:37,092 --> 00:28:40,637
Con đực già nặng hơn, hơn 15 tấn.

194
00:28:40,721 --> 00:28:43,140
Nhưng đối thủ của nó nhanh nhẹn hơn.

195
00:28:56,612 --> 00:29:01,200
Khi chúng cân sức như thế,
những trận chiến này có thể chí tử.

196
00:29:03,577 --> 00:29:07,456
Thương long đã được phát hiện
với những chiếc răng gãy của các đối thủ

197
00:29:07,539 --> 00:29:09,333
cắm vào sọ của chúng.

198
00:29:16,465 --> 00:29:18,550
Con đực già này tranh thủ hít một hơi.

199
00:29:26,558 --> 00:29:28,894
Nó hiện đang có lợi thế.

200
00:29:34,024 --> 00:29:37,444
Lôi đối thủ của mình xuống,
nó có thể dìm chết đối thủ.

201
00:30:24,283 --> 00:30:26,827
Con đực già này đã thắng.

202
00:30:27,661 --> 00:30:31,915
Ít nhất, rạn san hô này
tạm thời vẫn là lãnh thổ của nó.

203
00:30:40,174 --> 00:30:44,928
Trăng lưỡi liềm ngoài khơi biển Bắc Mỹ.

204
00:30:49,641 --> 00:30:56,064
Những đêm tối, lặng gió sau đó tạo nên
một hiện tượng vừa đẹp vừa hiếm thấy.

205
00:31:04,740 --> 00:31:08,785
Tối nay, kể cả dưới biển sâu
vẫn có ánh sáng.

206
00:31:21,798 --> 00:31:25,844
Cúc đá sáng rực nổi lên từ vực sâu.

207
00:31:34,770 --> 00:31:38,899
Cúc đá là động vật thân mềm,
cùng họ với bạch tuộc và mực.

208
00:31:39,608 --> 00:31:43,904
Những con động vật thân mềm này
không lớn hơn bàn tay người.

209
00:31:52,120 --> 00:31:55,874
Trong nhiều tuần,
chúng đã tụ lại ở những vùng biển sâu.

210
00:32:02,339 --> 00:32:06,802
Dưới biển sâu, ánh sáng này có thể giúp
nhử sinh vật trôi nổi làm thức ăn.

211
00:32:07,511 --> 00:32:10,973
Nhưng tối nay,
chúng phục vụ mục đích khác.

212
00:32:13,600 --> 00:32:17,062
Chúng bị hút lên mặt nước để giao phối.

213
00:32:17,145 --> 00:32:21,108
Và chẳng mấy chốc,
mỗi đàn cá lớn sẽ có hàng nghìn con.

214
00:32:34,288 --> 00:32:39,710
Cá nọ kích thích cá kia,
tạo ra những làn sóng phát quang sinh học.

215
00:32:49,052 --> 00:32:51,680
Chúng có hệ thần kinh phức tạp,

216
00:32:51,763 --> 00:32:55,225
điều khiển những tế bào sản sinh ánh sáng
được gọi là photocyte.

217
00:33:04,193 --> 00:33:09,072
Những con đực chen lấn tranh chỗ
quanh những con cái to hơn.

218
00:33:10,616 --> 00:33:16,580
Những thể hiện từ màn phô trương của chúng
cho nó biết đâu là bạn tình khỏe nhất.

219
00:33:21,460 --> 00:33:25,923
Khi các cặp quấn lấy nhau,
chúng kết hợp màn trình diễn ánh sáng.

220
00:33:32,554 --> 00:33:37,017
Nếu con đực không khớp nhịp chính xác
với con cái, con đực sẽ bị từ chối.

221
00:33:42,105 --> 00:33:44,316
Nhưng đã có sự đồng bộ hoàn hảo.

222
00:33:47,694 --> 00:33:51,949
Cặp này giờ đây sẽ đẻ trứng
và giúp sản sinh thế hệ tiếp theo.

223
00:33:57,412 --> 00:33:58,997
Sau khi thụ tinh,

224
00:33:59,081 --> 00:34:02,668
con cái tới những vùng biển nông
để đẻ trứng.

225
00:34:11,552 --> 00:34:13,679
Như với phần lớn
các loài động vật thân mềm,

226
00:34:13,762 --> 00:34:17,181
sinh sản là màn cuối cùng
trong cuộc đời ngắn ngủi của chúng.

227
00:34:22,813 --> 00:34:27,067
Đến sáng, những ánh sáng này
sẽ lập lòe và chết đi.

228
00:34:37,452 --> 00:34:41,456
Đêm kỳ diệu này
sẽ là đêm cuối cùng của nó.

229
00:34:54,553 --> 00:34:58,932
Khắp địa cầu,
bờ biển cung cấp một nơi lý tưởng

230
00:34:59,016 --> 00:35:04,855
cho vô số động vật giao phối,
nuôi con non, và kiếm ăn.

231
00:35:11,945 --> 00:35:14,406
Trở lại vùng biển nông Zealandia,

232
00:35:15,324 --> 00:35:19,119
những đàn lớn thằn lằn cổ rắn
tập trung lại với nhau.

233
00:35:33,967 --> 00:35:39,515
Chúng tự đẩy mình bằng cả bốn vây
và gần như đi lại dễ dàng

234
00:35:39,598 --> 00:35:42,976
để tìm những đàn cá lớn
tụ cả về đây vào mùa hè.

235
00:35:44,895 --> 00:35:47,814
Thỉnh thoảng,
chúng lại ngoi lên mặt nước để hít thở

236
00:35:47,898 --> 00:35:51,235
trước khi tiếp tục chuyến bơi dưới nước.

237
00:36:00,035 --> 00:36:04,414
Nhưng một con cái không bơi
với vẻ duyên dáng như thường lệ.

238
00:36:05,666 --> 00:36:10,879
Nó và con non hai tuổi của nó
đang tụt lại sau cả đàn.

239
00:36:14,800 --> 00:36:17,636
Nó đang di chuyển thật nặng nề.

240
00:36:20,055 --> 00:36:23,183
Và điều đó không phải là không bị để ý.

241
00:36:26,353 --> 00:36:29,982
Một kẻ săn mồi chết chóc, Kaikaifilu.

242
00:36:35,821 --> 00:36:39,950
Con cái có vẻ gây chú ý này
là một mục tiêu đầy cám dỗ.

243
00:36:43,662 --> 00:36:47,332
Lặn xuống vùng biển sâu hơn
có thể khiến nó đỡ bị tổn thương hơn.

244
00:36:53,172 --> 00:36:57,718
Đối với con non, cố gắng đánh lạc hướng
thương long là một trò chơi nguy hiểm.

245
00:36:59,636 --> 00:37:01,805
Nhưng nó đang câu giờ.

246
00:37:07,269 --> 00:37:10,731
Con mẹ và con non không hoàn toàn đơn độc.

247
00:37:21,491 --> 00:37:23,952
Những cá thể này có thể can thiệp,

248
00:37:24,036 --> 00:37:28,624
và đuổi con Kaikaifilu đi
là điều có lợi cho cả đàn.

249
00:37:53,148 --> 00:37:57,694
Đây là lý do con cái có vẻ lo lắng.

250
00:37:58,737 --> 00:38:00,280
Nó đang có thai.

251
00:38:24,847 --> 00:38:28,600
Còn bây giờ, sau một năm rưỡi mang thai,

252
00:38:29,476 --> 00:38:30,769
một con thằn lằn cổ rắn con ra đời.

253
00:38:36,859 --> 00:38:41,697
Dài hơn ba mét,
gần bằng một nửa chiều dài của mẹ nó.

254
00:38:42,364 --> 00:38:45,617
Một trong những con thằn lằn cổ rắn con
lớn nhất mọi thời đại.

255
00:38:53,667 --> 00:38:58,547
Nó cần ngoi lên mặt nước
để hít hơi thở đầu tiên của mình.

256
00:39:19,776 --> 00:39:24,156
Con thằn lằn cổ rắn non này
có thể sống 80 năm.

257
00:39:26,200 --> 00:39:28,911
Giờ đây, được gia đình hỗ trợ,

258
00:39:28,994 --> 00:39:31,997
nó có thể chiếm lĩnh vị trí
là thú ăn thịt...

259
00:39:35,083 --> 00:39:37,961
ở một trong những môi trường sống
đa dạng nhất Trái đất,

260
00:39:39,087 --> 00:39:44,009
những vùng biển quanh các bờ biển
của hành tinh thời tiền sử.

261
00:39:59,233 --> 00:40:01,777
Tập tiếp theo
trong Hành Tinh Thời Tiền Sử,

262
00:40:01,860 --> 00:40:07,241
khủng long khổng lồ đấu vật
tranh giành bạn tình trên sa mạc nóng rẫy.

263
00:40:08,200 --> 00:40:09,618
Và bên kia địa cầu,

264
00:40:09,701 --> 00:40:14,540
các chuyên gia xuất sắc
phải dùng đến mọi mưu mẹo để tồn tại

265
00:40:14,623 --> 00:40:17,835
ở những nơi khó trú ngụ nhất Trái đất.

266
00:40:18,836 --> 00:40:21,880
Để khám phá khoa học
phía sau những câu chuyện này,

267
00:40:21,964 --> 00:40:26,426
hãy vào trang web của chương trình
Hành Tinh Thời Tiền Sử.

268
00:41:54,473 --> 00:41:56,475
Biên dịch: Ngan Tran