1
00:00:11,678 --> 00:00:15,933
DAVID ATTENBOROUGH SUNAR

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Elbette şimdiye dek var olmuş
en dikkat çekici

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
ve kesinlikle en ünlü hayvanlardan biri
dinozordur.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Tyrannosaurus rex.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Hepimizin hayal gücünü ateşleyen
bir hayvan.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Nasıl bir hayvandı?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Neye benziyordu? Nasıl yaşardı?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Artık bilimsel araştırmalar
bu tür soruları cevapladı

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
ve sadece T. rex değil,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
onunla yaşayan
diğer türler hakkındaki soruları da

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
ve en yeni görüntüleme teknolojileri
onları canlandırmamızı sağlıyor.

12
00:01:01,937 --> 00:01:05,858
Dünya gezegeni, 66 milyon yıl önce.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Gökler uçan devlerle dolu.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
Denizlerde canavar sürüngenler
derinlerde devriye geziyor

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
ve karada her türden dinozor

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
hayatta kalma mücadelesi veriyor.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Dinozorların hâkimiyetindeki
dünya hakkında artık çok şey biliyoruz.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
Bu onların hikâyesi.

19
00:02:05,042 --> 00:02:09,253
Kıyılar

20
00:02:09,338 --> 00:02:14,927
Kuzey Amerika'yı bölen
büyük iç denizin güney kıyıları

21
00:02:23,268 --> 00:02:27,064
ve karanın en tepedeki avcısının izleri.

22
00:02:32,569 --> 00:02:36,490
Bir Tyrannosaurus rex yüzüyor.

23
00:02:39,826 --> 00:02:43,121
Boş, hava dolu kemikleri
ve güçlü arka uzuvları

24
00:02:43,205 --> 00:02:46,375
T. rex'i çok etkili bir yüzücü yapar.

25
00:02:52,381 --> 00:02:58,595
Bu, genç ailesiyle gezen
yetişkin bir erkek.

26
00:03:02,224 --> 00:03:06,436
Yavruları artık bu sahilin kıyısındaki
çok sayıda adaya doğru

27
00:03:06,937 --> 00:03:10,941
çıktığı yolculukta
onu izleyebilecek yaşa geldi.

28
00:03:34,423 --> 00:03:38,802
Yeterince kısa bir geçiş
ama yine de tehlikeli olabilir.

29
00:03:44,266 --> 00:03:45,684
Bir mosasaur.

30
00:03:45,767 --> 00:03:49,938
Bir tyrannosaur'dan iki kat iri
ve 15 tondan ağır

31
00:03:50,022 --> 00:03:52,441
dev bir deniz kertenkelesi.

32
00:04:03,118 --> 00:04:05,579
Gezegendeki en iri avcı.

33
00:04:13,754 --> 00:04:16,964
Mosasaur'un menüsünde
normalde kaplumbağalar olur

34
00:04:19,301 --> 00:04:23,514
ama bu sürü de hoş bir atıştırmalık olur.

35
00:04:33,857 --> 00:04:36,527
Yetişkin bir T. rex suda bile

36
00:04:36,610 --> 00:04:39,279
kendisini
çok etkili biçimde savunabilirdi…

37
00:04:43,784 --> 00:04:45,869
…ama küçükler yakınında kalmalı.

38
00:05:30,330 --> 00:05:33,959
Tyrannosaurus rex'ler ilk yılda
sayısı 15 civarında olan

39
00:05:34,042 --> 00:05:38,172
orijinal sürülerinin
en az üçte ikisini sıklıkla kaybederler.

40
00:05:45,554 --> 00:05:48,182
Artık sadece dört yavru kaldı.

41
00:05:57,733 --> 00:06:01,153
Ada güvenlik ve yiyecek ihtimali sunuyor.

42
00:06:02,070 --> 00:06:05,782
İki tonluk dev kaplumbağalar
yumurtlamaya geldi…

43
00:06:10,120 --> 00:06:12,789
…ama onu buraya çeken kaplumbağa bu.

44
00:06:17,211 --> 00:06:21,131
Ölmüş ve tyrannosaur
çürüyen cesedinin kokusunu aldı.

45
00:06:32,976 --> 00:06:35,395
Yumuşak karnına ulaşabilirse

46
00:06:35,479 --> 00:06:39,066
900 kilodan fazla yenecek ete erişecek.

47
00:06:54,748 --> 00:06:58,544
T. rex doğadaki en güçlü çeneye sahip…

48
00:07:00,671 --> 00:07:04,466
…ve beş tonun üstünde bir güçle
ısırabilir.

49
00:07:06,426 --> 00:07:11,974
Küçükler tatmaya çok istekli
ama paylaşmıyor.

50
00:07:12,558 --> 00:07:15,477
Kendi kendilerine avlanmayı
öğrenmelerinin vakti geldi…

51
00:07:18,063 --> 00:07:21,108
…ama kumsal pek umut verici görünmüyor…

52
00:07:27,531 --> 00:07:31,910
…ama akşam yaklaşırken
durum değişmeye başlıyor.

53
00:07:38,000 --> 00:07:43,463
Bebek kaplumbağalar kumun içinde
yumurtadan çıkıp denize gitmeye başlıyor.

54
00:07:55,225 --> 00:07:59,229
Genç T. rex'ler
ideal bir eğitim alanına getirildi.

55
00:08:06,069 --> 00:08:10,073
Yumurtadan çıkan kaplumbağalar
tam acemilerin baş edebileceği boyda.

56
00:08:18,999 --> 00:08:22,961
Bir avcının meraklı olması faydalıdır.

57
00:08:39,977 --> 00:08:42,397
Öğrenecek çok şey var…

58
00:08:55,619 --> 00:09:00,332
…ve burada hem babayı hem de yavruları
tatmin edecek kadar yiyecek var.

59
00:09:09,633 --> 00:09:11,260
Hem başarısız olursanız

60
00:09:11,343 --> 00:09:14,721
başkasının yemeğini çalabilirsiniz.

61
00:09:35,742 --> 00:09:37,035
Küre çapında

62
00:09:37,119 --> 00:09:43,125
bu sığ kıyı denizleri 40 milyon
kilometreden uzun bir alanı kaplıyor.

63
00:09:43,208 --> 00:09:46,128
En büyük kıtadan bile çok daha büyük.

64
00:09:48,172 --> 00:09:50,966
Bu, suların zenginlikleriyle birleşince

65
00:09:51,049 --> 00:09:53,677
denizleri çok önemli bir habitat
hâline getiriyor.

66
00:09:59,892 --> 00:10:02,102
Karanın denizle birleştiği her yerde

67
00:10:02,186 --> 00:10:06,607
besin maddeleri derinlerden yükselip
canlı sayısının artmasını sağlıyor.

68
00:10:09,359 --> 00:10:12,654
Büyük balık sürülerinin kıyıya yaklaştığı

69
00:10:12,738 --> 00:10:16,742
burada, Kuzey Atlantik'te özellikle yoğun.

70
00:10:26,627 --> 00:10:32,341
Bir tür hayvan böyle yerlerde serpiliyor
ve çok büyük koloniler kuruyor.

71
00:10:37,513 --> 00:10:40,557
Uçan sürüngenler. Pterosaur'lar.

72
00:10:41,475 --> 00:10:46,355
Burada, Kuzey Afrika sahillerinde
yedi farklı türleri var.

73
00:10:49,149 --> 00:10:53,737
Buraya beslenmeye, dinlenmeye
ve yavrularını yetiştirmeye geliyorlar.

74
00:10:56,615 --> 00:11:00,410
Tethydraco'lar yerde zaman geçirmeye
iyi uyum sağlamıştır

75
00:11:00,494 --> 00:11:04,706
ve yuvalarını burada kurmakla kalmaz,
sürülerini korumak için de kalırlar…

76
00:11:09,962 --> 00:11:12,923
…ve yavrularının
kesinlikle korunmaya ihtiyacı var.

77
00:11:17,511 --> 00:11:20,556
Phosphatodraco'nun kama gagası.

78
00:11:28,063 --> 00:11:31,859
İki metre 70 santimlik avcı
sinsice bu kolonilerde gezip

79
00:11:31,942 --> 00:11:35,529
korunmayan bir yavruyu kapma şansı arıyor

80
00:11:41,743 --> 00:11:45,914
ama bazı pterosaur türleri
kara hayatına daha az uyum sağlamıştır.

81
00:11:45,998 --> 00:11:49,459
Biraz farklı bir
yuva kurma stratejileri vardır.

82
00:11:52,421 --> 00:11:56,592
Yuvalarını avcıların dikkatini
daha az çekecekleri yerlere kurarlar.

83
00:11:57,968 --> 00:12:00,846
Yalıtılmış uçurumlar idealdir.

84
00:12:03,432 --> 00:12:07,644
Pterosaur yumurtaları derimsi olur
ve kolayca kuruyabilirler,

85
00:12:07,728 --> 00:12:09,938
bu yüzden de üstlerinin örtülmesi gerekir.

86
00:12:11,648 --> 00:12:15,861
Bu yosun yığının altında
bir şey kıpırdanıyor.

87
00:12:22,159 --> 00:12:25,829
Sadece birkaç santim boyunda
ve ağırlığı 50 gramdan az

88
00:12:25,913 --> 00:12:28,207
bir Alcione yavrusu.

89
00:12:34,004 --> 00:12:37,424
Anneleri yumurtaları
iki ay kadar önce buraya bıraktı.

90
00:12:51,522 --> 00:12:54,525
Birbirlerine seslenmeleri
yumurtadan çıkmalarını senkronize ediyor.

91
00:12:55,567 --> 00:12:58,070
Birlikten güç doğar.

92
00:13:02,574 --> 00:13:05,452
İlk içgüdüleri tırmanmak.

93
00:13:29,351 --> 00:13:33,272
Yüzlerce yuvada yumurtadan çıkan yavrular
ilk uçuşlarına hazırlanmak için

94
00:13:33,355 --> 00:13:35,607
uçurumun tepesinde toplanıyor

95
00:13:44,116 --> 00:13:46,368
ama kanatları hâlâ gelişmemiş.

96
00:13:47,619 --> 00:13:51,039
Kanat zarlarını destekleyen
uzun parmağın kemikleri

97
00:13:51,123 --> 00:13:56,128
düzelip birbirine kilitlenmeli
ve bu birkaç saat sürecek…

98
00:13:59,047 --> 00:14:00,841
…ama uzun süre burada kalamazlar.

99
00:14:08,307 --> 00:14:12,227
Kemikleri aşırı derecede hafif
ve neredeyse yüzde 90'ı havadır

100
00:14:12,311 --> 00:14:15,772
ve bu da havalanmak için gereken çabayı
çok kolaylaştırıyor.

101
00:14:18,609 --> 00:14:21,653
Öyle bile olsa test uçuşları gereklidir.

102
00:14:23,030 --> 00:14:25,991
Kalkma vakti geldiğinde
doğrusunu yapmaları için

103
00:14:26,074 --> 00:14:28,035
tek bir şansları olacak.

104
00:14:35,626 --> 00:14:39,463
Uçurumun kenarı yukarı yönlü hava akımı
yaratıyor ve bunun faydası olabilir.

105
00:14:39,546 --> 00:14:43,675
Bu yüzden burada toplanıp hâkim rüzgârlara

106
00:14:43,759 --> 00:14:45,886
ve ana karaya doğru dönmek faydalı…

107
00:14:49,348 --> 00:14:52,559
…ama hiçbiri tehlikeyi göze almaya
pek hazır görünmüyor.

108
00:14:59,650 --> 00:15:04,863
Ta ki sonunda
bir yavru hepsini yola çıkarana dek.

109
00:15:44,778 --> 00:15:47,447
Kumsala ve oradaki koloniye gitmiyorlar.

110
00:15:47,531 --> 00:15:52,035
Kumsalın ardındaki
sisli ormana gitmeleri gerek.

111
00:16:00,752 --> 00:16:02,212
Barbaridactylus.

112
00:16:02,921 --> 00:16:06,884
Normalde balık yakalayan
güçlü, avcı pterosaur'lar

113
00:16:07,676 --> 00:16:10,637
ama yavrular kaçırılmayacak kadar güzel.

114
00:16:19,813 --> 00:16:24,902
Kaçınma manevrası yapmanın bir yolu
sadece kanatlarını kapatıp düşmek…

115
00:16:32,034 --> 00:16:35,996
…ama yükseklik kaybetmeleri
ormanlara ulaşmalarını zorlaştıracak.

116
00:17:13,116 --> 00:17:15,368
Koloniye mecburi iniş.

117
00:17:15,452 --> 00:17:18,497
Burası yalnız bir yavruya göre değil.

118
00:17:42,771 --> 00:17:46,608
İlk yavru dalgasından
hayatta kalan şanslı biri…

119
00:17:49,152 --> 00:17:51,446
…hâlâ doğru yönde ilerliyor.

120
00:18:10,465 --> 00:18:11,717
Sığınak.

121
00:18:14,553 --> 00:18:18,932
Uçurumdan ayrılan yavruların çok azı
bu kadar ilerleyebilir…

122
00:18:21,810 --> 00:18:22,978
…ama onlar için

123
00:18:23,061 --> 00:18:28,275
orman genç bir pterosaur'un ihtiyacı olan
tüm barınak ve besini sağlıyor.

124
00:18:30,986 --> 00:18:34,406
Gelecek birkaç yıl boyunca
burası yuvaları olacak.

125
00:18:35,616 --> 00:18:38,911
Sonra açık denizde
balık yakalayan yetişkinlere

126
00:18:38,994 --> 00:18:41,872
katılabilecek kadar iri olacaklar.

127
00:18:52,424 --> 00:18:57,179
Tüm hayatlarını denizde balık avlayarak
geçiren bazı deniz hayvanları

128
00:18:57,262 --> 00:19:01,683
çok özel bir amaç için
zaman zaman kıyıya gelmek zorunda.

129
00:19:03,477 --> 00:19:07,648
Batan kıta Zealandia'nın açıklarında

130
00:19:07,731 --> 00:19:10,234
uzun bir yolculuk sona ermek üzere.

131
00:19:11,401 --> 00:19:13,737
Bunlar tuarangisaur'lar,

132
00:19:13,820 --> 00:19:17,658
neredeyse dokuz metre boyunda,
çok büyük deniz sürüngenleri.

133
00:19:24,873 --> 00:19:29,378
Dişinin yanında altı aylık yavrusu var.

134
00:19:34,258 --> 00:19:38,220
Aşağı yukarı her iki yılda bir
en fazla bir yavrusu olacak.

135
00:19:38,303 --> 00:19:39,930
Büyük bir yatırım

136
00:19:40,013 --> 00:19:44,101
ve bu yüzden anneyle yavru arasındaki
bağın büyük önemi var.

137
00:19:55,070 --> 00:20:00,075
Genç yavrusunu kilometrelerce yoldan
özellikle bu körfeze getirdi…

138
00:20:12,129 --> 00:20:13,547
…ve yalnız değiller.

139
00:20:14,131 --> 00:20:17,843
Tuarangisaur'lar buraya
Güney Pasifik'i geçerek gelir.

140
00:20:34,276 --> 00:20:39,990
Erkekler de dişilerin ilgisini çekmek için
burada toplanır…

141
00:20:46,872 --> 00:20:51,585
…ama şimdilik dişinin önceliği
kur yapmak değil.

142
00:20:56,465 --> 00:21:00,552
Bu körfezde
başka çok yerde olan bir şey var.

143
00:21:17,194 --> 00:21:22,157
Buradaki çakıllar oldukça pürüzsüz,
sert ve yuvarlak.

144
00:21:24,701 --> 00:21:29,289
Nehir suyunun hareketiyle aşınmışlar
ama onları bulmak zor…

145
00:21:36,505 --> 00:21:40,008
…ama burada, şelalenin dibindeki gölde

146
00:21:40,092 --> 00:21:41,593
çok sayıda çakıl var

147
00:21:41,677 --> 00:21:44,179
ve tuarangisaur'lar
istediklerini seçebilirler.

148
00:21:49,977 --> 00:21:52,271
Sonra çok dikkat çekici
bir şey yapıyorlar.

149
00:21:52,938 --> 00:21:54,273
Onları yutuyorlar.

150
00:21:56,149 --> 00:22:01,697
Taşlara hem safra olarak
hem de taşlıkları için ihtiyaçları var.

151
00:22:01,780 --> 00:22:05,576
Taşlar midelerinde kalarak

152
00:22:05,659 --> 00:22:07,995
çiğnenmemiş besinleri ezecekler.

153
00:22:16,295 --> 00:22:17,546
Bir yavru için

154
00:22:17,629 --> 00:22:21,300
ilk seferde taşları yutmayı öğrenmek
kolay değil.

155
00:22:22,342 --> 00:22:24,386
Biraz çalışmak gerekiyor…

156
00:22:27,347 --> 00:22:32,978
…ama bu, annesi için erkekler arasından
uygun bir eş bulmak için de bir fırsat.

157
00:23:13,894 --> 00:23:17,272
Yavru en sonunda başarıyor.

158
00:23:22,611 --> 00:23:25,155
Şimdi olabildiğince çok taş yutacak

159
00:23:25,239 --> 00:23:29,284
ve büyüdükçe daha fazla yutmak için
buraya dönecek.

160
00:23:35,874 --> 00:23:41,338
Ailenin kıyıdan ayrılıp beslenmek için
denize dönme vakti geldi

161
00:23:41,421 --> 00:23:43,799
ve genç tuarangisaur için

162
00:23:43,882 --> 00:23:47,427
bu, yetişkinlik yolunda önemli bir adım.

163
00:23:58,438 --> 00:23:59,731
Güney Avrupa'da,

164
00:23:59,815 --> 00:24:02,693
Atlantik'in
büyük Tetis Denizi'yle buluştuğu yerde

165
00:24:02,776 --> 00:24:06,613
kıyı hayatı
belki de en büyük çeşitliliğe ulaşıyor.

166
00:24:08,991 --> 00:24:13,328
Yükselen deniz seviyesi
sünger, istiridye ve mercanla kaplı

167
00:24:13,412 --> 00:24:16,832
yüzlerce adanın deniz seviyesinin
altında olduğu anlamına geliyor.

168
00:24:26,967 --> 00:24:31,221
Mercanlar bu sığ sularda
güneş ışığından faydalanarak

169
00:24:31,305 --> 00:24:35,225
dokularının içinde yetişen yosunlarla
ortaklıklar kurarlar.

170
00:24:43,901 --> 00:24:48,530
Okyanus akıntılarında süzülen
küçük yiyecek parçacıklarını toplarlar.

171
00:25:05,088 --> 00:25:09,551
Çok sayıda deniz yaratığı
bu kayaları kaplar…

172
00:25:14,348 --> 00:25:18,352
…ama buradaki bir kaya
şaşırtıcı derecede çıplak görünüyor.

173
00:25:21,522 --> 00:25:25,526
Ardında dik bir uçurum ve açık deniz var,

174
00:25:25,609 --> 00:25:28,237
okyanus avcılarının yuvası…

175
00:25:43,877 --> 00:25:47,506
…ve ihtiyatsız resif balıkları için
tehlike…

176
00:26:14,616 --> 00:26:18,996
…ama bu pycnodont balığının
korkmasına gerek yok.

177
00:26:20,289 --> 00:26:24,710
Bu Hoffman mosasaur'u,
okyanusun en ölümcül avcısı

178
00:26:25,294 --> 00:26:29,173
ama buraya beslenmeye gelmedi.
Temizlenmeye geldi.

179
00:26:34,845 --> 00:26:40,475
Mosasaur'lar dev kertenkelelerdir
ve hem çatallı kertenkele dilleri vardır

180
00:26:40,559 --> 00:26:44,396
hem de çiftleşme döneminde derileri
kertenkelelerinki gibi renklenir.

181
00:26:47,065 --> 00:26:50,569
Şimdi eski deriyi atma vakti…

182
00:27:02,372 --> 00:27:04,333
…ve çok güzel görünmeniz gerektiğinde

183
00:27:04,416 --> 00:27:08,045
tüm vücudunuzun
temizlenmesinden azı yetmez.

184
00:27:18,931 --> 00:27:23,352
Balıklar ve karidesler
vücudundan dökülen pulları toplar.

185
00:27:39,159 --> 00:27:43,789
Yüzeyde dinlenmesi bu denize açılan,
hava soluyan kertenkelenin

186
00:27:43,872 --> 00:27:46,083
ciğerlerini doldurup

187
00:27:47,417 --> 00:27:49,795
gevşemesini sağlar.

188
00:28:06,895 --> 00:28:08,105
Bir rakip.

189
00:28:08,188 --> 00:28:10,899
Genç bir erkek,
bölgesi için ona meydan okuyor.

190
00:28:37,092 --> 00:28:40,637
Yaşlı erkek daha ağır, 15 ton

191
00:28:40,721 --> 00:28:43,140
ama rakibi daha çevik.

192
00:28:56,612 --> 00:29:01,200
Eşleşmeler bu kadar denk olunca
bu savaşlar ölümcül olabilir.

193
00:29:03,577 --> 00:29:07,456
Kafataslarına
rakiplerinin parçalanmış dişleri saplı

194
00:29:07,539 --> 00:29:09,333
mosasaur'lar bulunmuştur.

195
00:29:16,465 --> 00:29:18,550
Yaşlı erkek bir nefes alıyor.

196
00:29:26,558 --> 00:29:28,894
Şimdi avantaj onda.

197
00:29:34,024 --> 00:29:37,444
Rakibini aşağı çekerek boğabilir.

198
00:30:24,283 --> 00:30:26,827
Yaşlı erkek kazandı.

199
00:30:27,661 --> 00:30:31,915
En azından şimdilik
bu resif hâlâ onun bölgesi.

200
00:30:40,174 --> 00:30:44,928
Kuzey Amerika sahili üstünde hilal.

201
00:30:49,641 --> 00:30:56,064
Takip eden sakin, karanlık geceler
nadir ve güzel bir olayı tetikliyor.

202
00:31:04,740 --> 00:31:08,785
Bu gece derinlerde bile ışık var.

203
00:31:21,798 --> 00:31:25,844
Parlayan amonitler derinlerden yükseliyor.

204
00:31:34,770 --> 00:31:38,899
Amonitler, ahtapot ve mürekkep balığının
akrabası yumuşakçalardır.

205
00:31:39,608 --> 00:31:43,904
Bu kafadan bacaklılar
bir insan elinden büyük değiller.

206
00:31:52,120 --> 00:31:55,874
Haftalardır sahile yakın derinliklerde
toplanıyorlardı.

207
00:32:02,339 --> 00:32:06,802
Derinlerde bu ışıklar, besinleri olan
planktonları çekmeye yardımcı olabilir

208
00:32:07,511 --> 00:32:10,973
ama bu gece
farklı bir amaca hizmet ediyorlar.

209
00:32:13,600 --> 00:32:17,062
Çiftleşmek için yüzeye çekildiler

210
00:32:17,145 --> 00:32:21,108
ve kısa sürede her resifte
binlercesi toplandı.

211
00:32:34,288 --> 00:32:39,710
Komşu komşuyu tetikleyerek
biyolojik ışıldama dalgaları yaratıyor.

212
00:32:49,052 --> 00:32:51,680
Fotosit adı verilen ışık üreten hücreleri

213
00:32:51,763 --> 00:32:55,225
kontrol eden
karmaşık bir sinir sistemleri var.

214
00:33:04,193 --> 00:33:09,072
Erkekler daha iri dişilerin çevresinde
yer kapmak için itişiyor.

215
00:33:10,616 --> 00:33:16,580
Işıklarındaki ipuçları bize hangisinin
en formdaki ve iyi eş olduğunu gösteriyor.

216
00:33:21,460 --> 00:33:25,923
Çiftler sarmaş dolaş olurken
ışıklarını koordine ediyorlar.

217
00:33:32,554 --> 00:33:37,017
Dişinin ritmine tam uyum sağlayamazsa
reddedilecek…

218
00:33:42,105 --> 00:33:44,316
…ama eş zamanlılıkları mükemmel.

219
00:33:47,694 --> 00:33:51,949
Şimdi bu çift yumurtlayacak
ve bir sonraki kuşağı üretecek.

220
00:33:57,412 --> 00:33:58,997
Döllenmeden sonra

221
00:33:59,081 --> 00:34:02,668
dişiler yumurtalarını salmak için
sığlıklara giderler.

222
00:34:11,552 --> 00:34:13,679
Çoğu kafadan bacaklıda olduğu gibi

223
00:34:13,762 --> 00:34:17,181
üreme kısa hayatlarının son eylemidir.

224
00:34:22,813 --> 00:34:27,067
Sabah bu ışıklar titreşip sönmüş olacak.

225
00:34:37,452 --> 00:34:41,456
Bu büyülü gece son geceleri olacak.

226
00:34:54,553 --> 00:34:58,932
Tüm kürede sahiller sayısız hayvana

227
00:34:59,016 --> 00:35:04,855
çiftleşmek, yavrularını yetiştirmek
ve beslenmek için ideal ortamı sağlar.

228
00:35:11,945 --> 00:35:14,406
Zealandia'nın sığ sularında

229
00:35:15,324 --> 00:35:19,119
büyük tuarangisaur grupları
bir araya geldi.

230
00:35:33,967 --> 00:35:39,515
Yazın burada toplanan balık sürülerini
bulmak için

231
00:35:39,598 --> 00:35:42,976
dört yüzgeçlerini de kullanarak
neredeyse çaba sarf etmeden ilerliyorlar.

232
00:35:44,895 --> 00:35:47,814
Su altındaki uçuşlarına devam etmeden önce

233
00:35:47,898 --> 00:35:51,235
arada bir yüzeye çıkıp nefes alıyorlar…

234
00:36:00,035 --> 00:36:04,414
…ama bir dişi
her zamanki zarafetiyle yüzmüyor.

235
00:36:05,666 --> 00:36:10,879
O ve iki yaşındaki yavrusu
grubun gerisinde kalıyor.

236
00:36:14,800 --> 00:36:17,636
Oldukça zorlanarak hareket ediyor…

237
00:36:20,055 --> 00:36:23,183
…ve bu da fark ediliyor.

238
00:36:26,353 --> 00:36:29,982
Ölümcül bir avcı, Kaikaifilu.

239
00:36:35,821 --> 00:36:39,950
Yaralı görünen dişi, çekici bir hedef.

240
00:36:43,662 --> 00:36:47,332
Derinlere dalmak tehlikeyi azaltabilir.

241
00:36:53,172 --> 00:36:57,718
Yavru için mosasaur'un dikkatini
dağıtmaya çalışmak tehlikeli bir oyun

242
00:36:59,636 --> 00:37:01,805
ama zaman kazanma vakti.

243
00:37:07,269 --> 00:37:10,731
Anne ve yavrusu tamamen yalnız değiller.

244
00:37:21,491 --> 00:37:23,952
Bu bireyler akraba olabilir

245
00:37:24,036 --> 00:37:28,624
ve Kaikaifilu'yu uzaklaştırmak
hepsi için faydalı.

246
00:37:53,148 --> 00:37:57,694
Dişinin belirgin rahatsızlığının
nedeni bu.

247
00:37:58,737 --> 00:38:00,280
Hamile…

248
00:38:24,847 --> 00:38:28,600
…ve şimdi,
bir buçuk yıllık hamileliğin ardından

249
00:38:29,476 --> 00:38:30,769
bir bebek.

250
00:38:36,859 --> 00:38:41,697
Üç metreden uzun,
neredeyse annesinin yarısı kadar.

251
00:38:42,364 --> 00:38:45,617
Tüm zamanların
en büyük bebeklerinden biri.

252
00:38:53,667 --> 00:38:58,547
İlk nefesini almak için yüzeye ulaşmalı.

253
00:39:19,776 --> 00:39:24,156
Bu genç tuarangisaur 80 yıl yaşayabilirdi.

254
00:39:26,200 --> 00:39:28,911
Şimdi ailesinin desteğiyle

255
00:39:28,994 --> 00:39:31,997
dünyanın
en zengin habitatlarından birinde…

256
00:39:35,083 --> 00:39:37,961
…bir avcı olarak yerini alabilir,

257
00:39:39,087 --> 00:39:44,009
tarih öncesi gezegenimizin
denizlerini çevreleyen kıyılarda.

258
00:39:59,233 --> 00:40:01,777
Prehistoric Planet'ta gelecek bölümde,

259
00:40:01,860 --> 00:40:07,241
dev dinozorlar yakıcı çöllerde
eş kazanmak için güreşiyor

260
00:40:08,200 --> 00:40:09,618
ve küre çapında

261
00:40:09,701 --> 00:40:14,540
dünyanın yaşaması en zor bölgelerinde
dikkat çekici uzmanlar

262
00:40:14,623 --> 00:40:17,835
hayatta kalmak için
her numarayı kullanmak zorunda kalıyor.

263
00:40:18,836 --> 00:40:21,880
Bu hikâyelerin ardındaki bilimi
keşfetmek için

264
00:40:21,964 --> 00:40:26,426
şimdi Prehistoric Planet
dizi sayfasına gidin.

265
00:41:54,473 --> 00:41:56,475
Alt yazı çevirmeni: Murat Lü