1
00:00:11,678 --> 00:00:15,933
డేవిడ్ అటెన్బరో
సమర్పణ

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
ఈ భూమి మీద ఇప్పటివరకూ జీవించిన వాటిలో
ఖచ్చితంగా అత్యంత విశిష్టమైన జంతువు,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
అన్ని జీవరాశులలో ప్రముఖమైనది, డైనోసర్.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
టైరనోసారస్ రెక్స్.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
మన అందరిలో ఒక ఊహను
ప్రేరేపించగల జంతువు.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
ఇది ఏ రకమైన జంతువు?

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
అది ఎలా ఉండేది? ఎలా జీవించేది?

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
ఇప్పుడు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు ఈ ప్రశ్నలకు
సమాధానాలు అందిస్తున్నాయి.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
ఇది కేవలం టి. రెక్స్ కి సంబంధించి మాత్రమే కాదు,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
దానితో పాటు జీవించిన ఇతర
జీవరాశుల గురించి కూడా తెలియజేస్తున్నాయి.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
వాటిని సజీవంగా దర్శించడానికి
ఆధునికమైన ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీ దోహదపడుతోంది.

12
00:01:01,937 --> 00:01:05,858
భూగోళం, 66 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
ఆకాశం అంతా భారీ పక్షులతో నిండిపోయింది.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
సముద్రాలలో, రాక్షస సరీసృపాలు
అగాథాల అంచువరకూ పహారా కాస్తున్నాయి.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
ఇక భూమి మీద, అన్ని రకాల డైనోసార్లు,

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
మనుగడ కోసం పోరాటం సాగిస్తున్నాయి.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
డైనోసర్లు రాజ్యం ఏలిన ఈ ప్రపంచం గురించి
మనం ఇప్పుడు చాలా తెలుసుకున్నాము.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
ఇది వాటి గురించిన కథ.

19
00:02:05,042 --> 00:02:09,253
సముద్ర తీరాలు

20
00:02:09,338 --> 00:02:12,841
ఉత్తర అమెరికా భూభాగాన్ని చీల్చే

21
00:02:12,925 --> 00:02:14,927
గొప్ప లోతట్టు సముద్రపు దక్షిణ తీరాలు ఇవి.

22
00:02:23,268 --> 00:02:27,064
ఈ భూభాగంలో అతి పెద్ద మాంసాహారి జాడలు ఇవి.

23
00:02:32,569 --> 00:02:36,490
ఒక టైరనోసారస్ రెక్స్ ఈత కొడుతోంది.

24
00:02:39,826 --> 00:02:43,121
డొల్లగా, లోపల గాలితో నిండిన ఎముకలు
ఇంకా బలమైన వెనుక అవయవాలు

25
00:02:43,205 --> 00:02:46,375
కారణంగా టి. రెక్స్ సమర్థంగా ఈత కొట్టగలదు.

26
00:02:52,381 --> 00:02:58,595
తన యువ సంతానంతో ఉన్న మగ రాకాసి బల్లి ఇది.

27
00:03:02,224 --> 00:03:06,436
ఈ సముద్ర తీరానికి ఆనుకుని ఉన్న
ఎన్నో ద్వీపాలలో ఒక ద్వీపానికి

28
00:03:06,937 --> 00:03:10,941
ప్రయాణమైన రాకాసి బల్లిని
దాని యువ సంతానం అనుసరిస్తున్నాయి.

29
00:03:34,423 --> 00:03:38,802
ఈదడానికి దూరం తక్కువే, కానీ
ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన ప్రయాణం.

30
00:03:44,266 --> 00:03:45,684
ఇది ఒక మొసాసార్.

31
00:03:45,767 --> 00:03:49,938
టైరనోసార్ కన్నా రెండింతలు పెద్దదయిన
భారీ సముద్రపు బల్లి

32
00:03:50,022 --> 00:03:52,441
దాదాపు 15 టన్నుల బరువుంటుంది.

33
00:04:03,118 --> 00:04:05,579
ఈ భూగోళం మీద ఇదే అతిపెద్ద మాంసాహారి.

34
00:04:13,754 --> 00:04:16,964
మొసాసార్ సాధారణంగా తినే ఆహారం తాబేళ్లు.

35
00:04:19,301 --> 00:04:23,514
కానీ ఈ చిన్నారి రాకాసి బల్లులు దీనికి నోరూరిస్తున్నాయి.

36
00:04:33,857 --> 00:04:36,527
పెద్ద టి. రెక్స్ నీటిలో కూడా,

37
00:04:36,610 --> 00:04:39,279
తనని తాను చాలా సమర్థంగా రక్షించుకోగలుగుతుంది.

38
00:04:43,784 --> 00:04:45,869
కానీ ఈ చిన్నారి రాకాసి బల్లులు దగ్గరగా ఉండాలి.

39
00:05:30,330 --> 00:05:33,959
టైరనోసారస్ రెక్స్ పదిహేను పిల్లలని కంటే
అందులో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల సంతానాన్ని

40
00:05:34,042 --> 00:05:38,172
తొలి సంవత్సరంలోనే కోల్పోతుంది.

41
00:05:45,554 --> 00:05:48,182
ఇప్పుడు అవి నాలుగు మాత్రమే మిగిలాయి.

42
00:05:57,733 --> 00:06:01,153
ఈ ద్వీపంలో రక్షణతో పాటు ఆహారం కూడా లభిస్తుంది.

43
00:06:02,070 --> 00:06:05,782
అతి భారీ రెండు టన్నుల తాబేళ్లు
ఇక్కడ గుడ్లు పొదుగుతూ ఉంటాయి.

44
00:06:10,120 --> 00:06:12,789
కానీ ఈ రాకాసి బల్లి ఇక్కడకు రావడానికి కారణం
ఈ తాబేలు.

45
00:06:17,211 --> 00:06:21,131
అది మరణించింది, కానీ దాని కుళ్లిన శరీరాన్ని
ఈ టైరనోసార్ వాసన చూసింది.

46
00:06:32,976 --> 00:06:35,395
ఈ తాబేలుని బోర్లా తిరగవేయగలిగితే,

47
00:06:35,479 --> 00:06:39,066
అది కనీసం 900 కిలోల కన్నా ఎక్కువ
మాంసాన్ని తేలికగా అందివ్వగలదు.

48
00:06:54,748 --> 00:06:58,544
జీవరాశులలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన దవడలు
ఉన్న జంతువు టి. రెక్స్

49
00:07:00,671 --> 00:07:04,466
సుమారు అయిదు టన్నుల బలంతో
అది కొరకగలదు.

50
00:07:06,426 --> 00:07:11,974
పిల్ల డైనోసార్లు రుచి చూడాలని ఆతృతగా ఉన్నాయి,
కానీ తండ్రి డైనోసార్ మాంసాన్ని పంచుకోవడం లేదు.

51
00:07:12,558 --> 00:07:15,477
అవి సొంతంగా వేటాడటం నేర్చుకునే
సమయం ఆసన్నమయింది.

52
00:07:18,063 --> 00:07:21,108
అయితే, ఈ సముద్రతీరం అంత
అనుకూలంగా కనిపించడం లేదు.

53
00:07:27,531 --> 00:07:31,910
కానీ సాయంత్రం అయ్యే సరికి,
పరిస్థితులు మారడం మొదలయింది.

54
00:07:38,000 --> 00:07:43,463
చిట్టి తాబేళ్లు పొదుగుకుని ఇసుక నుండి
బయటకు వచ్చి సముద్రం వైపు వెళుతున్నాయి.

55
00:07:55,225 --> 00:07:59,229
చిన్నారి టి. రెక్స్ లు సరైన శిక్షణా ప్రదేశానికే వచ్చాయి.

56
00:08:06,069 --> 00:08:10,073
అప్పుడే పొదుగుకుని బయటపడిన తాబేళ్లను
ఈ అమాయకపు డైనోసార్ పిల్లలు తేలికగా పట్టుకోగలవు.

57
00:08:18,999 --> 00:08:22,961
ఏ వేటగాడికైనా విషయాసక్తి ఉంటే లాభాలు ఉంటాయి.

58
00:08:39,977 --> 00:08:42,397
నేర్చుకోవడానికి చాలా ఉంటుంది.

59
00:08:55,619 --> 00:09:00,332
తండ్రికి ఇంకా పిల్లలకి సంతృప్తిగా తినగలిగేంత
ఆహారం ఇక్కడ సమృద్ధిగా ఉంది.

60
00:09:09,633 --> 00:09:11,260
అన్ని ఉపాయాలూ విఫలమయితే,

61
00:09:11,343 --> 00:09:14,721
వేరొకరి నుండి ఆహారాన్ని దొంగిలించే అవకాశం
ఎప్పుడూ ఉంటుంది.

62
00:09:35,742 --> 00:09:37,035
భూగోళం అంతటా,

63
00:09:37,119 --> 00:09:43,125
అంతగా లోతు లేని తీర సముద్రాలు సుమారు
నాలుగు కోట్ల కిలోమీటర్ల మేర ఆవరించి ఉన్నాయి.

64
00:09:43,208 --> 00:09:46,128
అతిపెద్ద ఖండం కన్నా ఇది చాలా ఎక్కువ.

65
00:09:48,172 --> 00:09:50,966
విస్తారంగా ఉండటంతో పాటు
వాటి జలాల సుసంపన్నత జత కలిసి,

66
00:09:51,049 --> 00:09:53,677
ఈ ప్రదేశాలు అతి ముఖ్యమైన స్థావరాలుగా
మారుతున్నాయి.

67
00:09:59,892 --> 00:10:02,102
భూమి ఎక్కడయితే సముద్రంతో కలుస్తుందో,

68
00:10:02,186 --> 00:10:06,607
సముద్ర లోతుల్లోంచి పోషకాలు వెలికి వచ్చి
జీవజాలం అభివృద్ధికి సహకరిస్తాయి.

69
00:10:09,359 --> 00:10:12,654
ముఖ్యంగా నార్త్ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో
పోషకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి,

70
00:10:12,738 --> 00:10:16,742
అందువల్ల భారీగా చేపల గుంపులు
తీరానికి చేరువగా వస్తుంటాయి.

71
00:10:26,627 --> 00:10:32,341
అటువంటి ప్రదేశాలలో జీవిస్తూ
పెద్ద సంఖ్యలో స్థిరపడే ఒక జంతువు ఉంది.

72
00:10:37,513 --> 00:10:40,557
ఎగిరే సరీసృపాలు. టెరోసార్స్.

73
00:10:41,475 --> 00:10:46,355
ఇక్కడ, నార్త్ ఆఫ్రికా సముద్ర తీరాలలో,
ఆ జంతువుకు చెందిన ఏడు జాతులు ఉన్నాయి.

74
00:10:49,149 --> 00:10:53,737
అవి ఇక్కడికి ఆహారం కోసం వచ్చి, విశ్రాంతి తీసుకుని
తమ పిల్లలను పెంచి పెద్ద చేస్తాయి.

75
00:10:56,615 --> 00:11:00,410
భూమి మీద ఎక్కువ సమయం గడపడానికి
అలవాటు పడిన జంతువు జాతి టెథిడ్రాకో

76
00:11:00,494 --> 00:11:04,706
ఇక్కడ గూళ్లు కట్టుకోవడమే కాకుండా
తమ సంతతిని కాపాడుకోవడం కోసం కాపలా కాస్తాయి.

77
00:11:09,962 --> 00:11:12,923
వాటి పిల్లలకు తప్పనిసరిగా రక్షణ అవసరం.

78
00:11:17,511 --> 00:11:20,556
కత్తిలాంటి పదునైన ముక్కు ఉన్న ఫోస్ఫటోడ్రాకో.

79
00:11:28,063 --> 00:11:31,859
తొమ్మిది అడుగుల పొడవైన ఈ మాంసాహారి
ఈ పక్షుల నివాస ప్రదేశాలలో వేచి ఉండి,

80
00:11:31,942 --> 00:11:35,529
కాపలా లేని జంతు పిల్లని తన్నుకుపోవడానికి
అవకాశం కోసం ఎదురుచూస్తోంది.

81
00:11:41,743 --> 00:11:45,914
కానీ టేరోసార్స్ లో కొన్ని తరహా జంతువులు
భూమి మీద జీవించడానికి ఎక్కువ అలవాటు పడలేదు.

82
00:11:45,998 --> 00:11:49,459
గుడ్లు పొదగడానికి వాటికి భిన్నమైన వ్యూహం ఉంది.

83
00:11:52,421 --> 00:11:56,592
వేటాడే జంతువుల దృష్టిని తక్కువగా ఆకర్షించే
ప్రదేశాలలో అవి గూళ్లు ఏర్పాటు చేస్తాయి.

84
00:11:57,968 --> 00:12:00,846
దూరంగా ఉండే ఈ కొండల వంటివి
వాటికి అనుకూలమైనవి.

85
00:12:03,432 --> 00:12:07,644
టేరోసార్ గుడ్లు చర్మం మాదిరిగా ఉండి
త్వరగా ఎండిపోతాయి,

86
00:12:07,728 --> 00:12:09,938
కాబట్టి వాటిని కప్పి ఉంచడం తప్పనిసరి.

87
00:12:11,648 --> 00:12:15,861
ఈ సముద్రపు కలుపు మొక్కల అడుగున
ఏదో కదులుతోంది.

88
00:12:22,159 --> 00:12:25,829
చిట్టి ఆల్సియోనె పిట్ట,
కొద్ది అంగుళాలు మాత్రమే పొడవుండి

89
00:12:25,913 --> 00:12:28,207
యాభై ఆరు గ్రాముల కన్నా తక్కువ బరువు ఉంటుంది.

90
00:12:34,004 --> 00:12:37,424
వాటి తల్లులు సుమారు రెండు నెలల కిందట
ఇక్కడ గుడ్లు పెట్టాయి.

91
00:12:51,522 --> 00:12:54,525
ఒకరినొకరు పిలుచుకుంటూ,
గుడ్లన్నీ సమన్వయంతో పొదగబడతాయి.

92
00:12:55,567 --> 00:12:58,070
వాటి సంఖ్యలో భద్రత కనిపిస్తుంది.

93
00:13:02,574 --> 00:13:05,452
వాటి మొదటి ఆలోచన కొండ ఎక్కడం.

94
00:13:29,351 --> 00:13:33,272
వందల గూళ్లలో పొదిగిన పిట్టలు
ఆ కొండ పైన గుమిగూడి

95
00:13:33,355 --> 00:13:35,607
మొదటిసారి ఎగరడానికి అవి సిద్ధమవుతాయి.

96
00:13:44,116 --> 00:13:46,368
కానీ వాటి రెక్కలు ఇంకా పూర్తిగా నిర్మాణం కాలేదు.

97
00:13:47,619 --> 00:13:51,039
వాటి రెక్కల పొరకు దన్నుగా ఉండే
పొడవు వేలి ఎముకలు

98
00:13:51,123 --> 00:13:56,128
ముందుగా తిన్నగా ఏర్పడి తరువాత ఒక దానికి ఒకటి
జోడవ్వాలి, అందుకు కొద్ది గంటలు పడుతుంది.

99
00:13:59,047 --> 00:14:00,841
కానీ అవి ఇక్కడ ఎక్కువ సేపు ఉండకూడదు.

100
00:14:08,307 --> 00:14:12,227
వాటి ఎముకలు విపరీతమైన తేలికగా ఉంటాయి,
దాదాపు తొంభై శాతం గాలితో నిండి ఉంటాయి,

101
00:14:12,311 --> 00:14:15,772
అందువల్ల అవి ఎగరడానికి ఎక్కువ శ్రమపడే
అవసరం ఉండదు.

102
00:14:18,609 --> 00:14:21,653
అయినా కూడా, ఎగరడాన్ని పరీక్షించుకోవడం తప్పనిసరి.

103
00:14:23,030 --> 00:14:25,991
ఎగిరే సమయం ఆసన్నమైనప్పుడు,
అవి సరిగ్గా ఎగరాలంటే

104
00:14:26,074 --> 00:14:28,035
ఒకే ఒక్క అవకాశం లభిస్తుంది.

105
00:14:35,626 --> 00:14:39,463
కొండ అంచులు ఎత్తుగా ఉండటం వల్ల,
అవి ఎగరడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి.

106
00:14:39,546 --> 00:14:43,675
కాబట్టి, ప్రధాన భూభాగం దిక్కుగా చూస్తూ
వీచే గాలులను ఎదుర్కొంటూ

107
00:14:43,759 --> 00:14:45,886
అక్కడ గుమిగూడటం వల్ల వాటికి మేలు జరుగుతుంది.

108
00:14:49,348 --> 00:14:52,559
కానీ వాటిలో ఏదీ కూడా ముందుగా ఎగరడానికి
సిద్ధంగా ఉండదు.

109
00:14:59,650 --> 00:15:04,863
కానీ, చివరికి, ఒక చిట్టి పక్షి మిగతా పక్షులకు
దారి చూపిస్తూ ఎగురుతుంది.

110
00:15:44,778 --> 00:15:47,447
అవి సముద్ర తీరానికి ఇంకా వాటి స్థావరాలకి
వెళ్లడం లేదు.

111
00:15:47,531 --> 00:15:52,035
వాటి వెనుకగా ఉన్న పొగమంచు అడవుల్లోకి
అవి ముందుగా వెళ్లాలి.

112
00:16:00,752 --> 00:16:02,212
బార్బరిడాక్టిలస్.

113
00:16:02,921 --> 00:16:06,884
బలమైన, వేటాడే టేరోసార్స్
సాధారణంగా చేపలను వేటాడతాయి.

114
00:16:07,676 --> 00:16:10,637
కానీ ఈ చిట్టి పక్షులను అది వదులుకోలేదు.

115
00:16:19,813 --> 00:16:24,902
దాని నుండి తప్పించుకోవడానికి ఒక మార్గం
తమ రెక్కలు ముడిచి కిందకి పడిపోవడమే.

116
00:16:32,034 --> 00:16:35,996
కానీ ఎత్తు తగ్గిపోతే అడవులు చేరుకోవడం
వాటికి కష్టం అవుతుంది.

117
00:17:13,116 --> 00:17:15,368
ఒకటి నివాస ప్రదేశంలోకి నేలకూలింది.

118
00:17:15,452 --> 00:17:18,497
ఆ చిట్టి పక్షులకి స్వంత కాళ్ల మీద జీవించే
ప్రదేశం కాదు ఇది.

119
00:17:42,771 --> 00:17:46,608
మొదటి విడత పొదిగిన పక్షులలో
అదృష్టవశాత్తూ బతికిపోయిన చిట్టి పక్షి

120
00:17:49,152 --> 00:17:51,446
సరైన మార్గంలో ముందుకు సాగిపోతుంది.

121
00:18:10,465 --> 00:18:11,717
అభయారణ్యము.

122
00:18:14,553 --> 00:18:18,932
పొదిగిన పక్షి పిల్లలలో కొన్ని మాత్రమే మిగిలి
ఇంత దూరం చేరుకోగలుగుతాయి.

123
00:18:21,810 --> 00:18:22,978
కానీ వాటికి, ఈ అడవి

124
00:18:23,061 --> 00:18:28,275
ఆ చిట్టి టేరోసార్ పక్షికి అవసరమైన ఆశ్రయం
ఇంకా ఆహారం అందిస్తుంది.

125
00:18:30,986 --> 00:18:34,406
మరో అయిదు సంవత్సరాల వరకూ
ఆ అడవే వాటికి ఇల్లు అవుతుంది.

126
00:18:35,616 --> 00:18:38,911
తరువాత, అవి ఎదిగి పెద్ద పక్షులతో చేరడానికి
సిద్ధమవుతాయి,

127
00:18:38,994 --> 00:18:41,872
సముద్రంలో చేపలను వేటాడుతూ పెద్దవి అవుతాయి.

128
00:18:52,424 --> 00:18:57,179
కొన్ని సముద్ర జంతువులు తమ జీవిత కాలం అంతా
సముద్రంలో చేపలను వేటాడుతూ గడుపుతాయి

129
00:18:57,262 --> 00:19:01,683
కానీ ఒక ప్రత్యేకమైన పని మీద మాత్రం అవి
అప్పుడప్పుడు తీరానికి రావలసి వస్తుంది.

130
00:19:03,477 --> 00:19:07,648
సముద్ర గర్భంలో కలిసిపోయిన
జీలాండియా ఖండపు సముద్ర జలాలలో,

131
00:19:07,731 --> 00:19:10,234
ఒక సుదీర్ఘ ప్రయాణం ముగింపునకు సిద్ధమవుతోంది.

132
00:19:11,401 --> 00:19:13,737
ఇవి టౌరంగిసార్స్,

133
00:19:13,820 --> 00:19:17,658
సుమారు ముప్పై అడుగుల పొడవైన
భారీ సముద్ర సరీసృప జీవి.

134
00:19:24,873 --> 00:19:29,378
ఈ ఆడ జంతువుని తన ఆరు నెలల పసికూన
అనుసరిస్తూ ఉంటుంది.

135
00:19:34,258 --> 00:19:38,220
ఆ ఆడజంతువు ప్రతి రెండేళ్లకో ఎప్పుడో
ఒకే ఒక్క పిల్లకి జన్మనిస్తుంది.

136
00:19:38,303 --> 00:19:39,930
అది చాలా భారీ పెట్టుబడి,

137
00:19:40,013 --> 00:19:44,101
ఆ తల్లికీ పిల్లకీ మధ్య అనుబంధానికి
అదే చాలా ముఖ్యమైనది.

138
00:19:55,070 --> 00:20:00,075
ఈ ఆడజంతువు తన పసికూనని మైళ్ల దూరంలో
ఉన్న ఈ తీరానికి తీసుకువచ్చింది.

139
00:20:12,129 --> 00:20:13,547
అవి ఒంటరివి కావు.

140
00:20:14,131 --> 00:20:17,843
టౌరంగిసార్స్ దక్షిణ పసిఫిక్ మహాసముద్రం
నుంచి కూడా ఇక్కడికి వస్తాయి.

141
00:20:34,276 --> 00:20:39,990
మగజంతువులు కూడా ఇక్కడికి వచ్చి
ఆడ జంతువులను మచ్చిక చేసుకోవాలని చూస్తాయి.

142
00:20:46,872 --> 00:20:51,585
అయితే ప్రస్తుతానికి, జత కలవడం అనేది
ఆడ జంతువు ప్రధాన లక్ష్యం కాదు.

143
00:20:56,465 --> 00:21:00,552
మిగతా ఎక్కడా దొరకనిది ఏదో ఇక్కడ
ఈ తీర ప్రాంతం అందిస్తోంది.

144
00:21:17,194 --> 00:21:22,157
గులకరాళ్లు విశిష్టంగా నున్నగా, గట్టిగా ఇంకా
గుండ్రంగా ఉంటాయి.

145
00:21:24,701 --> 00:21:29,289
నదీ జలాల ప్రవాహం కారణంగా అవి ఆ రూపులోకి
మారతాయి, కానీ వాటిని కనుగొనడం కష్టం.

146
00:21:36,505 --> 00:21:40,008
అయితే, ఇక్కడ, ఈ జలపాతం
అడుగు భాగంలోని కొలనులో,

147
00:21:40,092 --> 00:21:41,593
అవి చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి.

148
00:21:41,677 --> 00:21:44,179
ఈ టౌరంగిసార్స్ వాటిని ఏరుకుంటాయి.

149
00:21:49,977 --> 00:21:52,271
ఆ తరువాత అవి చాలా ప్రత్యేకమైన పని ఒకటి చేస్తాయి.

150
00:21:52,938 --> 00:21:54,273
వాటిని అవి మింగేస్తాయి.

151
00:21:56,149 --> 00:22:01,697
ఆ రాళ్లు వాటి కడుపులో బరువును పెంచి,
అరుగుదలకు ఉపయోగపడతాయి.

152
00:22:01,780 --> 00:22:05,576
తమ కడుపుల్లో నమలకపోవడం వల్ల పేరుకుపోయిన
ఆహారాన్ని మెత్తగా నలగ్గొట్టి

153
00:22:05,659 --> 00:22:07,995
అవి అరిగేలా చేస్తాయి ఈ గులకరాళ్లు.

154
00:22:16,295 --> 00:22:17,546
ఒక చిట్టి జంతువుకి,

155
00:22:17,629 --> 00:22:21,300
మొదటిసారి గులకరాళ్లను మింగడం
అంత తేలికైన విషయం కాదు.

156
00:22:22,342 --> 00:22:24,386
అందుకు కొద్దిగా సాధన చేయాలి.

157
00:22:27,347 --> 00:22:32,978
కానీ తల్లి జంతువుకి తనకు తగిన మగ జంతువుని
వెతకడానికి ఇది ఒక అవకాశం కల్పిస్తుంది.

158
00:23:13,894 --> 00:23:17,272
ఆ పసికూన చివరికి సాధించింది.

159
00:23:22,611 --> 00:23:25,155
ఇప్పుడు అది వీలైనన్ని రాళ్లను మింగగలుగుతుంది.

160
00:23:25,239 --> 00:23:29,284
ఇది పెద్దదయ్యే కొద్దీ మరిన్ని రాళ్లు
మింగడానికి ఇక్కడికి వస్తుంది.

161
00:23:35,874 --> 00:23:39,002
ఈ కుటుంబం ఈ తీర ప్రాంతాన్ని వదిలి

162
00:23:39,086 --> 00:23:41,338
మళ్లీ సముద్రంలోకి వెళ్లే సమయం వచ్చింది.

163
00:23:41,421 --> 00:23:43,799
ఈ చిన్నారి టౌరంగిసార్ విషయంలో,

164
00:23:43,882 --> 00:23:47,427
అది పెద్దయ్యే క్రమంలో ఇది చాలా ముఖ్యమైన దశ.

165
00:23:58,438 --> 00:23:59,731
దక్షిణ యూరోప్ లో,

166
00:23:59,815 --> 00:24:02,693
అట్లాంటిక్ సముద్రం ప్రసిద్ధమైన
టెథిస్ సముద్రం కలిసే ప్రదేశంలో,

167
00:24:02,776 --> 00:24:06,613
సముద్ర తీరాలలో భిన్నమైన జంతుజాతులు
మనుగడ సాగిస్తున్నాయి.

168
00:24:08,991 --> 00:24:13,328
సముద్ర మట్టం పెరగడం అంటే
ఎన్నో ద్వీపాలు మునిగిపోయి

169
00:24:13,412 --> 00:24:16,832
ఇప్పుడు స్పాంజ్ లు, పుట్టగొడుగులు ఇంకా కొరల్స్ తో
కప్పబడిపోయాయి.

170
00:24:26,967 --> 00:24:31,221
ఈ లోతులేని తీరాలలోని పగడపు దిబ్బలు
ఇక్కడ సూర్యరశ్మిని ఉపయోగించుకుంటూ,

171
00:24:31,305 --> 00:24:35,225
తమ పొరల లోపల పెరిగే శైవలాలతో
అవి జత కలుస్తాయి.

172
00:24:43,901 --> 00:24:48,530
సముద్రంలో ప్రవాహపు తరంగాలలో తేలియాడే
చిన్న చిన్న ఆహార పదార్థాలను అవి సేకరిస్తాయి.

173
00:25:05,088 --> 00:25:09,551
ఈ సముద్ర జీవులు అసంఖ్యాకంగా
బండ రాళ్ల మీద విస్తరిస్తాయి.

174
00:25:14,348 --> 00:25:18,352
కానీ ఇక్కడ ఒక్క రాతిబండ మాత్రం
బోసిగా ఉండి ఆశ్చర్యపరుస్తుంది.

175
00:25:21,522 --> 00:25:25,526
దీనికి అవతల సముద్రపు లోతుల్లో,

176
00:25:25,609 --> 00:25:28,237
వేటాడే జంతువులకు అది ఆవాసం...

177
00:25:43,877 --> 00:25:47,506
అమాయకపు రీఫ్ చేపలకు అది ప్రమాదం.

178
00:26:14,616 --> 00:26:18,996
కానీ ఈ జాతి చేపలు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.

179
00:26:20,289 --> 00:26:24,710
ఇది హాఫ్మాన్ కనుగొన్న మొసాసార్,
ఇది సముద్రంలోనే అత్యంత ప్రమాదకర వేట జంతువు.

180
00:26:25,294 --> 00:26:29,173
కానీ ఇది ఇక్కడికి వేటాడటానికి రాలేదు.
అది శుభ్రం చేయించుకోవడానికి వచ్చింది.

181
00:26:34,845 --> 00:26:40,475
మొసాసార్లు భారీ పరిమాణంలోని బల్లులు,
వీటికి బల్లికి ఉన్నట్లే నాలుక చీలి ఉంటుంది,

182
00:26:40,559 --> 00:26:44,396
ఇవి జత కలిసే కాలంలో,
బల్లి తరహా రంగురంగుల చర్మం కలిగి ఉంటుంది.

183
00:26:47,065 --> 00:26:50,569
ఆ పాత చర్మాన్ని వదలగొట్టుకోవడానికి ఇది సమయం.

184
00:27:02,372 --> 00:27:04,333
పైగా మనం చూడచక్కగా ముస్తాబు కావాలంటే,

185
00:27:04,416 --> 00:27:08,045
శరీరం అంతా రుద్దుకోవడానికి మించినది
మరేమీ ఉండదు.

186
00:27:18,931 --> 00:27:23,352
ఈ వేటజంతువు శరీరం మీద పొరలను
చేపలు ఇంకా రొయ్యలు పీకేస్తాయి.

187
00:27:39,159 --> 00:27:43,789
సముద్రంలో సంచరిస్తూ, గాలి పీలుస్తూ బతికే
ఈ భారీ రాకాసి బల్లి సముద్ర ఉపరితలంలో

188
00:27:43,872 --> 00:27:46,083
తన ఊపిరితిత్తులను గాలితో నింపుకుంటూ,

189
00:27:47,417 --> 00:27:49,795
విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది.

190
00:28:06,895 --> 00:28:08,105
ఒక ప్రత్యర్థి.

191
00:28:08,188 --> 00:28:10,899
ఒక యుక్తవయస్సులో ఉన్న మగ మొసాసార్
ఆ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం కోసం పోరాడుతోంది.

192
00:28:37,092 --> 00:28:40,637
ఈ వృద్ధ మగ మొసాసార్ పదిహేను టన్నుల
భారీ కాయపు జంతువు.

193
00:28:40,721 --> 00:28:43,140
కానీ దాని ప్రత్యర్థి చాలా చురుకైనది.

194
00:28:56,612 --> 00:29:01,200
అవి గనుక ఈ విధంగా సమవుజ్జీలు అయితే,
ఆ పోరాటాలు చాలా హింసాత్మకంగా ఉంటాయి.

195
00:29:03,577 --> 00:29:07,456
మొసాసార్లను కనుగొన్నప్పుడు వాటి పుర్రెలలో
ప్రత్యర్థి జంతువుల

196
00:29:07,539 --> 00:29:09,333
దంతపు ముక్కలు ఇరుక్కుపోయి కనిపించాయి.

197
00:29:16,465 --> 00:29:18,550
ముసలి మగ జంతువు గట్టిగా ఊపిరి పీల్చుకుంది.

198
00:29:26,558 --> 00:29:28,894
ఇప్పుడు దానికి అనుకూలంగా ఉంది.

199
00:29:34,024 --> 00:29:37,444
తన ప్రత్యర్థిని సముద్ర లోతుల్లోకి
లాక్కెళ్లి దానిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది.

200
00:30:24,283 --> 00:30:26,827
వృద్ధ మగ మొసాసార్ గెలిచింది.

201
00:30:27,661 --> 00:30:31,915
ఇప్పటికి అయితే, ఈ పగడపు దిబ్బ
దాని సామ్రాజ్యంగానే ఉంటుంది.

202
00:30:40,174 --> 00:30:44,928
ఉత్తర అమెరికా తీర ప్రాంతంలో
ఆకాశంలో నెలవంక.

203
00:30:49,641 --> 00:30:56,064
ఆ ప్రశాంతమైన, చీకటి రాత్రులలో
ఒక అరుదైన అందమైన సంఘటన జరగబోతోంది.

204
00:31:04,740 --> 00:31:08,785
ఈ రాత్రివేళ, సముద్ర లోతుల్లో కూడా,
వెలుగు ఉండబోతోంది.

205
00:31:21,798 --> 00:31:25,844
మెరిసే అమొనైట్లు అగాథాల్లోంచి పైకి వస్తాయి.

206
00:31:34,770 --> 00:31:38,899
అమొనైట్లు నత్తల జాతికి చెందిన జీవులు,
అక్టోపస్ ఇంకా స్క్విడ్ లకు సంబంధించినవి.

207
00:31:39,608 --> 00:31:43,904
ఈ స్కఫైడిట్ అమొనైట్లు ఒక మనిషి అరచేతి కన్నా
పెద్దగా ఉండవు.

208
00:31:52,120 --> 00:31:55,874
కొద్ది వారాలుగా, అవి సముద్ర తీర ప్రాంతపు
లోతులలో గుమిగూడుతున్నాయి.

209
00:32:02,339 --> 00:32:06,802
సముద్ర గర్భంలో, ఈ కాంతులతో ప్లాంక్టన్ ని
ఆకర్షించి ఆహారంగా మార్చుకుంటాయి.

210
00:32:07,511 --> 00:32:10,973
కానీ ఈ రాత్రి, ఇవి భిన్నమైన పని చేయబోతున్నాయి.

211
00:32:13,600 --> 00:32:17,062
అవి జత కలవడం కోసం సముద్ర ఉపరితలానికి వస్తున్నాయి.

212
00:32:17,145 --> 00:32:21,108
ప్రతి సమూహంలో వేల సంఖ్యలో అమొనైట్లు చేరాయి.

213
00:32:34,288 --> 00:32:39,710
ఒకదానికి ఒకటి తగులుతూ, అవి
ప్రకృతి సహజమైన కాంతి తరంగాలను సృష్టిస్తాయి.

214
00:32:49,052 --> 00:32:51,680
వాటి నాడీ వ్యవస్థ సంక్లిష్టమైనది,

215
00:32:51,763 --> 00:32:55,225
ఫోటోసైట్స్ అనే కాంతిని ఉత్పత్తి చేసే కణాలను
ఈ నాడీ వ్యవస్థ నియంత్రిస్తుంది.

216
00:33:04,193 --> 00:33:09,072
తమ కన్నా పెద్దగా ఉండే ఆడ అమొనైట్ల చుట్టూ
మగ అమొనైట్లు చక్కర్లు కొడతాయి.

217
00:33:10,616 --> 00:33:16,580
అవి ప్రసరించే కాంతి తరంగాలు అనుసరించి
ఎవరు సరిజోడి ఎవరు కాదు అనేది నిర్ధారించబడుతుంది.

218
00:33:21,460 --> 00:33:25,923
ఆడ మగ జంట సంభోగించినప్పుడు,
అవి తమ కాంతి తరంగాలను సమన్వయం చేసుకుంటాయి.

219
00:33:32,554 --> 00:33:37,017
ఆమె కాంతి తరంగాల లయని అతను అందుకోలేకపోతే
అతడు తిరస్కరించబడతాడు.

220
00:33:42,105 --> 00:33:44,316
కానీ ఇక్కడ సంపూర్ణమైన సమన్వయం కుదిరింది.

221
00:33:47,694 --> 00:33:51,949
ఈ జంట ఇప్పుడు సంభోగించి
మరొక తరాన్ని పుట్టించడానికి సమాయత్తం అవుతోంది.

222
00:33:57,412 --> 00:33:58,997
ఫలదీకరణ జరిగాక,

223
00:33:59,081 --> 00:34:02,668
ఆడ అమొనైట్లు గుడ్లు పెట్టడం కోసం
గూళ్లలోకి చేరిపోతాయి.

224
00:34:11,552 --> 00:34:13,679
తక్కువ కాలం జీవించే చాలా
సెఫెలోపోడ్స్ జాతి సముద్ర జీవులలో

225
00:34:13,762 --> 00:34:17,181
సంతానోత్పత్తి అనేది వాటి చివరి దశ.

226
00:34:22,813 --> 00:34:27,067
మరుసటి రోజు ఉదయానికి, ఈ వెలుగులు
ఆరిపోయి అవి మరణించి ఉంటాయి.

227
00:34:37,452 --> 00:34:41,456
ఆ అందమైన రాత్రే వాటికి చివరి రాత్రి.

228
00:34:54,553 --> 00:34:58,932
అసంఖ్యాకమైన జీవరాశులు సంభోగించడానికి,
తమ సంతానాన్ని వృద్ధి చేసుకోవడానికీ,

229
00:34:59,016 --> 00:35:04,855
ఆహారాన్ని సమకూర్చుకోవడానికీ భూగోళం అంతటా ఉన్న
సముద్ర తీరాలు అనువైన పరిస్థితులు కల్పిస్తున్నాయి.

230
00:35:11,945 --> 00:35:14,406
జీలాండియా సముద్రపు లోతులేని ప్రదేశాలలో

231
00:35:15,324 --> 00:35:19,119
టౌరంగిసార్స్ పెద్ద సంఖ్యలో గుంపులుగా గుమిగూడాయి.

232
00:35:33,967 --> 00:35:39,515
వాటి నాలుగు రెక్కలతో అవి ఈదుతూ
సునాయాసంగా ప్రయాణం సాగిస్తూ

233
00:35:39,598 --> 00:35:42,976
వేసవిలో ఇక్కడ గుంపులుగా గుమిగూడే
చేపల మందలను వేటాడటానికి వస్తాయి.

234
00:35:44,895 --> 00:35:47,814
మధ్యమధ్యలో, అవి సముద్ర ఉపరితలం చేరుకుని
గట్టిగా గాలి పీల్చుకుని

235
00:35:47,898 --> 00:35:51,235
తిరిగి సముద్ర గర్భంలో తమ వేటను కొనసాగిస్తాయి.

236
00:36:00,035 --> 00:36:04,414
కానీ ఒక్క ఆడ జంతువు మాత్రం దాని సహజమైన
లక్షణంతో ఈదడం లేదు.

237
00:36:05,666 --> 00:36:10,879
ఆమె ఇంకా తన రెండు సంవత్సరాల పసికూన
మిగతా గుంపు కంటే వెనుకబడి ఉన్నారు.

238
00:36:14,800 --> 00:36:17,636
ఈ ఆడ జంతువు అతి కష్టంగా ఈదుతోంది.

239
00:36:20,055 --> 00:36:23,183
అయితే అది ఎవరి కంటా పడకుండా ఉండలేదు.

240
00:36:26,353 --> 00:36:29,982
ప్రమాదకారి అయిన వేటాడే జంతువు, కైకైఫిలు.

241
00:36:35,821 --> 00:36:39,950
బలహీనంగా ఉన్న ఆడ జంతువు
ఒక ఊరించే లక్ష్యంగా మారింది.

242
00:36:43,662 --> 00:36:47,332
సముద్ర గర్భం లోతుకు వెళ్లడం ద్వారా
అది ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోగలదు.

243
00:36:53,172 --> 00:36:57,718
అయితే ఆ మొసాసార్ దృష్టిని మరల్చడం అనేది
ఆ పసికూనకు ప్రమాదకరమైన ఆట.

244
00:36:59,636 --> 00:37:01,805
కానీ అది సమయాన్ని తీసుకుంటోంది.

245
00:37:07,269 --> 00:37:10,731
తల్లి ఇంకా పిల్ల పూర్తిగా ఒంటరిగా లేరు.

246
00:37:21,491 --> 00:37:23,952
ఈ ప్రతి జంతువు బహుశా సంబంధం కలిగి ఉండచ్చు,

247
00:37:24,036 --> 00:37:28,624
అందుకే కైకైఫిలు ని తరిమికొట్టడం
ఆ జంతువులన్నింటికీ అవసరం.

248
00:37:53,148 --> 00:37:57,694
ఈ ఆడజంతువు బలహీనంగా ఉండటానికి
ఒక కారణం ఉంది.

249
00:37:58,737 --> 00:38:00,280
ఆమె గర్భవతి.

250
00:38:24,847 --> 00:38:28,600
ఏడాదిన్నర గర్భం ధరించిన తరువాత,
ఇంక ఇప్పుడు,

251
00:38:29,476 --> 00:38:30,769
ఒక పసిబిడ్డ జన్మించింది.

252
00:38:36,859 --> 00:38:41,697
తన తల్లి పొడవులో దాదాపు సగం ఉండి
సుమారు పది అడుగుల పొడవు ఉంది.

253
00:38:42,364 --> 00:38:45,617
సృష్టిలోనే అతిపెద్ద పసికూన ఇది.

254
00:38:53,667 --> 00:38:58,547
మొదటిసారి గాలి పీల్చుకోవడం కోసం
సముద్ర ఉపరితలానికి అది చేరుకోవాలి.

255
00:39:19,776 --> 00:39:24,156
ఈ యువ టౌరంగిసార్ సుమారు
ఎనభై సంవత్సరాల పాటు జీవించగలదు.

256
00:39:26,200 --> 00:39:28,911
ఇప్పుడు, తన కుటుంబం అండగా ఉండటంతో,

257
00:39:28,994 --> 00:39:31,997
ఒక వేటజంతువుగా దాని స్థానాన్ని అది సొంతం చేసుకోగలదు...

258
00:39:35,083 --> 00:39:37,961
మన భూగోళంలోనే సహజ సంపన్నమైన ప్రదేశం,

259
00:39:39,087 --> 00:39:44,009
మన చరిత్రపూర్వ భూగోళంలో సముద్ర తీరాల చుట్టూ
ఆవరించి ఉన్న సముద్రాలు.

260
00:39:59,233 --> 00:40:01,777
తరువాయి భాగంలో,

261
00:40:01,860 --> 00:40:07,241
ఉడుకెత్తించే ఉష్ణోగ్రతలు ఉన్న ఎడారుల మధ్య
ఆడ జత కోసం భారీ డైనోసార్ల పోరు.

262
00:40:08,200 --> 00:40:09,618
ఇంకా భూగోళం అంతటా,

263
00:40:09,701 --> 00:40:14,540
నివాసయోగ్యం కాని అత్యంత ప్రతికూల పరిస్థితులలో

264
00:40:14,623 --> 00:40:17,835
మనుగడ సాగించడానికి విశిష్టమైన ప్రత్యేక జీవులు
తమకు తెలిసిన ప్రతి ఉపాయాన్నీ అమలు చేయాలి.

265
00:40:18,836 --> 00:40:21,880
కథల వెనుక శాస్త్రీయ మర్మాన్ని తెలుసుకోవడానికి,

266
00:40:21,964 --> 00:40:26,426
షో వెబ్ సైట్ ని వెంటనే చూడండి.

267
00:41:54,473 --> 00:41:56,475
తెలుగు అనువాదం: సతీశ్ కుమార్