1
00:00:11,678 --> 00:00:15,933
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΑΤΕΝΜΠΟΡΟ

2
00:00:16,517 --> 00:00:21,563
Ένα από τα πιο αξιοθαύμαστα ζώα
που υπήρξαν ποτέ,

3
00:00:22,105 --> 00:00:26,318
και σίγουρα από τα πιο διάσημα,
είναι ο δεινόσαυρος.

4
00:00:27,361 --> 00:00:29,613
Ο τυραννόσαυρος ρεξ.

5
00:00:30,656 --> 00:00:35,202
Ένα ζώο που εξάπτει τη φαντασία όλων μας.

6
00:00:35,285 --> 00:00:38,247
Τι είδους ζώο ήταν;

7
00:00:38,330 --> 00:00:41,542
Με τι έμοιαζε; Πώς ζούσε;

8
00:00:41,625 --> 00:00:45,587
Πλέον, η επιστημονική έρευνα
έχει απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα.

9
00:00:45,671 --> 00:00:47,923
Κι όχι μόνο για τον Τ-Ρεξ,

10
00:00:48,006 --> 00:00:51,343
αλλά και για τα άλλα είδη
που έζησαν μαζί του.

11
00:00:51,426 --> 00:00:58,016
Η τεχνολογία απεικόνισης
μας επιτρέπει πια να τους ζωντανέψουμε.

12
00:01:01,937 --> 00:01:05,858
Πλανήτης Γη,
πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια.

13
00:01:13,949 --> 00:01:17,494
Τον ουρανό γεμίζουν ιπτάμενοι γίγαντες.

14
00:01:20,038 --> 00:01:24,084
Στις θάλασσες,
θηριώδη ερπετά περιφρουρούν τα βάθη.

15
00:01:26,128 --> 00:01:29,256
Στην ξηρά, δεινόσαυροι κάθε είδους

16
00:01:30,465 --> 00:01:33,218
παλεύουν για την επιβίωσή τους.

17
00:01:39,391 --> 00:01:45,689
Σήμερα ξέρουμε πολλά για τον κόσμο
όπου κυριαρχούσαν οι δεινόσαυροι.

18
00:01:49,651 --> 00:01:52,196
Αυτή είναι η ιστορία τους.

19
00:01:55,490 --> 00:02:00,078
Προϊστορικός πλανήτης

20
00:02:05,042 --> 00:02:09,253
Ακτές

21
00:02:09,338 --> 00:02:12,841
Οι νότιες ακτές
της μεγάλης εσωτερικής θάλασσας

22
00:02:12,925 --> 00:02:14,927
που χωρίζει στα δύο τη Βόρεια Αμερική.

23
00:02:23,268 --> 00:02:27,064
Και τα ίχνη του μεγαλύτερου
θηρευτή της ξηράς.

24
00:02:32,569 --> 00:02:36,490
Ο τυραννόσαυρος ρεξ κολυμπάει.

25
00:02:39,826 --> 00:02:43,121
Οι οστικές κοιλότητες με αέρα
και τα δυνατά πίσω άκρα

26
00:02:43,205 --> 00:02:46,375
κάνουν τον Τ-Ρεξ
πολύ αποτελεσματικό κολυμβητή.

27
00:02:52,381 --> 00:02:58,595
Αυτός είναι ένας ενήλικος αρσενικός
με τη νεαρή οικογένειά του.

28
00:03:02,224 --> 00:03:06,436
Τα μικρά του έχουν μεγαλώσει αρκετά
για να τον ακολουθήσουν

29
00:03:06,937 --> 00:03:10,941
σε ένα από τα νησιά
που βρίσκονται κοντά στην ακτή.

30
00:03:34,423 --> 00:03:38,802
Είναι μια σύντομη διαδρομή,
αλλά μπορεί να γίνει επικίνδυνη.

31
00:03:44,266 --> 00:03:45,684
Ένας μοσάσαυρος.

32
00:03:45,767 --> 00:03:49,938
Μια γιγάντια θαλάσσια σαύρα με μέγεθος
υπερδιπλάσιο του τυραννόσαυρου,

33
00:03:50,022 --> 00:03:52,441
που ζυγίζει πάνω από 15 τόνους.

34
00:04:03,118 --> 00:04:05,579
Ο μεγαλύτερος θηρευτής του πλανήτη.

35
00:04:13,754 --> 00:04:16,964
Οι χελώνες βρίσκονται συνήθως
στο μενού του μοσάσαυρου.

36
00:04:19,301 --> 00:04:23,514
Αλλά αυτή η παρέα θα ήταν
ένα καλοδεχούμενο κολατσιό.

37
00:04:33,857 --> 00:04:36,527
Ένας ενήλικος Τ-Ρεξ, ακόμα και στο νερό,

38
00:04:36,610 --> 00:04:39,279
μπορεί να αμυνθεί πολύ αποτελεσματικά.

39
00:04:43,784 --> 00:04:45,869
Μα τα μικρά πρέπει να μείνουν κοντά του.

40
00:05:30,330 --> 00:05:33,959
Ο τυραννόσαυρος ρεξ
χάνει συχνά τα δύο τρίτα

41
00:05:34,042 --> 00:05:38,172
μιας γέννας 15 μικρών περίπου
μέσα στον πρώτο χρόνο.

42
00:05:45,554 --> 00:05:48,182
Τώρα έμειναν μόνο τέσσερα.

43
00:05:57,733 --> 00:06:01,153
Η ξηρά προσφέρει ασφάλεια
και υπόσχεται τροφή.

44
00:06:02,070 --> 00:06:05,782
Γιγάντιες χελώνες δύο τόνων
έχουν έρθει εδώ για να γεννήσουν.

45
00:06:10,120 --> 00:06:12,789
Αλλά αυτή είναι που τον τράβηξε εδώ.

46
00:06:17,211 --> 00:06:21,131
Είναι νεκρή κι ο τυραννόσαυρος
μύρισε το πτώμα που σαπίζει.

47
00:06:32,976 --> 00:06:35,395
Αν καταφέρει να φτάσει στην κοιλιά,

48
00:06:35,479 --> 00:06:39,066
θα έχει σχεδόν έναν τόνο εύκολο κρέας.

49
00:06:54,748 --> 00:06:58,544
Ο Τ-Ρεξ έχει
τα πιο ισχυρά σαγόνια στη φύση.

50
00:07:00,671 --> 00:07:04,466
Τα δάγκωμά του έχει δύναμη
πάνω από πέντε τόνους.

51
00:07:06,426 --> 00:07:11,974
Τα μικρά θέλουν να φάνε λίγο,
μα εκείνος δεν το μοιράζεται.

52
00:07:12,558 --> 00:07:15,477
Είναι ώρα να μάθουν να κυνηγούν μόνα τους.

53
00:07:18,063 --> 00:07:21,108
Στην παραλία, όμως,
δεν φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές.

54
00:07:27,531 --> 00:07:31,910
Όσο βραδιάζει, τα πράγματα αλλάζουν.

55
00:07:38,000 --> 00:07:43,463
Χελωνάκια βγαίνουν από την άμμο
και ορμούν προς τη θάλασσα.

56
00:07:55,225 --> 00:07:59,229
Οι νεαροί τυραννόσαυροι
ήρθαν στον ιδανικό στίβο εκπαίδευσης.

57
00:08:06,069 --> 00:08:10,073
Τα εκκολαφθέντα χελωνάκια έχουν
ιδανικό μέγεθος για έναν αρχάριο κυνηγό.

58
00:08:18,999 --> 00:08:22,961
Η περιέργεια ανταμείβει τον κυνηγό.

59
00:08:39,977 --> 00:08:42,397
Έχουν πολλά να μάθουν.

60
00:08:55,619 --> 00:09:00,332
Κι εδώ υπάρχει αρκετή τροφή
για να ικανοποιηθούν μικροί και μεγάλοι.

61
00:09:09,633 --> 00:09:14,721
Κι αν όλα πάνε στραβά,
μπορείς να κλέψεις το φαγητό του άλλου.

62
00:09:35,742 --> 00:09:37,035
Ανά την υφήλιο,

63
00:09:37,119 --> 00:09:43,125
αυτές οι ρηχές θάλασσες καλύπτουν
πάνω από 40 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

64
00:09:43,208 --> 00:09:46,128
Περισσότερα κι από τη μεγαλύτερη ήπειρο.

65
00:09:48,172 --> 00:09:50,966
Αυτό, σε συνδυασμό με τα πολλά
θρεπτικά συστατικά του νερού,

66
00:09:51,049 --> 00:09:53,677
τις κάνει πολύ σημαντικό βιότοπο.

67
00:09:59,892 --> 00:10:02,102
Όπου η στεριά συναντά τη θάλασσα,

68
00:10:02,186 --> 00:10:06,607
αναδύονται θρεπτικά συστατικά
από τον βυθό, τροφοδοτώντας πλούσια ζωή.

69
00:10:09,359 --> 00:10:12,654
Είναι εξαιρετικά πλούσια τα νερά εδώ,
στον Βόρειο Ατλαντικό,

70
00:10:12,738 --> 00:10:16,742
όπου τεράστια κοπάδια ψαριών
πλησιάζουν στις ακτές.

71
00:10:26,627 --> 00:10:32,341
Ένα είδος ζώου ευδοκιμεί σε τέτοια μέρη
και σχηματίζει απέραντες αποικίες.

72
00:10:37,513 --> 00:10:40,557
Ιπτάμενα ερπετά. Πτερόσαυροι.

73
00:10:41,475 --> 00:10:46,355
Εδώ, στις ακτές της Βόρειας Αφρικής,
υπάρχουν επτά διαφορετικά είδη.

74
00:10:49,149 --> 00:10:53,737
Έρχονται εδώ για να φάνε, να ξεκουραστούν
και να μεγαλώσουν τα μικρά τους.

75
00:10:56,615 --> 00:11:00,410
Ο τηθυδράκος μπορεί με άνεση
να ζήσει στο έδαφος

76
00:11:00,494 --> 00:11:04,706
και δεν κάνει απλώς τη φωλιά του εδώ,
αλλά μένει να προστατεύσει τα μικρά του.

77
00:11:09,962 --> 00:11:12,923
Και τα μικρά του
χρειάζονται σίγουρα προστασία.

78
00:11:17,511 --> 00:11:20,556
Το ξιφοειδές ράμφος του φωσφατοδράκου.

79
00:11:28,063 --> 00:11:31,859
Ένας θηρευτής τριών μέτρων
που παραμονεύει τις αποικίες,

80
00:11:31,942 --> 00:11:35,529
αναζητώντας μια ευκαιρία
να αρπάξει ένα αφύλακτο νεογνό.

81
00:11:41,743 --> 00:11:45,914
Αλλά κάποια είδη πτερόσαυρων
δεν προσαρμόζονται στη ζωή στο έδαφος.

82
00:11:45,998 --> 00:11:49,459
Έχουν ελαφρώς διαφορετική στρατηγική
για τις φωλιές τους.

83
00:11:52,421 --> 00:11:56,592
Τις φτιάχνουν εκεί όπου θα προσελκύσουν
λιγότερο την προσοχή των θηρευτών.

84
00:11:57,968 --> 00:12:00,846
Οι απομονωμένοι βράχοι
αυτής της περιοχής είναι ιδανικοί.

85
00:12:03,432 --> 00:12:07,644
Τα αυγά του πτερόσαυρου είναι δερματοειδή
και ξεραίνονται πολύ εύκολα.

86
00:12:07,728 --> 00:12:09,938
Πρέπει να είναι καλυμμένα.

87
00:12:11,648 --> 00:12:15,861
Κάτω από αυτόν τον σωρό με φύκια
κάτι κινείται.

88
00:12:22,159 --> 00:12:25,829
Εκκολάπτεται μια μικρή αλκυόνη
ύψους λίγων εκατοστών

89
00:12:25,913 --> 00:12:28,207
και βάρους 50 γραμμαρίων.

90
00:12:34,004 --> 00:12:37,424
Οι μητέρες άφησαν τα αυγά εδώ
πριν από περίπου δύο μήνες.

91
00:12:51,522 --> 00:12:54,525
Η συνομιλία μεταξύ τους
συγχρονίζει την εκκόλαψη.

92
00:12:55,567 --> 00:12:58,070
Οι ομάδες είναι πιο ασφαλείς.

93
00:13:02,574 --> 00:13:05,452
Πρώτο τους ένστικτο, να σκαρφαλώσουν.

94
00:13:29,351 --> 00:13:33,272
Νεογνά από εκατοντάδες φωλιές
συγκεντρώνονται στην κορφή του βράχου,

95
00:13:33,355 --> 00:13:35,607
για να ετοιμαστούν
για την πρώτη τους πτήση.

96
00:13:44,116 --> 00:13:46,368
Μα τα φτερά τους είναι ασχημάτιστα ακόμα.

97
00:13:47,619 --> 00:13:51,039
Τα οστά του δακτύλου
που κρατά τη μεμβράνη των φτερών

98
00:13:51,123 --> 00:13:56,128
πρέπει να ισιώσουν και να ενωθούν,
κι αυτό θα πάρει μερικές ώρες.

99
00:13:59,047 --> 00:14:00,841
Αλλά δεν μπορούν να μείνουν πολύ εδώ.

100
00:14:08,307 --> 00:14:12,227
Τα οστά τους είναι εξαιρετικά ελαφριά,
αποτελούνται από 90% αέρα.

101
00:14:12,311 --> 00:14:15,772
Αυτό κάνει την προσπάθεια απογείωσης
πολύ πιο εύκολη.

102
00:14:18,609 --> 00:14:21,653
Και πάλι, οι δοκιμαστικές πτήσεις
είναι σημαντικές.

103
00:14:23,030 --> 00:14:25,991
Θα έχουν μόνο μία ευκαιρία να το πετύχουν

104
00:14:26,074 --> 00:14:28,035
όταν έρθει η ώρα της απογείωσης.

105
00:14:35,626 --> 00:14:39,463
Στην άκρη του βράχου υπάρχουν ρεύματα
που μπορούν να βοηθήσουν.

106
00:14:39,546 --> 00:14:43,675
Είναι καλό να συγκεντρώνονται εκεί
τα νεογνά, με μέτωπο στον άνεμο,

107
00:14:43,759 --> 00:14:45,886
κοιτώντας την ενδοχώρα.

108
00:14:49,348 --> 00:14:52,559
Αλλά κανένα δεν φαίνεται έτοιμο
για το μεγάλο άλμα.

109
00:14:59,650 --> 00:15:04,863
Μέχρι που, επιτέλους,
ένα από αυτά δίνει το σύνθημα.

110
00:15:44,778 --> 00:15:47,447
Δεν πάνε προς την ακτή και την αποικία.

111
00:15:47,531 --> 00:15:52,035
Πρέπει να φτάσουν
στο ομιχλώδες δάσος που υπάρχει πιο πέρα.

112
00:16:00,752 --> 00:16:02,212
Βαρβαροδάκτυλος.

113
00:16:02,921 --> 00:16:06,884
Δυνατός θηρευτής πτερόσαυρος
που συνήθως πιάνει ψάρια.

114
00:16:07,676 --> 00:16:10,637
Αλλά τα νεογνά είναι πολύ εύκολη λεία.

115
00:16:19,813 --> 00:16:24,902
Ένας τρόπος διαφυγής είναι
να διπλώσουν τα φτερά και να βουτήξουν.

116
00:16:32,034 --> 00:16:35,996
Αλλά αν χάσουν ύψος,
θα είναι πιο δύσκολο να φτάσουν στο δάσος.

117
00:17:13,116 --> 00:17:15,368
Ανώμαλη προσγείωση στην αποικία.

118
00:17:15,452 --> 00:17:18,497
Δεν είναι μέρος για ένα μοναχό νεογνό.

119
00:17:42,771 --> 00:17:46,608
Ένας τυχερός επιζών
από το πρώτο κύμα νεογνών…

120
00:17:49,152 --> 00:17:51,446
κατευθύνεται στο σωστό σημείο.

121
00:18:10,465 --> 00:18:11,717
Καταφύγιο.

122
00:18:14,553 --> 00:18:18,932
Από τα νεογνά που έφυγαν από τον βράχο
λίγα φτάνουν τόσο μακριά.

123
00:18:21,810 --> 00:18:22,978
Αλλά για αυτά

124
00:18:23,061 --> 00:18:28,275
το δάσος προσφέρει καταφύγιο και τροφή,
ό,τι χρειάζεται ένας πτερόσαυρος.

125
00:18:30,986 --> 00:18:34,406
Για τα επόμενα πέντε χρόνια,
αυτό θα είναι το σπίτι τους.

126
00:18:35,616 --> 00:18:38,911
Μετά, θα έχουν μεγαλώσει αρκετά
για να πάνε με τους ενήλικους

127
00:18:38,994 --> 00:18:41,872
και να πιάνουν ψάρια στην ανοιχτή θάλασσα.

128
00:18:52,424 --> 00:18:57,179
Κάποια θαλάσσια ζώα που όλη τους τη ζωή
ψαρεύουν στην ανοιχτή θάλασσα

129
00:18:57,262 --> 00:19:01,683
χρειάζεται πού και πού να βγαίνουν
στην ακτή για συγκεκριμένο σκοπό.

130
00:19:03,477 --> 00:19:07,648
Στα νερά της Ζηλανδίας,
της πνιγμένης ηπείρου,

131
00:19:07,731 --> 00:19:10,234
φτάνει στο τέλος του ένα μακρύ ταξίδι.

132
00:19:11,401 --> 00:19:13,737
Αυτοί είναι τουαρανγκίσαυροι,

133
00:19:13,820 --> 00:19:17,658
ένα είδος τεράστιου θαλάσσιου ερπετού
μήκους σχεδόν δέκα μέτρων.

134
00:19:24,873 --> 00:19:29,378
Το θηλυκό συνοδεύει το μικρό του,
που είναι περίπου έξι μηνών.

135
00:19:34,258 --> 00:19:38,220
Γεννά το πολύ ένα μικρό
κάθε δύο χρόνια περίπου.

136
00:19:38,303 --> 00:19:39,930
Είναι τεράστια επένδυση

137
00:19:40,013 --> 00:19:44,101
και ο δεσμός μεταξύ μητέρας και μικρού
γίνεται πολύ σημαντικός.

138
00:19:55,070 --> 00:20:00,075
Ταξίδεψε με το μικρό της πολλά μίλια
για να φτάσουν σε αυτόν εδώ τον κόλπο.

139
00:20:12,129 --> 00:20:13,547
Δεν είναι μόνοι τους.

140
00:20:14,131 --> 00:20:17,843
Εδώ έρχονται τουαρανγκίσαυροι
από όλον τον Νότιο Ειρηνικό.

141
00:20:34,276 --> 00:20:39,990
Εδώ συγκεντρώνονται και τα αρσενικά
για να προσελκύσουν θηλυκά.

142
00:20:46,872 --> 00:20:51,585
Αλλά προς το παρόν, το φλερτ
δεν είναι προτεραιότητα του θηλυκού.

143
00:20:56,465 --> 00:21:00,552
Αυτός ο κόλπος έχει κάτι
που λίγοι προσφέρουν.

144
00:21:17,194 --> 00:21:22,157
Βότσαλα πολύ λεία,
σκληρά και στρογγυλεμένα.

145
00:21:24,701 --> 00:21:29,289
Τα έχει λαξεύσει η κίνηση του νερού,
αλλά είναι δυσεύρετα.

146
00:21:36,505 --> 00:21:41,593
Εδώ, ωστόσο, στη λεκάνη
στη βάση του καταρράκτη υπάρχουν πολλά.

147
00:21:41,677 --> 00:21:44,179
Οι τουαρανγκίσαυροι μπορούν να διαλέξουν.

148
00:21:49,977 --> 00:21:52,271
Μετά κάνουν κάτι πραγματικά εντυπωσιακό.

149
00:21:52,938 --> 00:21:54,273
Τα καταπίνουν.

150
00:21:56,149 --> 00:22:01,697
Τα βότσαλα αυτά είναι χρήσιμα ως έρμα,
αλλά και ως πέτρες πέψης.

151
00:22:01,780 --> 00:22:05,576
Οι γαστρόλιθοι,
που παραμένουν στο στομάχι τους,

152
00:22:05,659 --> 00:22:07,995
αλέθουν την αμάσητη τροφή.

153
00:22:16,295 --> 00:22:21,300
Για ένα μικρό, δεν είναι εύκολο να μάθει
να καταπίνει βότσαλα για πρώτη φορά.

154
00:22:22,342 --> 00:22:24,386
Χρειάζεται λίγη εξάσκηση.

155
00:22:27,347 --> 00:22:32,978
Μα είναι ευκαιρία και για τη μητέρα του
να βρει κατάλληλο ταίρι από τα αρσενικά.

156
00:23:13,894 --> 00:23:17,272
Το μικρό, επιτέλους, τα καταφέρνει.

157
00:23:22,611 --> 00:23:25,155
Τώρα θα καταπιεί όσα περισσότερα μπορεί.

158
00:23:25,239 --> 00:23:29,284
Καθώς θα μεγαλώνει,
θα ξανάρχεται εδώ να βρει κι άλλα.

159
00:23:35,874 --> 00:23:39,002
Η οικογένεια είναι ώρα
να φύγει από την ακτή

160
00:23:39,086 --> 00:23:41,338
και να γυρίσει στα ανοιχτά
για να βρει τροφή.

161
00:23:41,421 --> 00:23:43,799
Για τον μικρό τουαρανγκίσαυρο,

162
00:23:43,882 --> 00:23:47,427
αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα
προς την ενηλικίωση.

163
00:23:58,438 --> 00:23:59,731
Στη νότια Ευρώπη,

164
00:23:59,815 --> 00:24:02,693
εκεί όπου ο Ατλαντικός
συναντά τη Θάλασσα της Τηθύος,

165
00:24:02,776 --> 00:24:06,613
η ζωή στην ακτή φτάνει ίσως
στην απόλυτη ποικιλομορφία.

166
00:24:08,991 --> 00:24:13,328
Η αυξανόμενη στάθμη της θάλασσας σημαίνει
ότι υπάρχουν αμέτρητα υποβρύχια νησιά,

167
00:24:13,412 --> 00:24:16,832
καλυμμένα με σφουγγάρια,
όστρακα και κοράλλια.

168
00:24:26,967 --> 00:24:31,221
Τα κοράλλια εκμεταλλεύονται
τις ακτίνες του φωτός στα ρηχά

169
00:24:31,305 --> 00:24:35,225
και σχηματίζουν αποικία με φύκη
που αναπτύσσονται στον ιστό τους.

170
00:24:43,901 --> 00:24:48,530
Συλλέγουν μικρά σωματίδια τροφής
που επιπλέουν στα ρεύματα του ωκεανού.

171
00:25:05,088 --> 00:25:09,551
Αμέτρητα τέτοια θαλάσσια πλάσματα
καλύπτουν τα σκληρά βράχια.

172
00:25:14,348 --> 00:25:18,352
Αλλά ένας βράχος εδώ
είναι, παραδόξως, γυμνός.

173
00:25:21,522 --> 00:25:25,526
Πέρα από αυτόν, το βάθος
αυξάνεται απότομα και η βαθιά θάλασσα

174
00:25:25,609 --> 00:25:28,237
φιλοξενεί θηρευτές του ωκεανού…

175
00:25:43,877 --> 00:25:47,506
και κρύβει κινδύνους
για τα ανυποψίαστα ψάρια των υφάλων.

176
00:26:14,616 --> 00:26:18,996
Αυτό το ψάρι πυκνόδοντας
δεν έχει λόγο να φοβάται.

177
00:26:20,289 --> 00:26:24,710
Ο μοσάσαυρος του Χόφμαν,
ο πιο θανάσιμος θηρευτής του ωκεανού.

178
00:26:25,294 --> 00:26:29,173
Αλλά δεν έχει έρθει για να φάει.
Έχει έρθει για να καθαριστεί.

179
00:26:34,845 --> 00:26:40,475
Οι μοσάσαυροι είναι γιγάντιες σαύρες
και έχουν διχαλωτή γλώσσα

180
00:26:40,559 --> 00:26:44,396
και πολύχρωμο δέρμα
κατά την περίοδο ζευγαρώματος.

181
00:26:47,065 --> 00:26:50,569
Είναι ώρα να πετάξουν το παλιό δέρμα.

182
00:27:02,372 --> 00:27:04,333
Κι όταν θες να είσαι στις ομορφιές σου,

183
00:27:04,416 --> 00:27:08,045
δεν υπάρχει κάτι καλύτερο
από μια ολόσωμη απολέπιση.

184
00:27:18,931 --> 00:27:23,352
Τα ψάρια και οι γαρίδες τραβούν λέπια
που ξεκολλούν από το σώμα του.

185
00:27:39,159 --> 00:27:43,789
Η ανάπαυση στην επιφάνεια επιτρέπει
σε αυτήν την αμφίβια σαύρα

186
00:27:43,872 --> 00:27:46,083
να γεμίσει τα πνευμόνια της

187
00:27:47,417 --> 00:27:49,795
και να ξεκουραστεί.

188
00:28:06,895 --> 00:28:08,105
Ένας αντίπαλος.

189
00:28:08,188 --> 00:28:10,899
Ένα νεότερο αρσενικό
διεκδικεί την περιοχή του.

190
00:28:37,092 --> 00:28:40,637
Το γηραιό αρσενικό είναι πιο βαρύ,
πάνω από 15 τόνους.

191
00:28:40,721 --> 00:28:43,140
Αλλά ο αντίπαλός του είναι πιο γρήγορος.

192
00:28:56,612 --> 00:29:01,200
Όταν είναι τόσο ισάξιοι οι αντίπαλοι,
η μάχη μπορεί να είναι θανάσιμη.

193
00:29:03,577 --> 00:29:07,456
Έχουν βρεθεί μοσάσαυροι
με σπασμένα δόντια αντιπάλων

194
00:29:07,539 --> 00:29:09,333
χωμένα στο κρανίο τους.

195
00:29:16,465 --> 00:29:18,550
Το γηραιό αρσενικό παίρνει μια ανάσα.

196
00:29:26,558 --> 00:29:28,894
Τώρα έχει το πλεονέκτημα.

197
00:29:34,024 --> 00:29:37,444
Τραβώντας τον αντίπαλό του στον πάτο,
μπορεί να τον πνίξει.

198
00:30:24,283 --> 00:30:26,827
Το γηραιό αρσενικό θριαμβεύει.

199
00:30:27,661 --> 00:30:31,915
Για τώρα, τουλάχιστον,
ο ύφαλος του ανήκει ακόμα.

200
00:30:40,174 --> 00:30:44,928
Ένα μισοφέγγαρο
έξω από τις ακτές της Βόρειας Αμερικής.

201
00:30:49,641 --> 00:30:56,064
Οι ήρεμες, σκοτεινές νύχτες που ακολουθούν
πυροδοτούν ένα σπάνιο και όμορφο θέαμα.

202
00:31:04,740 --> 00:31:08,785
Απόψε, μέχρι και στα βάθη της θάλασσας
υπάρχει φως.

203
00:31:21,798 --> 00:31:25,844
Λαμπεροί αμμωνίτες
αναδύονται από την άβυσσο.

204
00:31:34,770 --> 00:31:38,899
Οι αμμωνίτες είναι μαλάκια που συγγενεύουν
με το χταπόδι και το καλαμάρι.

205
00:31:39,608 --> 00:31:43,904
Αυτοί οι σκαφίτες δεν ξεπερνούν σε μέγεθος
την ανθρώπινη παλάμη.

206
00:31:52,120 --> 00:31:55,874
Για εβδομάδες συγκεντρώνονται
στον βυθό κοντά στις ακτές.

207
00:32:02,339 --> 00:32:06,802
Στον βυθό, αυτά τα φώτα μπορούν
να παρασύρουν το πλαγκτόν ως λεία.

208
00:32:07,511 --> 00:32:10,973
Απόψε, όμως, εξυπηρετούν άλλο σκοπό.

209
00:32:13,600 --> 00:32:17,062
Κατευθύνονται στην επιφάνεια
για να ζευγαρώσουν.

210
00:32:17,145 --> 00:32:21,108
Σύντομα κάθε κοπάδι
έχει χιλιάδες αμμωνίτες.

211
00:32:34,288 --> 00:32:39,710
Το ένα με το άλλο
δημιουργούν κύματα βιοφωταύγειας.

212
00:32:49,052 --> 00:32:51,680
Έχουν περίπλοκο νευρικό σύστημα,

213
00:32:51,763 --> 00:32:55,225
ρυθμιζόμενα φωτοπαραγωγικά κύτταρα
που ονομάζονται φωτοκύτταρα.

214
00:33:04,193 --> 00:33:09,072
Τα αρσενικά σπρώχνονται για μια θέση
δίπλα στα πιο μεγάλα θηλυκά.

215
00:33:10,616 --> 00:33:16,580
Από την προβολή του φαίνεται ποιο είναι
το δυνατότερο και καλύτερο ταίρι.

216
00:33:21,460 --> 00:33:25,923
Καθώς τα ζευγάρια συμπλέκονται,
συντονίζουν τη φωτεινή προβολή τους.

217
00:33:32,554 --> 00:33:37,017
Αν δεν καταφέρει να βρει
τον ακριβή ρυθμό της, απορρίπτεται.

218
00:33:42,105 --> 00:33:44,316
Μα υπάρχει απόλυτος συγχρονισμός.

219
00:33:47,694 --> 00:33:51,949
Αυτό το ζευγάρι θα γεννήσει
τα αυγά της επόμενης γενιάς.

220
00:33:57,412 --> 00:33:58,997
Μετά τη γονιμοποίηση,

221
00:33:59,081 --> 00:34:02,668
τα θηλυκά πηγαίνουν στα ρηχά
για να αφήσουν τα αυγά τους.

222
00:34:11,552 --> 00:34:13,679
Όπως τα περισσότερα κεφαλόποδα,

223
00:34:13,762 --> 00:34:17,181
η αναπαραγωγή είναι η τελευταία πράξη
της σύντομης ζωής τους.

224
00:34:22,813 --> 00:34:27,067
Μέχρι το πρωί,
αυτά τα φώτα θα έχουν σβήσει.

225
00:34:37,452 --> 00:34:41,456
Αυτή η μαγική νύχτα
θα είναι η τελευταία τους.

226
00:34:54,553 --> 00:34:58,932
Σε όλη την υφήλιο,
οι ακτές αποτελούν το ιδανικό μέρος

227
00:34:59,016 --> 00:35:04,855
για αμέτρητα ζώα να ζευγαρώσουν,
να μεγαλώσουν τα μικρά τους, να τραφούν.

228
00:35:11,945 --> 00:35:14,406
Πίσω στα ρηχά νερά της Ζηλανδίας,

229
00:35:15,324 --> 00:35:19,119
έχουν καταφτάσει
μεγάλες ομάδες τουαρανγκίσαυρων.

230
00:35:33,967 --> 00:35:39,515
Κολυμπούν και με τα τέσσερα πτερύγιά τους
και ταξιδεύουν ξεκούραστα

231
00:35:39,598 --> 00:35:42,976
για να βρουν κοπάδια ψαριών
που συγκεντρώνονται εδώ το καλοκαίρι.

232
00:35:44,895 --> 00:35:47,814
Πού και πού, βγαίνουν στη επιφάνεια
για να εισπνεύσουν αέρα,

233
00:35:47,898 --> 00:35:51,235
πριν συνεχίσουν την υποβρύχια πτήση τους.

234
00:36:00,035 --> 00:36:04,414
Ένα θηλυκό, όμως, δεν κολυμπά
με τη συνηθισμένη χάρη του.

235
00:36:05,666 --> 00:36:10,879
Μαζί με το δίχρονο μικρό της
μένουν πίσω από την υπόλοιπη ομάδα.

236
00:36:14,800 --> 00:36:17,636
Το θηλυκό κολυμπά με κόπο,

237
00:36:20,055 --> 00:36:23,183
κι αυτό δεν έχει περάσει απαρατήρητο.

238
00:36:26,353 --> 00:36:29,982
Ένας θανάσιμος θηρευτής, ο καϊκαϊφίλου.

239
00:36:35,821 --> 00:36:39,950
Το εμφανώς ταλαιπωρημένο θηλυκό
είναι δελεαστικός στόχος.

240
00:36:43,662 --> 00:36:47,332
Αν πάει βαθύτερα,
ίσως γίνει λιγότερο ευάλωτο.

241
00:36:53,172 --> 00:36:57,718
Για το μικρό, το να προσπαθεί να αποσπάσει
τον μοσάσαυρο είναι επικίνδυνο παιχνίδι.

242
00:36:59,636 --> 00:37:01,805
Αλλά κερδίζει χρόνο.

243
00:37:07,269 --> 00:37:10,731
Μητέρα και μικρό, δεν είναι εντελώς μόνοι.

244
00:37:21,491 --> 00:37:23,952
Μπορεί να είναι συγγενείς

245
00:37:24,036 --> 00:37:28,624
και είναι προς το συμφέρον όλων
να διώξουν τον θηρευτή.

246
00:37:53,148 --> 00:37:57,694
Αυτός είναι ο λόγος
που το θηλυκό δυσκολεύεται.

247
00:37:58,737 --> 00:38:00,280
Είναι έγκυος.

248
00:38:24,847 --> 00:38:28,600
Και τώρα, μετά από ενάμιση χρόνο κύησης,

249
00:38:29,476 --> 00:38:30,769
ένα μωρό.

250
00:38:36,859 --> 00:38:41,697
Πάνω από τρία μέτρα μήκος,
σχεδόν μισό από τη μητέρα του.

251
00:38:42,364 --> 00:38:45,617
Ένα από τα μεγαλύτερα μωρά της ιστορίας.

252
00:38:53,667 --> 00:38:58,547
Πρέπει να ανέβει στην επιφάνεια
και να πάρει την πρώτη του ανάσα.

253
00:39:19,776 --> 00:39:24,156
Αυτός ο μικρός τουαρανγκίσαυρος
μπορεί να ζήσει για 80 χρόνια.

254
00:39:26,200 --> 00:39:28,911
Με τη στήριξη της οικογένειάς της,

255
00:39:28,994 --> 00:39:31,997
μπορεί να πάρει τη θέση της ως θηρευτής…

256
00:39:35,083 --> 00:39:37,961
σε έναν από τους πλουσιότερους
βιότοπους της Γης,

257
00:39:39,087 --> 00:39:44,009
τις θάλασσες που περιβάλλουν
τις ακτές του προϊστορικού πλανήτη μας.

258
00:39:59,233 --> 00:40:01,777
Στο επόμενο επεισόδιο,

259
00:40:01,860 --> 00:40:07,241
γιγάντιοι δεινόσαυροι παλεύουν σε καυτές
ερήμους για να κερδίσουν το ταίρι τους.

260
00:40:08,200 --> 00:40:09,618
Ανά την υφήλιο,

261
00:40:09,701 --> 00:40:14,540
εντυπωσιακοί σπεσιαλίστες
χρησιμοποιούν κάθε κόλπο για να επιβιώσουν

262
00:40:14,623 --> 00:40:17,835
στα πιο αφιλόξενα μέρη της Γης.

263
00:40:18,836 --> 00:40:21,880
Για να ανακαλύψετε την επιστήμη
πίσω από τις ιστορίες,

264
00:40:21,964 --> 00:40:26,426
επισκεφθείτε τη σελίδα
της εκπομπής Προϊστορικός Πλανήτης.

265
00:41:54,473 --> 00:41:56,475
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού